Το να φτάσει κανείς τα 100 δεν είναι κάτι συνηθισμένο - πόσο μάλλον όταν έχει ζήσει μια ζωή στην «πρώτη γραμμή», γεμάτη πίεση και εντάσεις.
Στις 10 Ιουλίου 2025, ο Δρ Μαχαθίρ Μοχάμαντ, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της Μαλαισίας, άγγιξε αυτό το εντυπωσιακό ορόσημο. Αυτό που τον ξεχωρίζει δεν είναι μόνο η ηλικία του, αλλά η διαύγεια με την οποία εξακολουθεί να μιλά, η οξυδέρκεια της σκέψης του και ο τρόπος με τον οποίο συνεχίζει να αλληλεπιδρά με τον κόσμο γύρω του.
Ο Δρ Μαχαθίρ αποκαλύπτει τα «μυστικά» που τον βοήθησαν να φτάσει σε αυτή την ηλικία με αξιοπρέπεια και αντοχή.
Σωματικά δραστήριος αλλά χωρίς υπερβολές!
«Πρέπει να παραμένεις δραστήριος· να κάθεσαι και να μην κάνεις τίποτα είναι κακό για την υγεία σου», λέει ο Δρ Μαχαθίρ στους Straits Times.
Η συμβουλή μπορεί να ακούγεται απλή, αλλά η σοφία της είναι βαθύτερη. Ο Δρ Μαχαθίρ δεν ακολουθεί κάποιο πρόγραμμα έντονης γυμναστικής. Απλώς αποφεύγει την αδράνεια. Είτε πρόκειται για περπάτημα, για συμμετοχή σε συναντήσεις, είτε για καθημερινές δραστηριότητες, ο Μαχαθίρ πιστεύει πως η κίνηση αποτρέπει το σώμα από την παρακμή.
Ο νους χρειάζεται εξάσκηση, όπως και το σώμα
«Αν δεν χρησιμοποιείς το μυαλό σου, αρχίζει να φθίνει, να ξεχνά πράγματα… Διαβάζω. Γράφω. Μιλάω με ανθρώπους. Δίνω διαλέξεις», εξηγεί ο Δρ Μαχαθίρ.
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν αφήνει το μυαλό του να τεμπελιάζει. Είτε γράφοντας άρθρα γνώμης, είτε μέσα από τον διάλογο ή διαβάζοντας τις καθημερινές ειδήσεις, φροντίζει να κρατά τον εγκέφαλό του σε εγρήγορση.
Η σύνταξη δεν είναι το τέλος
Ακόμη και μετά την αποχώρησή του από το επίσημο αξίωμα, ο Δρ Μαχαθίρ δεν αποσύρθηκε από τη ζωή. Συνέχισε να γράφει, να συμβουλεύει και να συμμετέχει σε δημόσιες συζητήσεις.
Πολλοί φαντάζονται τη συνταξιοδότηση ως μια απόσυρση από τις ευθύνες. Αλλά για τον Δρ Μαχαθίρ, ο σκοπός παραμένει κεντρικός στη ζωή του. Ποτέ δεν αντιμετώπισε την ανάπαυση ως αποσύνδεση· την είδε ως επανακατεύθυνση.
Συναισθηματική αντοχή και αίσθημα πειθαρχίας
Το πολιτικό ταξίδι του Δρ Μαχαθίρ υπήρξε κάθε άλλο παρά ομαλό. Έχει αντιμετωπίσει κριτική, διεθνείς πιέσεις και έντονες προσωπικές και πολιτικές προκλήσεις. Κι όμως, σπάνια έδειξε σημάδια εξουθένωσης ή συναισθηματικής κατάρρευσης.
Αν και δεν μιλά ρητά για διαλογισμό ή ενσυνειδητότητα (midfullness), η πειθαρχημένη του συναισθηματική διαχείριση - η ικανότητά του να παραμένει ψύχραιμος υπό πίεση - ίσως βοήθησε να προστατεύσει το σώμα του από το χρόνιο άγχος.
Μακριά από επιβλαβείς συνήθειες
Ο Δρ Μαχαθίρ ήταν πάντα ξεκάθαρος όσον αφορά τη μετριοπάθεια στο φαγητό, τον υγιεινό τρόπο ζωής και την αποφυγή του καπνίσματος ή του αλκοόλ. Δεν ακολουθεί διατροφικές μόδες, αλλά αντίθετα επιμένει σε ισορροπημένα, λιτά γεύματα και αποφεύγει τις υπερβολές.
Δεν πρόκειται για στέρηση, αλλά για αυτοσυγκράτηση - εξηγεί.
Μια ζωή γεμάτη περιέργεια και διαρκή μάθηση
Ο Δρ Μαχαθίρ παραμένει περίεργος – για καινούριες ιδέες, ανθρώπους, για τον κόσμο. Συνεχίζει να αλληλεπιδρά με τις νεότερες γενιές, να μοιράζεται τις εμπειρίες του και να εξελίσσει τις απόψεις του.
Αυτή η πνευματική ευελιξία είναι σπάνια αλλά ουσιώδης. Δεν επέτρεψε ποτέ στην ηλικία να γίνει εμπόδιο στην προσωπική του ανάπτυξη.
Η περιέργεια και η διάθεση για μάθηση αποτελούν ισχυρούς δείκτες νευροπλαστικότητας - της ικανότητας του εγκεφάλου να δημιουργεί νέες συνδέσεις, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.
