Το Μουντιάλ 2026, που θα φιλοξενηθεί στον Καναδά, το Μεξικό και τις ΗΠΑ, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο ίδιος το θεωρεί μέρος της κληρονομιάς του και η FIFA του το ανταπέδωσε θεσπίζοντας ένα «βραβείο ειρήνης» που ο Τζιάνι Ινφαντίνο απένειμε στον Αμερικανό πρόεδρο, ως παρηγοριά για το Νόμπελ που τόσο ήθελε. Τώρα, εξαιτίας των ενεργειών του Τραμπ δυναμώνουν οι φωνές που ζητούν ένα μποϊκοτάζ.
Ήδη υπήρχαν ανησυχίες για τη διεξαγωγή του τουρνουά στις ΗΠΑ- όπου θα γίνουν τα περισσότερα ματς- καθώς οι φίλαθλοι είναι ήδη ενοχλημένοι από το υψηλό κόστος των εισιτηρίων, τις δυσκολίες για την έκδοση βίζας, αλλά και τα επεμβατικά μέτρα παρακολούθησης που εισήγαγε η κυβέρνηση Τραμπ, τα οποία περιλαμβάνουν τον έλεγχο των λογαριασμών στα social media.
Οι ανησυχίες εντάθηκαν τον Ιανουάριο, μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, τις απαιτήσεις Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας, αλλά και τα περιστατικά με τους πράκτορες της ICE που σκότωσαν πολίτες στη Μινεάπολη.
Αυτοί που ζητούν μποϊκοτάζ
Στην Ευρώπη, αυξάνονται οι φωνές για μποϊκοτάζ στο Μουντιάλ 2026, αλλά και η αμφισβήτηση για το πόσο κατάλληλες είναι οι ΗΠΑ να φιλοξενήσουν το τουρνουά. Αίτηση του δημοφιλή Ολλανδού παραγωγού Τέουν φαν ντε Κέουκεν, που καλεί τη χώρα του να αποσυρθεί από το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 140.000 υπογραφές. «Δεν θέλουμε οι ποδοσφαιριστές μας, με τις εμφανίσεις τους στο τουρνουά, να υποστηρίξουν έμμεσα την πολιτική της βίαιης τρομοκρατίας που ακολουθεί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εναντίον αθώων μεταναστών, είτε έχουν αμερικανικό διαβατήριο, είτε όχι», αναφέρει η αίτηση.
Ο φαν ντε Κέουκεν δεν είναι ο μόνος. Ο Αριστερός Γάλλος βουλευτής Ερίκ Κοκερέλ επίσης τάχθηκε υπέρ του μποϊκοτάζ, εκφράζοντας οργή για την ιδέα του να παίξει η Γαλλία «σε μια χώρα που επιτίθεται στους “γείτονές” της, απειλεί να εισβάλει στη Γροιλανδία και καταστρέφει το διεθνές δίκαιο». Ο Γάλλος προπονητής ποδοσφαίρου Κλοντ Λε Ρουά, που έχει καθοδηγήσει εθνικές ομάδες αφρικανικών χωρών, σχολίασε στη Le Monde ότι ο Τραμπ δεν αξίζει το κύρος του Μουντιάλ, επισημαίνοντας ότι μείωσε την ανθρωπιστική βοήθεια προς χώρες της Αφρικής.
Ψήφισμα που υπέγραψαν περισσότεροι από 20 Αριστεροί βουλευτές στη Βρετανία καλούσε τη FIFA να αποκλείσει την εθνική ομάδα των ΗΠΑ από το Μουντιάλ, για τους ίδιους λόγους που είχε αφήσει εκτός Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου τη Ρωσία. Η συμπεριφορά της κυβέρνησης Τραμπ «υπονομεύει τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες», επεσήμαναν.
Επίσης, ο Συντηρητικός βουλευτής Σάιμον Χορ τόνισε σε ομιλία του στη Βουλή των Κοινοτήτων, την προηγούμενη εβδομάδα, ότι μια απόσυρση των ομάδων της Βρετανίας από το Μουντιάλ- της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ουαλίας, εάν προκριθεί- θα «ντρόπιαζε» τον Τραμπ, τον οποίο περιέγραψε ως «εύθικτο» ηγέτη με «εγωισμό».
Στη Γερμανία, ο Γιούργκεν Χαρντ, Κεντροδεξιός βουλευτής του κόμματος του Φρίντριχ Μερτς, είπε ότι ένα μποϊκοτάζ από τη χώρα του θα ήταν η «έσχατη λύση», αλλά ένα μέτρο που θα μπορούσε να «συνεφέρει τον Τραμπ». Έρευνα της Bild έδειξε ότι περίπου το 47% των Γερμανών θα ήταν υπέρ του μποϊκοτάζ σε περίπτωση προσάρτησης της Γροιλανδίας.
