Οι βιταμίνες συνήθως παρουσιάζονται με απλό τρόπο: πάρτε τη σωστή ποσότητα και το σώμα σας θα λειτουργεί άψογα. Στην πραγματικότητα όμως, το ανθρώπινο σώμα είναι πολύ πιο σύνθετο. Η υπερβολική ή ανεπαρκής πρόσληψη ορισμένων βιταμινών ή μετάλλων μπορεί να συνδέεται με σοβαρά προβλήματα, ωστόσο η ερμηνεία αυτών των συνδέσεων δεν είναι πάντα ξεκάθαρη. Η βιταμίνη Β12 είναι μία από αυτές τις περιπτώσεις.
Για πολλά χρόνια θεωρείται «καλή» βιταμίνη, απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Η έλλειψή της προκαλεί συμπτώματα όπως έντονη κόπωση και δυσκολίες στη γνωστική λειτουργία.
Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες δείχνουν μια πιο περίπλοκη εικόνα, με περίεργες συσχετίσεις ανάμεσα σε μη φυσιολογικά επίπεδα Β12 και ορισμένους καρκίνους, όπως του πνεύμονα, του μαστού, του οισοφάγου και του παχέος εντέρου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Β12 βρίσκεται κυρίως σε ζωικές τροφές και είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του DNA, την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος.
Η σχέση της με το DNA είναι ένας λόγος που οι επιστήμονες εξετάζουν πιθανή σύνδεση με τον καρκίνο, καθώς ο καρκίνος ξεκινά από βλάβες στο DNA. Η σοβαρή έλλειψη Β12 μπορεί να επηρεάσει έμμεσα την επιδιόρθωση του DNA.
{https://www.youtube.com/watch?v=-eLBKt6aMrM}
Όμως άλλες μελέτες περιέπλεξαν την εικόνα, δείχνοντας συσχέτιση ανάμεσα σε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα Β12 στο αίμα και τον καρκίνο του πνεύμονα.
Επομένως, τόσο τα χαμηλά όσο και τα υψηλά επίπεδα Β12 έχουν συνδεθεί με περιπτώσεις καρκίνου σε πολλαπλές μελέτες παγκοσμίως.
Αυτό σημαίνει ότι η μη ισορροπημένη πρόσληψη Β12 προκαλεί καρκίνο; Όχι. Στην πραγματικότητα, μπορεί να ισχύει το αντίθετο.
Μια βασική δυσκολία είναι ότι οι ερευνητές συχνά μετρούν δύο διαφορετικά πράγματα: την ποσότητα Β12 που καταναλώνουν οι άνθρωποι και την ποσότητα της βιταμίνης που κυκλοφορεί στο αίμα τους.
Αυτά δεν είναι απαραίτητα το ίδιο, καθώς τα επίπεδα Β12 στο αίμα δεν επηρεάζονται μόνο από τη διατροφή, αλλά και από τον τρόπο που το σώμα την αποθηκεύει, τη χρησιμοποιεί και τη μεταφέρει.
Το ήπαρ αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες Β12, και αρκετοί καρκίνοι, κυρίως του ήπατος και όσοι εξαπλώνονται επιθετικά στο σώμ, μπορούν να διαταράξουν τον τρόπο με τον οποίο η βιταμίνη αποθηκεύεται, μεταφέρεται και απελευθερώνεται.
Ορισμένοι όγκοι φαίνεται επίσης να αυξάνουν την παραγωγή των πρωτεϊνών που μεταφέρουν τη Β12 στο αίμα. Αυτό σημαίνει ότι τα αυξημένα επίπεδα Β12 στις αιματολογικές εξετάσεις μπορεί κάποιες φορές να αποτελούν σύμπτωμα ή αποτέλεσμα της νόσου, και όχι η αιτία της.
Οι ερευνητές προσπαθούν ακόμη να ξεκαθαρίσουν τι ακριβώς σημαίνουν τα αυξημένα επίπεδα Β12.
Μια μελέτη του 2026 που περιέλαβε περισσότερους από 37.000 ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου διαπίστωσε ότι τα άτομα με πολύ υψηλά επίπεδα Β12 είχαν σημαντικά χειρότερα ποσοστά επιβίωσης, χωρίς όμως να αποδεικνύεται αιτιώδης σχέση, υποδηλώνοντας ότι η Β12 μπορεί να λειτουργεί ως βιοδείκτης επιθετικής νόσου.
Μια ανασκόπηση μελετών του 2022 κατέληξε ότι δεν υπάρχουν ακόμη ισχυρές ενδείξεις πως η υψηλή πρόσληψη Β12, τα αυξημένα επίπεδα στο αίμα ή η συμπληρωματική χορήγηση προκαλούν άμεσα καρκίνο, παρά τις επαναλαμβανόμενες συσχετίσεις μεταξύ μη φυσιολογικών επιπέδων Β12 και ασθενειών.
Μια μελέτη του 2024 σε 3.758 ασθενείς με καρκίνο στο Βιετνάμ περιέπλεξε ακόμη περισσότερο την εικόνα.
Σύγκρινε τη διατροφική πρόσληψη Β12 μεταξύ ασθενών με καρκίνο και 2.995 ατόμων χωρίς καρκίνο και βρήκε μια καμπύλη σχήματος "U" - άτομα τόσο με ασυνήθιστα χαμηλή όσο και με ασυνήθιστα υψηλή πρόσληψη εμφάνιζαν αυξημένο συνολικό κίνδυνο καρκίνου, σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν στη μέση.
Η σχέση μεταξύ καρκίνου και βιταμίνης Β12 παραμένει ασαφής, με τους ερευνητές να προσπαθούν ακόμη να προσδιορίσουν αν η βιταμίνη συμβάλλει στην ασθένεια, αν αποτελεί αποτέλεσμα της ή και τα δύο.
Ένα όμως φαίνεται να είναι ξεκάθαρο: όπως συμβαίνει συχνά, τόσο η υπερβολή όσο και η έλλειψη μπορεί να δημιουργούν προβλήματα.
Με πληροφορίες από sciencealert.com
