Οι κοινωνικές δεξιότητες των παιδιών δεν καλλιεργούνται με το «παρακαλώ» και το «ευχαριστώ», αλλά μέσα από το καθημερινό παράδειγμα και τη συναισθηματική ασφάλεια που προσφέρουν οι γονείς στο σπίτι
«Έχω μελετήσει πάνω από 200 σχέσεις γονέα-παιδιού, και είμαι κι εγώ μητέρα», σημειώνει στο CNBC η Reem Raouda. «Έχω διαπιστώσει ότι τα παιδιά μαθαίνουν να επικοινωνούν και να συνδέονται παρατηρώντας πώς συμπεριφέρονται οι γονείς τους. Και το να μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον με μοντέλο τη συναισθηματική ασφάλεια και την αυθεντική σύνδεση κάνει τεράστια διαφορά.
Ακολουθούν εννέα πράγματα που κάνουν από νωρίς οι γονείς που μεγαλώνουν παιδιά με εξαιρετικές κοινωνικές δεξιότητες.
1. Μιλούν ανοιχτά για τα συναισθήματά τους
Τα παιδιά μαθαίνουν το συναισθηματικό λεξιλόγιο όταν οι γονείς ονομάζουν και κανονικοποιούν τα συναισθήματα.
Οι γονείς που λένε πράγματα όπως, «νιώθω απογοητευμένος που δεν μπορούμε να πάμε σήμερα, αλλά θα πάρω μια βαθιά ανάσα και θα ξαναπροσπαθήσω αύριο», μοντελοποιούν τη συναισθηματική ρύθμιση σε πραγματικό χρόνο. Αυτό βοηθά αργότερα τα παιδιά να εκφράζονται σε φίλους, π.χ. λέγοντας, «Είμαι λυπημένος που δεν έπαιξες μαζί μου», αντί να ξεσπούν.
2. Δείχνουν ενσυναίσθηση στην καθημερινή ζωή
Τα παιδιά απορροφούν τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς τους φέρονται στους άλλους: στον γείτονα, στον ταμία και ακόμη και μεταξύ τους.
Ένα απλό, «Έχει τα χέρια της γεμάτα, ας της κρατήσουμε την πόρτα», διδάσκει περισσότερα για την ενσυναίσθηση από οποιοδήποτε κήρυγμα. Μικρές καθημερινές πράξεις καλοσύνης γίνονται το πρότυπο για μια δια βίου κοινωνική επίγνωση.
3. Καλλιεργούν πραγματική, αυθεντική αυτοπεποίθηση
Η πραγματική αυτοπεποίθηση προέρχεται από το να αγαπιέσαι όπως είσαι και από το να σου δίνεται η ευκαιρία να δοκιμάσεις (και μερικές φορές να αποτύχεις).
Το να αφήνεις τα παιδιά να δοκιμάσουν να μπουν στην ομάδα ή να βάλουν μόνα τους γάλα, ακόμη κι αν προκληθεί ακαταστασία, στέλνει το μήνυμα: «Σε εμπιστεύομαι». Όταν αυτό συνδυάζεται με ενθάρρυνση όπως: «μου αρέσει που συνεχίζεις να προσπαθείς», τα παιδιά νιώθουν ικανά και συνδεδεμένα, χωρίς να χρειάζεται να είναι τέλεια.
4. Διδάσκουν πώς να διορθώνουν τα πράγματα μετά από μια σύγκρουση
Κάθε σχέση έχει συγκρούσεις. Αυτό που έχει σημασία είναι αν τα παιδιά μαθαίνουν πώς να επανορθώνουν.
Οι γονείς που λένε, «πλήγωσες τα συναισθήματα της αδερφής σου. Ας σκεφτούμε τι μπορούμε να πούμε ή να κάνουμε για να το διορθώσουμε», διδάσκουν μια κρίσιμη δεξιότητα ζωής: η επανόρθωση ενισχύει τις σχέσεις, και τα παιδιά που το μαθαίνουν μεγαλώνουν σε ενήλικες που μπορούν να διατηρούν υγιείς δεσμούς.