Ο Όκε Γκέτλιχ, ένας από τους αντιπροέδρους της γερμανικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, προέτρεψε να γίνει συζήτηση για μποϊκοτάζ, παρομοιάζοντας τις σκέψεις που γίνονται σήμερα με εκείνες που έκαναν κάποιες Δυτικές κυβερνήσεις το 1980, αντιμέτωπες με την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν. «Ποια ήταν η αιτιολόγηση για το μποϊκοτάζ των Ολυμπιακών αγώνων του 1980; Κατά την άποψή μου, η πιθανή απειλή είναι πολύ μεγαλύτερη σήμερα, από ό,τι ήταν τότε. Πρέπει να κάνουμε αυτή τη συζήτηση», δήλωσε στη Hamburger Morgenpost.
Ο Μαρκ Πιθ, Ελβετός δικηγόρος που κάποτε ήταν επικεφαλής ανεξάρτητης επιρτοπής που σχετίζεται με τη FIFA, κάλεσε σε μποϊκοτάζ ως διαμαρτυρία κατά της κυβέρνησης Τραμπ. «Αυτό που βλέπουμε- περιθωριοποίηση πολιτικών αντιπάλων, κατάχρηση από υπηρεσίες μετανάστευσης κτλ.- δεν ενθαρρύνει τους φιλάθλους να πάνε εκεί», δήλωσε στην Tages-Anzeiger. «Για τους φιλάθλους, μόνο μια συμβουλή: Αποφύγετε τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Ακόμα και ο Σεπ Μπλάτερ, πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, συμφώνησε με τον δικηγόρο. «Έχει δίκιο να αμφισβητεί αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο», έγραψε σε ανάρτηση ο προκάτοχος του Ινφαντίνο.
{https://x.com/SeppBlatter/status/2015763891951698064}
Οι αντίθετες φωνές
Μέχρι στιγμής, η συζήτηση υπέρ του μποϊκοτάζ δεν έχει φτάσει στους κύκλους που έχουν την εξουσία για τέτοιες αποφάσεις, υψηλόβαθμους αξιωματούχους του ποδοσφαίρου ή κυβερνήσεων.
Είναι απίθανο να προχωρήσει πολύ αυτή η συζήτηση, σχολιάζει η Washington Post, επισημαίνοντας πως κορυφαίοι Γάλλοι και Γερμανοί αξιωματούχοι του αθλητισμού έχουν απορρίψει την πιθανότητα μποϊκοτάζ.
Άλλωστε, «η διοργάνωση Μουντιάλ σε αυταρχικές ή καταστροφικές χώρες δεν είναι κάτι νέο», όπως ανέφερε ο Αλεξάντερ Άμπνος σε άρθρο στον Guardian. Τα τελευταία δύο Μουντιάλ έγιναν εν μέσω τεράστιας αντιπαράθεσης. Η Ρωσία φιλοξένησε τη διοργάνωση το 2018, έχοντας εδραιώσει τον έλεγχό της στην Κριμαία που προσάρτησε παράνομα. Για το Μουντιάλ 2022 στο Κατάρ υπήρχαν αντιδράσεις λόγω του ιστορικού της χώρας σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη μεταχείριση των μεταναστών εργατών. Όμως, καμία χώρα δεν μποϊκόταρε τις δύο διοργανώσεις. «Η απέραντη αγάπη για το άθλημα που μοιράζονται πολλοί τείνει να υπερισχύει οποιουδήποτε ηθικού δισταγμού», επισημαίνει η Washington Post.
Ο πρόεδρος της γερμανικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, Μπερντ Νέουεντορφ έσπευσε για το απορρίψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. «Δεν νομίζω ότι πρόκειται για σημαντική συζήτηση, επειδή (στην ομοσπονδία) συμφωνούμε απόλυτα ότι τη θεωρούμε εντελώς λανθασμένη σε αυτή τη φάση», είπε έπειτα από τις δηλώσεις του Όκε Γκέτλιχ. «Θα το συζητήσουμε στην εκτελεστική επιτροπή αυτή την εβδομάδα, αλλά με βάση όσα έχω ακούσει και κατά την άποψή μου, είναι σαφές πως αυτή η συζήτηση είναι άκαιρη και δεν μας αφορά», συμπλήρωσε.
Στη Γαλλία, η υπουργός Αθλητισμού, Μαρίνα Φεραρί, δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα: «Σε αυτή τη φάση των συζητήσεών μας, δεν υπάρχει πρόθεση από μέρους του υπουργείου μας να μποϊκοτάρουμε αυτή τη σημαντική διοργάνωση». Από την πλευρά του ο Φιλίπ Ντιαλό, πρόεδρος της γαλλικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, είπε στο RMC: «Δίνω προσοχή στη διεθνή κατάσταση, αλλά σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει απολύτως κανένα ζήτημα για μποϊκοτάζ της γαλλικής ομάδας στο Παγκόσμιο Κύπελλο».
