Η σχεδιαζόμενη είσοδος του NBA στην ευρωπαϊκή αγορά μπάσκετ μέσω μιας νέας διοργάνωσης σε συνεργασία με τη FIBA δεν αφορά μόνο το επιχειρηματικό μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ, αλλά ενδέχεται να αλλάξει ριζικά και τον χάρτη για κορυφαίους συλλόγους όπως ο Παναθηναϊκός AKTOR και ο Ολυμπιακός.
Το μεγάλο ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στους ευρωπαϊκούς μπασκετικούς κύκλους είναι αν η σημερινή EuroLeague θα απορροφηθεί τελικά από το νέο project του NBA ή αν θα συνεχίσει να υπάρχει ως ξεχωριστή διοργάνωση. Στα σενάρια που εξετάζονται, η EuroLeague είτε θα ενσωματωθεί πλήρως στο NBA Europe είτε θα μετατραπεί ουσιαστικά σε δεύτερη τη τάξει ευρωπαϊκή διοργάνωση, κάτω από τη νέα λίγκα των Αμερικανών, αντικαθιστώντας σε μεγάλο βαθμό το σημερινό Basketball Champions League της FIBA.
Σύμφωνα με πληροφορίες που παρουσιάζονται σε διεθνείς επενδυτές, το NBA επιδιώκει να εντάξει όλους τους συλλόγους της EuroLeague στο νέο οικοσύστημα που σχεδιάζει. Το αρχικό μοντέλο προβλέπει πρωτάθλημα 16 ομάδων, εκ των οποίων οι 12 θα διαθέτουν μόνιμη άδεια συμμετοχής τύπου franchise, ενώ τέσσερις θέσεις θα δίνονται κάθε χρόνο με αγωνιστικά κριτήρια. Σε αντίθεση με το σχετικά κλειστό μοντέλο της σημερινής EuroLeague, οποιαδήποτε επαγγελματική ομάδα στην Ευρώπη θα μπορεί θεωρητικά να διεκδικήσει μία από αυτές τις θέσεις μέσω των εγχώριων ή διεθνών διοργανώσεων.
Το NBA θεωρεί ότι η νέα διοργάνωση μπορεί να αναπτυχθεί γρήγορα, φτάνοντας τις 18 ομάδες και αργότερα τις 24 μέχρι το έβδομο έτος λειτουργίας της. Αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα για μεγάλες ομάδες όπως ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός, οι οποίοι θεωρούνται από τους πιο εμπορικούς και ιστορικούς οργανισμούς του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Για τους δύο ελληνικούς συλλόγους, η πιθανή συμμετοχή σε μια διοργάνωση με τη σφραγίδα του NBA θα μπορούσε να σημαίνει τεράστια οικονομική αναβάθμιση. Η νέα λίγκα υπόσχεται υψηλότερα τηλεοπτικά έσοδα, μεγαλύτερη εμπορική προβολή και σημαντικά αυξημένες χορηγικές συμφωνίες. Ήδη το NBA έχει ενημερώσει επενδυτές ότι σχεδιάζει να διαθέσει περισσότερα από 3 δισ. δολάρια για τη στήριξη της διοργάνωσης στα πρώτα χρόνια λειτουργίας της, καλύπτοντας λειτουργικά κόστη, marketing και πιθανές ζημιές των ομάδων.
Ωστόσο, το σχέδιο συνοδεύεται και από σημαντικές οικονομικές απαιτήσεις. Παρά τις συζητήσεις συνεργασίας με τη EuroLeague, το NBA παραμένει σταθερό στη θέση ότι κάθε σύλλογος που θα αποκτήσει μόνιμη άδεια συμμετοχής θα πρέπει να πληρώσει franchise fee για να ενταχθεί στο νέο σύστημα. Το κόστος αυτό αναμένεται να διαμορφώνεται με βάση το μέγεθος της αγοράς κάθε ομάδας, κάτι που σημαίνει ότι ιστορικά brands από μεγάλες αγορές πιθανόν να κληθούν να καταβάλουν ιδιαίτερα υψηλά ποσά.
Αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το τι θα συμβεί με τους σημερινούς μετόχους και κατόχους αδειών της EuroLeague. Ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός, όπως και άλλοι ιστορικοί σύλλογοι, έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά ποσά και πολιτικό κεφάλαιο στο υπάρχον μοντέλο της διοργάνωσης. Σε περίπτωση πλήρους μετάβασης στο NBA Europe, οι ομάδες θα χρειαστεί ουσιαστικά να επαναδιαπραγματευτούν τη θέση τους μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό και διοικητικό πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, η μετάβαση αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει και τη δομή του ευρωπαϊκού μπάσκετ συνολικά. Αν η EuroLeague μετατραπεί σε δεύτερη κατηγορία πίσω από το NBA Europe, τότε οι ισορροπίες μεταξύ FIBA, EuroLeague και εθνικών πρωταθλημάτων θα αλλάξουν ριζικά. Οι ελληνικές ομάδες πιθανόν να βρεθούν μπροστά σε νέα διλήμματα σχετικά με το καλεντάρι, τις εγχώριες διοργανώσεις και τη συμμετοχή τους στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.
Για παράδειγμα, ένα μοντέλο με περισσότερα διεθνή παιχνίδια και σταθερές εμπορικές υποχρεώσεις πιθανόν να περιορίσει τη σημασία των εθνικών πρωταθλημάτων ή να οδηγήσει σε νέες συγκρούσεις για τις ημερομηνίες των αγώνων. Ήδη η EuroLeague αντιμετωπίζει συχνά προβλήματα συντονισμού με τα εγχώρια πρωταθλήματα, και ένα ακόμη πιο απαιτητικό μοντέλο NBA Europe θα μπορούσε να αυξήσει τις πιέσεις.
Σημαντικές αλλαγές θα μπορούσαν να υπάρξουν και στο αγωνιστικό επίπεδο. Με μεγαλύτερα διαθέσιμα κεφάλαια και πιο σταθερό οικονομικό μοντέλο, οι κορυφαίες ευρωπαϊκές ομάδες θα είχαν τη δυνατότητα να κρατούν περισσότερους αστέρες στην Ευρώπη και να ανταγωνίζονται πιο άμεσα το NBA σε επίπεδο ποιότητας και εμπορικότητας.
Παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι το ενδιαφέρον περισσότερων από 120 επενδυτών και διεθνών funds δείχνει πως το NBA αντιμετωπίζει πλέον την Ευρώπη ως στρατηγική αγορά ανάπτυξης και όχι απλώς ως περιφερειακή μπασκετική σκηνή.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, οργανισμοί με ιστορία, γήπεδα υψηλών προδιαγραφών και τεράστια βάση φιλάθλων, όπως ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός, βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Το αν τελικά οι δύο ελληνικές ομάδες θα ενταχθούν στο νέο project ή αν θα επιλέξουν να στηρίξουν το υπάρχον μοντέλο της EuroLeague παραμένει ανοιχτό. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι το ευρωπαϊκό μπάσκετ μπαίνει σε περίοδο βαθιών ανακατατάξεων, με το NBA να επιχειρεί για πρώτη φορά τόσο δυναμικά να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην αγορά της Ευρώπης.
