Ερευνητές ανέπτυξαν μια στοχευμένη προσέγγιση για την καταπολέμηση της περιοδοντίτιδας χωρίς να διαταράσσουν την ισορροπία του στοματικού μικροβιώματος. Η καινοτομία αυτή θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης των ουλίτιδων, διατηρώντας ταυτόχρονα τα ωφέλιμα βακτήρια.
Το ανθρώπινο στόμα φιλοξενεί μια εξαιρετικά σύνθετη κοινότητα με πάνω από 700 είδη βακτηρίων, αλλά μόνο ένα μικρό μέρος αυτών ευθύνεται για την περιοδοντίτιδα. Αυτά τα επιβλαβή μικρόβια συγκεντρώνονται στην οδοντική πλάκα, ειδικά κατά μήκος της γραμμής των ούλων, προκαλώντας φλεγμονή γνωστή ως ουλίτιδα.
Όταν η φλεγμονή γίνει χρόνια, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα, μια κατάσταση που συνδέεται όχι μόνο με την υποχώρηση των ούλων και την απώλεια δοντιών αλλά και με ευρύτερους κινδύνους για την υγεία. Όταν τα παθογόνα βακτήρια εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος, έχουν συσχετιστεί με διαβήτη, ρευματικές παθήσεις, αρθρίτιδα, καρδιαγγειακά νοσήματα, χρόνια φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, ακόμη και με το Αλτσχάιμερ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα παραδοσιακά προϊόντα στοματικής υγιεινής, όπως τα στοματικά διαλύματα με αλκοόλη ή αυτά που περιέχουν χλωρεξιδίνη, σκοτώνουν τα επιβλαβή βακτήρια, ωστόσο καταστρέφουν και τα ωφέλιμα μικρόβια. Καθώς το στοματικό μικροβίωμα αναδομείται μετά τη θεραπεία, οι παθογόνοι μικροοργανισμοί όπως ο Porphyromonas gingivalis ανακάμπτουν συχνά ταχύτερα, επειδή ο φλεγμονώδης ιστός των ούλων δημιουργεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον για αυτούς. Τα ωφέλιμα βακτήρια αναπτύσσονται πιο αργά, και η μικροβιακή ισορροπία μπορεί γρήγορα να μετατοπιστεί ξανά σε δυσβίωση, αυξάνοντας την πιθανότητα επανεμφάνισης της νόσου.
Στο παράρτημα του Ινστιτούτου Fraunhofer για Κυτταρική Θεραπεία και Ανοσολογία IZI στην πόλη Halle, οι ερευνητές εντόπισαν μια ουσία που στοχεύει συγκεκριμένα τους παθογόνους μικροοργανισμούς όπως ο Porphyromonas gingivalis, χωρίς να επηρεάζει την υπόλοιπη μικροβιακή κοινότητα.
Ο Stephan Schilling, επικεφαλής της Μοριακής Βιοχημείας Φαρμάκων και Ανάπτυξης Θεραπειών στο Fraunhofer IZI, εξηγεί πώς λειτουργεί η ουσία, που ονομάζεται guanidinoethylbenzylamino imidazopyridine acetate:
«Αντί απλώς να σκοτώνει τα βακτήρια που προκαλούν ουλίτιδα, αναστέλλει την ανάπτυξή τους. Αυτά δεν μπορούν να ασκήσουν τις τοξικές τους επιδράσεις κι έτσι τα ωφέλιμα βακτήρια μπορούν να καταλάβουν θέσεις που διαφορετικά θα ήταν απρόσιτες. Με αυτόν τον τρόπο η ουσία συνεργάζεται με τα υγιή βακτήρια, επαναφέρει απαλά και σταθεροποιεί τη μικροβιακή ισορροπία στο στόμα».
Από την ιδέα στο προϊόν
Η τεχνολογία αυτή βασίστηκε σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα της ΕΕ με διεθνείς εταίρους. Το 2018 ιδρύθηκε η spin-off εταιρεία Periotrap Pharmaceuticals GmbH στο Halle για να οδηγήσει την έρευνα σε πρακτικές λύσεις στοματικής φροντίδας. Σε στενή συνεργασία με τα Fraunhofer IZI και IMWS, η PerioTrap ανέπτυξε μια οδοντόκρεμα φιλική προς το μικροβίωμα.
«Το προϊόν έχει σχεδιαστεί για την πρόληψη της περιοδοντίτιδας. Όπως η συμβατική οδοντόκρεμα, περιέχει επίσης λειαντικά και φθόριο για την προστασία από την τερηδόνα», εξηγεί ο Mirko Buchholz, ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας.
Η μετατροπή της εργαστηριακής ανακάλυψης σε ένα ασφαλές συστατικό απαιτούσε εκτεταμένες δοκιμές. Το ενεργό συστατικό έπρεπε να μπλοκάρει αποτελεσματικά τα επιβλαβή βακτήρια χωρίς τοξικότητα, να μην εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος και να αποτρέπει ανεπιθύμητες παρενέργειες όπως ο αποχρωματισμός των δοντιών.
Διασφάλιση ποιότητας σύμφωνα με τα GLP
Όλη η έρευνα διεξήχθη σύμφωνα με τα Good Laboratory Practice (GLP) - ένα σύνολο διεθνώς αναγνωρισμένων κανόνων και προτύπων για την οργάνωση, εκτέλεση, παρακολούθηση και καταγραφή εργαστηριακών δοκιμών, που απαιτούν αυστηρές, επίσημα αναγνωρισμένες διαδικασίες δοκιμών. Αυτά τα πρότυπα εξασφαλίζουν ότι τα αποτελέσματα γίνονται αποδεκτά από εθνικές και διεθνείς αρχές.
«Η συμμόρφωση με τα GLP ήταν βασικό στοιχείο του έργου. Δεν αναπτύξαμε απλώς μια καλή οδοντόκρεμα με νέο συστατικό· αναπτύξαμε ένα υψηλής ποιότητας προϊόν στοματικής φροντίδας ιατρικού επιπέδου», ανέφερε ο Stephan Schilling.
Η PerioTrap συνεργάζεται επίσης με τα Fraunhofer για τη δημιουργία τζελ φροντίδας μετά τον επαγγελματικό καθαρισμό δοντιών, με στόχο την καταστολή των παθογόνων βακτηρίων, τη σταθεροποίηση του στοματικού μικροβιώματος και τη διατήρηση υγιών ούλων.
Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη προϊόντα όπως στοματικά διαλύματα και άλλες εφαρμογές στοματικής φροντίδας.
Με πληροφορίες από scitechdaily.com