Στην Αγγλία και τη Σκωτία, δεν έχει γίνει κανένα σχόλιο επί του θέματος από αρμόδιους. Στην Ισπανία, δεν υπάρχει καμία συζήτηση για μποϊκοτάζ, δήλωσε στο Athletic των NYT πηγή από την ομοσπονδία ποδοσφαίρου. Στην Αυστρία, ο πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας δήλωσε ότι θέλει να «διαχωρίσει την πολιτική και τον αθλητισμό».
Πώς θα μπορούσε να προχωρήσει ένα μποϊκοτάζ του Μουντιάλ 2026
Στο παρελθόν, ομάδες έχουν αρνηθεί να συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου ή τα προκριματικού του για διάφορους λόγους. Αλλά δεν έχει υπάρξει μποϊκοτάζ πολλών προκριμένων ομάδων για καθαρά πολιτικούς λόγους. Το μοναδικό τέτοιο προηγούμενο είναι η περίπτωση των Ολυμπιακών αγώνων της Μόσχας, το 1980.
Ένα μποϊκοτάζ του Μουντιάλ 2026 σχεδόν σίγουρα θα πρέπει να προέρχεται από συνασπισμό κυβερνήσεων. Η συντριπτική πλειονότητα των ποδοσφαιριστών σίγουρα θα θέλει να παίξει, όπως οι ομοσπονδίες τους και όποιος άλλος έχει οικονομικό συμφέρον από τη διοργάνωση. Οι μόνοι που θα μπορούσαν να οργανώσουν και να επιβάλουν ένα μποϊκοτάζ θα ήταν αρχηγοί κρατών, οι οποίοι θα έβλεπαν το Μουντιάλ ως μέσο ήπιας ισχύος, κάτι που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν προκειμένου να αποτρέψουν τον Τραμπ να βλάψει τους ίδιους και άλλους, επισημαίνει το Athletic.
Ουσιαστικά με αυτό τον τρόπο υλοποιήθηκε το μοναδικό μεγάλης κλίμακας μποϊκοτάζ σε σημαντική αθλητική διοργάνωση, εκείνο στους Ολυμπιακούς αγώνες της Μόσχας, το 1980, που οργάνωσαν οι ΗΠΑ. Περισσότερες από 60 χώρες απείχαν, μετά την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, οι Σοβιετικοί ηγήθηκαν ενός- μικρότερου- μποϊκοτάζ 15 χωρών, στους Ολυμπιακούς αγώνες του Λος Άντζελες. Το 1988, η Βόρεια Κορέα και άλλες έξι χώρες μποϊκόταραν τη διοργάνωση στη Σεούλ. Έκτοτε, καμία χώρα δεν έχει μποϊκοτάρει τους Ολυμπιακούς αγώνες ή το Μουντιάλ.
Χωρίς κάποια χώρα να παίρνει τα ηνία, μία «επιχείρηση μποϊκοτάζ» παρόμοια με εκείνη του 1980 πιθανότατα θα έπρεπε να οργανωθεί από τις ευρωπαϊκές χώρες- μέλη του ΝΑΤΟ, αναφέρει το Athletic. Εξαιρώντας τις ΗΠΑ και τον Καναδά, εννέα μέλη του ΝΑΤΟ- που εκπροσωπούν 10 ομάδες- έχουν προκριθεί στο Μουντιάλ 2026 και άλλες τέσσερις θα μπορούσαν να προστεθούν τον Μάρτιο. Ανάμεσά τους είναι η Ισπανία, η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και το Βέλγιο, που βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα της βαθμολογία της FIFA.
«Αν επρόκειτο να μποϊκοτάρουν συλλογικά, ή απειλούσαν να το κάνουν, αυτό σίγουρα θα κέρδιζε την προσοχή της κυβέρνησης Τραμπ, δεδομένης της έμφασης που δίνουν στη σημασία του Παγκοσμίου Κυπέλλου», δήλωσε στο Athletic ο Τράβις Μέρφι, Αμερικανός πρώην διπλωμάτης.
Όμως, τόσο η Washington Post όσο και το Athletic εκτιμούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο να προχωρήσει ένα σενάριο για μποϊκοτάζ. Πιο πιθανό θεωρείται ορισμένες χώρες να επιλέξουν να μη στείλουν διπλωμάτες, όπως έχει συμβεί και σε άλλες διοργανώσεις. Αλλά οι ομάδες, τουλάχιστον επί του παρόντος, θεωρείται βέβαιο ότι θα είναι εκεί.
Φωτογραφίες: AP
