Η ψηφιακή επανάσταση έχει εξελιχθεί σε ένα τεράστιο πείραμα και τα παιδιά είναι οι πιο εκτεθειμένοι συμμετέχοντες σε αυτό. Καθώς οι διαγνώσεις ΔΕΠΥ αυξάνονται σε όλο τον κόσμο, προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Η αυξανόμενη χρήση ψηφιακών συσκευών παίζει κάποιο ρόλο;
Σύμφωνα με το περιοδικό The Conversation, επιστήμονες μελέτησαν περισσότερα από 8.000 παιδιά, από την ηλικία των δέκα ετών έως τα 14 έτη. Ρωτήθηκαν για τις ψηφιακές τους συνήθειες οι οποίες ομαδοποιήθηκαν σε τρεις κατηγορίες: παιχνίδια, τηλεόραση/βίντεο (π.χ. YouTube) και μέσα κοινωνικής δικτύωσης (TikTok, Instagram, Snapchat, X, Messenger και Facebook).
Σκοπός ήταν να διαπιστωθεί αν η χρήση σχετίζεται με μακροπρόθεσμη αλλαγή στα δύο βασικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ: την έλλειψη προσοχής και την υπερκινητικότητα.
Το κύριο εύρημα ήταν ότι η χρήση των social media συσχετίστηκε με μια σταδιακή αύξηση της έλλειψης προσοχής, αντίθετα με τα παιχνίδια ή την παρακολούθηση βίντεο.
Τα μοτίβα παρέμειναν τα ίδια ακόμη και αφού λήφθηκε υπόψη ο γενετικός κίνδυνος για ανάπτυξη ΔΕΠΥ.
Εξετάστηκε επίσης εάν η έλλειψη προσοχής μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά να χρησιμοποιούν περισσότερο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό δεν συμβαίνει. Η συσχέτιση ήταν μονόδρομη: η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να προκαλέσει έλλειψη προσοχής.
Οι μηχανισμοί με τους οποίους τα ψηφιακά μέσα επηρεάζουν την προσοχή του ατόμου είναι άγνωστοι. Νευροεπιστήμονες εικάζουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμπεριέχουν συνεχείς περισπασμούς, εμποδίζοντας τη διαρκή προσοχή σε οποιαδήποτε εργασία.
Εάν δεν είναι τα ίδια τα μηνύματα που αποσπούν την προσοχή, η απλή σκέψη για το αν έχει φτάσει ένα μήνυμα μπορεί να λειτουργήσει ως νοητική απόσπαση της προσοχής.
Αυτοί οι περισπασμοί επηρεάζουν αρνητικά την εστίαση στη στιγμή και, όταν επιμένουν για μήνες ή χρόνια, μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Τα παιχνίδια, από την άλλη, λαμβάνουν χώρα συγκεκριμένη χρονική διάρκεια και όχι καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, και απαιτούν τη συνεχή εστίαση.
Θεωρητικά, η αύξηση της χρήσης των social media κατά μία ώρα την ημέρα, από ολόκληρο τον πληθυσμό, θα αύξανε τις διαγνώσεις ΔΕΠΥ κατά περίπου 30%.
Σήμερα οι έφηβοι είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο για περίπου πέντε ώρες την ημέρα, κυρίως στα social media.
Το ποσοστό των εφήβων που ισχυρίζονται ότι είναι «συνεχώς συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο» έχει αυξηθεί από 24% το 2015 σε 46% το 2023. Δεδομένου ότι η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει αυξηθεί σε περίπου πέντε ώρες την ημέρα, αυτό μπορεί να εξηγήσει ένα σημαντικό μέρος της αύξησης των διαγνώσεων ΔΕΠΥ κατά τα τελευταία 15 χρόνια.
Με πληροφορίες από The conversation
