Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και στο Mass General Brigham Hospital στη Μασαχουσέτη προτείνουν ότι η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, όπως σνακ, σάλτσες και έτοιμων προς κατανάλωση γευμάτων, θα μπορούσε να ευθύνεται για την κατάθλιψη. Επιπλέον, τα τεχνητά γλυκαντικά όπως η ασπαρτάμη - την οποία ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έκρινε πιθανό καρκινογόνο – έχουν συνδεθεί με υψηλότερα ποσοστά της νόσου.
Ωστόσο, οι ειδικοί ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να συνδέουν άμεσα τις τροφές με την κατάθλιψη. Μια μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA πρόσφατα, αξιολόγησε τη διατροφή 31.000 λευκών γυναικών, ηλικίας 42 έως 62 ετών. Οι ερευνητές ζήτησαν από τις γυναίκες να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια σχετικά με τις αλλαγές στις διατροφικές τους συνήθειες κάθε τέσσερα χρόνια και χρησιμοποίησαν δύο ορισμούς για την κατάθλιψη: αυστηρή και ευρεία. Η αυστηρή κατάθλιψη σήμαινε ότι οι ασθενείς είχαν διαγνωστεί με την πάθηση από γιατρό και χρησιμοποιούσαν τακτικά αντικαταθλιπτικά. Η ευρεία κατάθλιψη, από την άλλη πλευρά, σήμαινε ότι οι ασθενείς είχαν κλινική διάγνωση και/ή έπαιρναν αντικαταθλιπτικά. Από τις 31.712 συμμετέχουσες, οι 2.122 υπέφεραν από αυστηρή κατάθλιψη, ενώ οι 4.820 είχαν ευρεία κατάθλιψη.
Οι ερευνητές πρότειναν έναν συσχετισμό των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων με μεγαλύτερη πιθανότητα κατάθλιψης, αν και δεν είναι σίγουροι γιατί. Ωστόσο, τα τεχνητά γλυκαντικά και ειδικότερα αυτά που εμπεριέχονται σε ποτά συνδέθηκαν άμεσα με μεγαλύτερο κίνδυνο κατάθλιψης, καθώς ενεργοποιούν ορισμένες ενώσεις στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές δεν μπήκαν σε λεπτομέρειες σχετικά με αυτή τη διαδικασία.
Ο Δρ Duane Mellor, διαιτολόγος στο Πανεπιστήμιο Aston στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε στη dailymail πως: «Οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται σε ενώσεις που φθάνουν στον εγκέφαλο, αλλά αυτή η έρευνα δεν παρέχει στοιχεία που να το υποστηρίζει και μπορεί απλά να δείχνει ότι άτομα που ζουν με κατάθλιψη επιλέγουν περισσότερα ζαχαρούχα ποτά, παρά να είναι αιτιολογική».
Άλλοι ερευνητές δήλωσαν ότι ενώ τα ευρήματα είναι πολλά υποσχόμενα, χρειάζεται περισσότερη έρευνα. «Αυτή η μελέτη παρέχει μια εικόνα για τον πιθανό ρόλο των τεχνητών γλυκαντικών στην ψυχική και σωματική υγεία, αλλά αυτό πρέπει να επιβεβαιωθεί μέσω περαιτέρω έρευνας πέρα από δεδομένα παρατήρησης και μόνο», δήλωσε ο Dr Sharmali Edwin Thanarajah, νευρολόγος στη Γερμανία.
Η μελέτη προστίθεται σε έναν αυξανόμενο όγκο ερευνών που υποδηλώνουν ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Μια μελέτη του 2022 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Neurology διαπίστωσε ότι μια αύξηση 10% στην κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας. Επιπλέον, μια μεγάλη μελέτη κοόρτης στη Γαλλία έδειξε ότι η ίδια αύξηση οδήγησε σε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Μια παγκόσμια συγκριτική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Obesity Reviews έδειξε ότι η αύξηση των κατά κεφαλήν πωλήσεων υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών συσχετίστηκε με υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ). Και ερευνητές στην Ισπανία και τη Γαλλία διαπίστωσαν μια συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και αυξημένου κινδύνου πρόωρου θανάτου.
Οι ερευνητές από το Χάρβαρντ παραδέχονται ότι η μελέτη πραγματοποιήθηκε μόνο σε γυναίκες, οι περισσότερες από τις οποίες ήταν λευκές, επομένως ο πληθυσμός ήταν περιορισμένος. Επιπλέον, όσες είχαν υψηλότερη πρόσληψη υπερ-επεξεργασμένης τροφής εμφάνισαν υψηλότερο ΔΜΣ, ποσοστά καπνίσματος και ποσοστά διαβήτη και υπέρτασης. Ήταν επίσης λιγότερο πιθανό να ασκούνται τακτικά. Αυτό σημαίνει ότι αυτές οι συμμετέχουσες θα μπορούσαν να έχουν αναπτύξει κατάθλιψη από πολλούς άλλους παράγοντες.
