Χημικές ουσίες που βρίσκονται σε όλα τα σπίτια - σε συσκευασίες τροφίμων, πλαστικά, λοσιόν και σαμπουάν - συνδέονται με εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους από καρδιακές παθήσεις, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο επιστημονικό έντυπο eBioMedicine.
Αυτές οι χημικές ουσίες, γνωστές ως φθαλικές ενώσεις, ήταν υπεύθυνες για περισσότερους από 350.000 θανάτους παγκοσμίως το 2018, διαπίστωσαν οι ερευνητές. Περίπου το 75% αυτών των θανάτων καταγράφηκαν στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και τον Ειρηνικό. Τον υψηλότερο αριθμό θανάτων είχε η Ινδία, ακολουθούμενη από το Πακιστάν και την Αίγυπτο. Μία πιθανή εξήγηση, όπως υποστηρίζουν οι συγγραφείς, είναι ότι αυτές οι χώρες αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά έκθεσης στις χημικές ουσίες πιθανώς επειδή έχουν μεγάλη παραγωγή πλαστικών αλλά με λιγότερους περιορισμούς από άλλες περιοχές.
«Θεωρούμε ότι τα πλαστικά είναι πρόβλημα στις χώρες υψηλού εισοδήματος», δήλωσε στην Washington Post ο Leonardo Trasande, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή Grossman του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε ένα είδος φθαλικής ένωσης, τη DEHP, που χρησιμοποιείται για την κατασκευή δοχείων τροφίμων, ιατρικού εξοπλισμού και άλλων μαλακών και εύκαμπτων πλαστικών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι φθαλικές ενώσεις συνέβαλαν στο 13% όλων των θανάτων από καρδιακές παθήσεις σε άτομα ηλικίας 55 έως 64 ετών παγκοσμίως. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό αυτό ήταν περίπου 10%.
Αν και οι ερευνητές γνωρίζουν ότι η έκθεση σε φθαλικές ενώσεις συμπίπτει με άλλους παράγοντες κινδύνου - όπως μεταβολικές διαταραχές - τα ευρήματα προστίθενται στις αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Οι φθαλικές ενώσεις είναι ένα σύνολο χημικών ουσιών που προστίθενται στο πλαστικό για να το κάνουν πιο ελαστικό, μαλακό ή εύκαμπτο. Σε λοσιόν, σαμπουάν και αρώματα, οι φθαλικές ενώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να διατηρηθούν τα αρώματα.
Οι φθαλικές ενώσεις πιστεύεται ότι δημιουργούν υπερβολική φλεγμονή στο σώμα και συνδέονται με άλλες καταστάσεις που αυξάνουν τη θνησιμότητα από καρδιακές παθήσεις, όπως η παχυσαρκία και η υψηλή αρτηριακή πίεση.
Οι χημικές ουσίες απαντώνται επίσης συχνότερα σε τρόφιμα υψηλής επεξεργασίας, έναν άλλο παράγοντα κινδύνου για θάνατο από καρδιακές παθήσεις.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση, η οποία περιέχει μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια, συνδέεται με το 20% όλων των καρδιαγγειακών θανάτων παγκοσμίως.
Πρόσφατη έρευνα - αν και με μικρό δείγμα - διαπίστωσε επίσης ότι η παρουσία μικροπλαστικών ή νανοπλαστικών στην καρωτίδα αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου ή θανάτου.
Σε προηγούμενη μελέτη του 2021, η ερευνητική ομάδα συνέδεσε τις φθαλικές ενώσεις με περισσότερους από 50.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο, κυρίως από καρδιακές παθήσεις, μεταξύ ηλικιωμένων Αμερικανών.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν στη συνέχεια να παρακολουθήσουν πώς η μείωση στην έκθεση σε φθαλικές ενώσεις μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να επηρεάσει τα παγκόσμια ποσοστά θνησιμότητας, αλλά και να επεκτείνουν τη μελέτη σε άλλα προβλήματα υγείας που προκαλούνται από τις χημικές ουσίες, όπως ο πρόωρος τοκετός.