5. Επικυρώνουν τα συναισθήματα του παιδιού τους
Αν ένα παιδί πει «ο φίλος μου δεν ήθελε να παίξει μαζί μου», κάποιοι γονείς μπορεί να το παραμερίσουν με το «μην ανησυχείς, δεν είναι τίποτα σπουδαίο».
Αλλά οι γονείς που λένε, «αυτό ακούγεται δύσκολο. Θέλεις να μου πεις περισσότερα;» διδάσκουν στα παιδιά ότι τα συναισθήματα και οι προοπτικές τους έχουν σημασία. Αυτή η αυτοπεποίθηση στη φωνή τους είναι το θεμέλιο για ισχυρές κοινωνικές δεξιότητες.
6. Βοηθούν τα παιδιά τους να αναγνωρίζουν τα σημάδια
Τα παιδιά δεν πιάνουν πάντα φυσικά τη δυναμική της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Οι γονείς που επισημαίνουν απαλά, «πρόσεξες πώς η φωνή του χαμήλωσε; Ίσως να νιώθει ντροπαλός», βοηθούν τα παιδιά να συντονιστούν στις λεπτές αποχρώσεις της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.
Αυτά τα μικρο-μαθήματα συσσωρεύονται και διαμορφώνουν ενήλικες με κοινωνική ευαισθησία και συναισθηματική νοημοσύνη.
7. Δεν σπεύδουν να λύσουν κάθε σύγκρουση για το παιδί τους
Τη στιγμή που τα παιδιά μαλώνουν, η παρόρμηση είναι συχνά να επέμβουν. Αλλά η καλύτερη κοινωνική μάθηση συμβαίνει όταν οι γονείς κάνουν λίγο πίσω.
Το να λένε, «Είμαι εδώ αν χρειαστείτε βοήθεια, αλλά νομίζω ότι μπορείτε να το λύσετε μόνοι σας», δημιουργεί χώρο για επίλυση προβλημάτων και συμβιβασμό. Με τον καιρό, τα παιδιά μαθαίνουν ότι μπορούν να χειριστούν μόνα τους τις συγκρούσεις επειδή είχαν την εμπιστοσύνη να εξασκηθούν.
8. Αντιμετωπίζουν τα λάθη ως ευκαιρίες μάθησης
Όταν οι γονείς αντιμετωπίζουν τα λάθη ως απόδειξη ανάπτυξης, τα παιδιά χτίζουν ανθεκτικότητα αντί για ντροπή.
Ένας γονιός που λέει ήρεμα, «έριξες τον χυμό. Ας πάρουμε μια πετσέτα να το καθαρίσουμε», μοντελοποιεί την υπευθυνότητα χωρίς ταπείνωση. Τα παιδιά που μεγαλώνουν έτσι βλέπουν τα λάθη ως ευκαιρίες να μάθουν. Αυτή η νοοτροπία τα κάνει πιο προσαρμοστικά και συμπονετικά προς τους άλλους.
9. Ακούν περισσότερο απ’ ό,τι διδάσκουν
Τα παιδιά χρειάζονται να δουν πώς μοιάζει το να ακούς πραγματικά τον συνομιλητή τους.
Όταν οι γονείς κάνουν παύση, κοιτούν στα μάτια, δίνουν πλήρη προσοχή (χωρίς να βιάζονται να διορθώσουν ή να διακόψουν) και λένε, «πες μου περισσότερα γι’ αυτό», μαθαίνουν πώς να είναι υπομονετικοί και σεβαστικοί. Με τον καιρό, τα παιδιά το μεταφέρουν στις φιλίες τους, γίνονται οι άνθρωποι με τους οποίους οι άλλοι νιώθουν ασφάλεια να ανοιχτούν.
Οι καλές κοινωνικές δεξιότητες γίνονται όλο και πιο σημαντικές στον σημερινό κόσμο, και αυτές οι δεξιότητες αναπτύσσονται από τη σύνδεση και τη συναισθηματική ασφάλεια. Με την εξάσκηση από νωρίς, εξασφαλίζετε ότι το παιδί σας θα μεγαλώσει σε έναν ενσυναισθητικό άνθρωπο που είναι έτοιμος για σχέσεις στον πραγματικό κόσμο.
