Κάτω από τα φωτάκια, τις γιρλάντες και τα χαμόγελα που συνοδεύουν την εορταστική περίοδο, δεν κρύβεται πάντα η ανυπομονησία και η χαρά που πολλοί παρουσιάζουν. Όπως επισημαίνει η Isabelle Thibaud σε άρθρο της στο Psychologies.com, ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων αισθάνεται ιδιαίτερη αμηχανία και άγχος μπροστά στις γιορτές των Χριστουγέννων, παρότι εμφανίζεται να τις απολαμβάνει.
Σύμφωνα με στοιχεία της American Psychological Association, το 89% των ενηλίκων βιώνει άγχος κατά την εορταστική περίοδο, ενώ το 41% δηλώνει ότι το στρες αυτό είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλη στιγμή του χρόνου.
Η αντίθεση ανάμεσα σε αυτό που νιώθουν και αυτό που δείχνουν προς τα έξω δημιουργεί μια έντονη συναισθηματική πίεση. Και όταν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά, πέντε επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές προδίδουν όσους δηλώνουν λάτρεις των Χριστουγέννων… αλλά μόνο στα λόγια.
1. Υπερβολικός και συχνά επιτηδευμένος ενθουσιασμός
Οι άνθρωποι που δυσφορούν με τις γιορτές, αλλά προσπαθούν να προσαρμοστούν, συχνά εμφανίζουν μια σχεδόν θεατρική χαρά: πολλαπλές δημοσιεύσεις, μόνιμα χαμόγελα, συνεχείς «τέλειες» δραστηριότητες. Αυτή η ένταση λειτουργεί ως μηχανισμός κάλυψης. Η αληθινή χαρά είναι σταθερή· η υπερβολή όμως μπορεί να προδώσει άγχος ή ψυχική κόπωση που προσπαθούν να αποκρύψουν.
2. Αόριστες και γενικόλογες απαντήσεις για τα σχέδια των γιορτών
«Όπως πάντα», «Θα δούμε», «Τίποτα το ιδιαίτερο». Αυτές οι απαντήσεις λειτουργούν ως προστατευτικό πέπλο. Η λεπτομέρεια θα σήμαινε ανάγκη να ειπωθεί η αλήθεια — ή να ειπωθεί ένα ψέμα. Η ασάφεια βοηθά να διατηρήσουν την εικόνα τους χωρίς να αποκαλύψουν τα πραγματικά τους συναισθήματα.
3. Απόλυτη προσήλωση στην ευτυχία των άλλων
Μαγειρεύουν, οργανώνουν, διακοσμούν, αγοράζουν δώρα. Φροντίζουν τα πάντα, εκτός από τον εαυτό τους. Παρότι αυτή η συμπεριφορά μοιάζει γενναιόδωρη, συχνά αποτελεί έναν τρόπο αποφυγής των δικών τους συναισθημάτων. Η προσοχή στρέφεται αποκλειστικά στους άλλους, ώστε να μην χρειάζεται να ασχοληθούν με τη δική τους εσωτερική δυσφορία.
4. Αστεία με μισές αλήθειες
Comments όπως «Άντε να τελειώνουμε…» συνοδεύονται από ένα χαμόγελο που μοιάζει αθώο. Αυτά τα αστεία είναι στην πραγματικότητα μικρές ομολογίες, ένας τρόπος να «δοκιμάσουν» την κατανόηση των γύρω τους χωρίς να εκτεθούν πλήρως. Αν βρουν ανταπόκριση, νιώθουν λιγότερο μόνοι· αν όχι, το χιούμορ λειτουργεί ως διέξοδος.
5. Διαταραχές ύπνου μέσα στις γιορτές
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Physiology δείχνει ότι οι μεγάλες γιορτές μειώνουν την κανονικότητα του ύπνου κατά περίπου 14%, συχνά λόγω λανθάνοντος στρες. Το σώμα, ακόμη κι όταν το στόμα δηλώνει «λατρεύω τα Χριστούγεννα», εκπέμπει σήμα κινδύνου: ανήσυχος ύπνος, νυχτερινό ξύπνημα, μειωμένη αίσθηση ξεκούρασης. Όταν οι κοινωνικές προσδοκίες υποχωρούν, τα κρυμμένα συναισθήματα κάνουν την εμφάνισή τους.
