Η Επιτροπή αποτελείται από υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, ειδικούς επιστήμονες και εμπειρογνώμονες σε θέμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και εκπροσώπους των αυτοδιοικητικών φορέων (ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ, ΠΟΕ-ΟΤΑ κ.λπ.) και σκοπός της είναι η εισήγηση προς τον αρμόδιο υπουργό πρότασης - σχεδίου νόμου για την αναμόρφωση του «Καλλικράτη».
Στην εναρκτήρια συνεδρίαση παραβρέθηκε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου, ενώ την Τοπική Αυτοδιοίκηση εκπροσώπησαν ο πρόεδρος της ΕΝ.ΠΕ. κ. Κώστας Αγοραστός, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης και εκπρόσωποι εργαζομένων στους ΟΤΑ.
Κατά την τοποθέτησή του ο υπουργός Παναγιώτης Κουρουμπλής τόνισε την ανάγκη απελευθέρωσης δημιουργικών δυνάμεων «στο πλαίσιο της αποκέντρωσης, αλλά και την ισόρροπη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της πατρίδας. Κάτι που αποτελεί έλλειμμα και αδυναμία της περιφερειακής και κεντρικής διοίκησης».
Ο υφυπουργός Γιάννης Μπαλάφας υπογράμμισε ότι προϋπόθεση της αναπτυξιακής ανάκαμψης και της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας είναι η ύπαρξη ενός κράτους ικανού και μιας Δημόσιας Διοίκησης που θα είναι πυλώνας της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και ικανή να στηρίξει αυτήν την προσπάθεια.
Τους βασικούς πυλώνες τους οποίους θα κληθεί να επεξεργαστεί η Επιτροπή περιέγραψε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου και πρόεδρος της Επιτροπής Κώστας Πουλάκης. Όπως ανέφερε ο ίδιος:
Πρώτος πυλώνας είναι η ενίσχυση της δημοκρατίας, της αποκέντρωσης, της κοινωνικής συμμετοχής και της νομιμότητας και της διαφάνειας στη λειτουργία των Ο.Τ.Α. (αναλογικό εκλογικό σύστημα, ενδοδημοτική αποκέντρωση και ενίσχυση των τοπικών θεσμών, εισαγωγή θεσμών κοινωνικής συμμετοχής και ελέγχου, συλλογικό σύστημα διοίκησης Δήμων και Περιφερειών, εκσυγχρονισμός και απλοποίηση του συστήματος εποπτείας των Ο.Τ.Α.).
Δεύτερος πυλώνας είναι η ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με κεντρικούς στόχους την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων κάθε βαθμίδας διοίκησης και την ουσιαστική άσκηση αυτών, καθώς και την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας των ΟΤΑ.
Τρίτος πυλώνας είναι η αναβάθμιση του ρόλου των Περιφερειών στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, στο πλαίσιο του εθνικού στόχου της δίκαιης ανάπτυξης. Με την έννοια αυτή είναι σημαντικό να εξετάσουμε τη δημιουργία θεσμικών, επιστημονικών και χρηματοδοτικών εργαλείων που θα υποστηρίξουν τον περιφερειακό δημοκρατικό αναπτυξιακό προγραμματισμό, το κύριο εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης κάθε περιοχής, και τον «από τα κάτω» αναπτυξιακό σχεδιασμό, στο πλαίσιο των εθνικών γενικών κατευθύνσεων και στόχων.
Τέταρτος πυλώνας είναι η ενίσχυση του ρόλου των Δήμων στην άσκηση της κοινωνικής πολιτικής και την ανάπτυξη της αλληλεγγύης, αφ' ενός με την αξιοποίηση και την αναβάθμιση των εργαλείων της με τη στενή έννοια προνοιακής πολιτικής, αφ' ετέρου με την προώθηση μίας ενιαίας κοινωνικής ατζέντας, που θα περιλαμβάνει και άλλες με την ευρύτερη έννοια κοινωνικές δράσεις στους τομείς της λαϊκής στέγης, της πρωτοβάθμιας υγείας, της παιδείας, του πολιτισμού, του αθλητισμού κ.λπ., ώστε να διασφαλίζεται η πρόσβαση όλων των πολιτών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Πέμπτος πυλώνας είναι η ουσιαστική ενοποίηση των Ο.Τ.Α., όχι μέσα από έναν ακόμα επανασχεδιασμό του αυτοδιοικητικού χάρτη, μέσα από την κοπτορραπτική των διοικητικών ορίων των Δήμων και των Περιφερειών, αλλά μέσα από την υλοποίηση συγκεκριμένων πολιτικών που θα αίρουν τις ενδοδημοτικές και ενδοπεριφερειακές ανισότητες, θα προάγουν την ενδοδημοτική και ενδοπεριφερειακή αποκέντρωση και, εν τέλει, θα καλλιεργούν στους πολίτες ενιαία δημοτική και περιφερειακή συνείδηση.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης τόνισε από την πλευρά του ότι η οικονομική αυτοτέλεια και δημοσιονομική αποκέντρωση, οι εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης των δήμων και ο εξορθολογισμός των δαπανών είναι οι τρεις βασικοί άξονες για την υλοποίηση του προγράμματος αλλαγής του θεσμικού πλαισίου.
Αποφασίστηκε, το επόμενο διάστημα να συσταθούν τέσσερις ομάδες εργασίας με αντικείμενο θέματα αρμοδιοτήτων, τη θεσμική συγκρότηση και λειτουργία, τα οικονομικά και αναπτυξιακά ζητήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το έργο της Επιτροπής θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί σε διάστημα πέντε μηνών.
