Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται τη Δευτέρα να συνδέσει τη χρήση του δημοφιλούς φαρμάκου Tylenol με αυξημένο κίνδυνο αυτισμού.
Πρόκειται για εξαιρετικά δημοφιλές σκεύασμα στις ΗΠΑ, που περιέχει τη δραστική ουσία ακεταμινοφαίνη στην Αμερική, γνωστή οπουδήποτε αλλού στον κόσμο ως παρακεταμόλη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπαινίχθηκε την ανακοίνωση κατά τη διάρκεια της τελετής μνήμης για τον Τσάρλι Κερκ την Κυριακή, λέγοντας στο πλήθος: «Νομίζω ότι βρήκαμε μια απάντηση για τον αυτισμό». Υπενθυμίζεται πως ο υπουργός Υγείας του Τραμπ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, είχε πρόσφατα ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ δοκιμάζονται από μια «επιδημία αυτισμού», που τροφοδοτείται από «περιβαλλοντικές τοξίνες».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τι λένε οι ιατρικές οδηγίες για εγκύους και παρακεταμόλη;
Η ακεταμινοφαίνη/παρακεταμόλη συνιστάται ως πρώτη επιλογή για την ανακούφιση πόνου και πυρετού κατά την εγκυμοσύνη, σύμφωνα με τις οδηγίες του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG), του Βρετανικού Βασιλικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (RCOG) και άλλων ιατρικών οργανισμών.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οδηγίες του NHS αναφέρουν πως «η παρακεταμόλη είναι η πρώτη επιλογή παυσίπονου εάν είστε έγκυος. Συνήθως λαμβάνεται κατά την εγκυμοσύνη και δεν βλάπτει το μωρό σας». Στην Αυστραλία, η παρακεταμόλη θεωρείται ασφαλής για χρήση κατά την εγκυμοσύνη για την αντιμετώπιση ήπιου έως μέτριου πόνου.
Η παρακεταμόλη είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο παυσίπονο-αντιπυρετικό στην Ελλάδα. Ανακουφίζει από τον πονοκέφαλο, τις μυαλγίες, τον πονόλαιμο και ρίχνει τον πυρετό. Θεωρείται το πιο ασφαλές παυσίπονο στην εγκυμοσύνη όταν, όμως, λαμβάνεται στη σωστή δοσολογία και για σύντομα διαστήματα. Ο σημαντικότερος λόγος για την τόσο ευρεία χρήση του είναι ότι άλλες ουσίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε αυτή την περίπτωση, όπως η ασπιρίνη και η ιβουπροφαίνη, αντενδείνυται κατά την κύηση.
Η χρήση ιβουπροφαίνης, ναπροξένης και άλλων μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων στο τρίτο τρίμηνο μπορεί να προκαλέσει γενετικές ανωμαλίες, προειδοποιούν τόσο το ACOG όσο και το RCOG. Οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε από αυτά τα φάρμακα, σύμφωνα με το ACOG.
Τι δείχνει η έρευνα για τη χρήση Tylenol κατά την εγκυμοσύνη;
Δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις για σύνδεση ανάμεσα στη χρήση ακεταμινοφαίνης ή παρακεταμόλης και στον αυτισμό. Πρόσφατες μελέτες έχουν καταλήξει σε αντικρουόμενα αποτελέσματα σχετικά με το αν η χρήση της κατά την εγκυμοσύνη ενδέχεται να δημιουργεί κινδύνους για το αναπτυσσόμενο έμβρυο.
Μια μελέτη του 2024 σε σχεδόν 2,5 εκατομμύρια παιδιά στη Σουηδία δεν βρήκε αιτιώδη σχέση μεταξύ προγεννητικής έκθεσης σε ακεταμινοφαίνη και νευροαναπτυξιακών διαταραχών, όπως η διαταραχή φάσματος αυτισμού ή η ΔΕΠΥ.
Μια ανασκόπηση του 2025 σε 46 προηγούμενες μελέτες υπέδειξε μια πιθανή σύνδεση μεταξύ προγεννητικής έκθεσης σε ακεταμινοφαίνη και αυξημένου κινδύνου για αυτές τις διαταραχές, αλλά οι ερευνητές από το Icahn School of Medicine στο Mount Sinai, το Harvard και άλλους τόνισαν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το φάρμακο προκάλεσε τα αποτελέσματα. Σύστησαν στις εγκύους να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ακεταμινοφαίνη όταν χρειάζεται, στη χαμηλότερη δυνατή δόση και για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Μεγάλες μελέτες του 2025 από την Ευρώπη και την Ιαπωνία υποδηλώνουν ότι ό,τι φαίνεται ως μικρές συσχετίσεις μεταξύ προγεννητικής χρήσης ακεταμινοφαίνης και νευροαναπτυξιακών διαταραχών μπορεί στην πραγματικότητα να οφείλεται σε άλλους παράγοντες, όπως οι περιβαλλοντικές συνθήκες, η υγεία και η γενετική των γονέων, άλλα φάρμακα που έλαβαν οι μητέρες και ασθένειες.
Γιατί βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο η παρακεταμόλη
Ισχυρισμοί για πιθανή σύνδεση του Tylenol με αυτισμό και ΔΕΠΥ αποτέλεσαν αντικείμενο εκατοντάδων αγωγών από γονείς και ακτιβιστές για τον αυτισμό στις ΗΠΑ κατά των λιανοπωλητών, κατηγορώντας τους ότι απέτυχαν να προειδοποιήσουν τους καταναλωτές ότι το Tylenol θα μπορούσε να προκαλέσει ΔΕΠΥ ή αυτισμό.
Τον Δεκέμβριο του 2023, ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ απαγόρευσε σε ειδικούς μάρτυρες να καταθέσουν, διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρχαν επιστημονικά στοιχεία για τους ισχυρισμούς τους.
Τον Αύγουστο του 2024, επικαλούμενος αυτή την απόφαση, ο δικαστής απέρριψε όλες τις υποθέσεις στο ομοσπονδιακό δικαστήριο. Ένα αμερικανικό εφετείο προγραμματίζεται να ακούσει τις επιχειρηματολογίες τον επόμενο μήνα για έφεση αυτής της απόφασης.
