Αυτά τα ερωτήματα έθεσαν από το pelop.gr στον καθηγητή παθολογίας – λοιμωξιολογίας και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Λοιμώξεων, Χαράλαμπο Γώγο. «Τι συμβαίνει πραγματικά. Δίνεται μία υπερβολή σε όλο αυτό το θέμα» μας απάντησε αρχικά και εξήγησε:
«Ηδη πριν την πανδημία το 2018, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε μιλήσει για το στέλεχος “Χ”. Τι σήμαινε αυτό; Η παγκόσμια κοινότητα είναι εκτεθειμένη σε μία πιθανή πανδημική νόσο, η οποία οφείλεται σε ένα άγνωστο στέλεχος. Αυτό το άγνωστο στέλεχος παραμένει και σήμερα το “Χ”. Την εποχή εκείνη ήρθε ο κορονοϊός και έτσι ο φόβος του ΠΟΥ επιβεβαιώθηκε. Σήμερα η πανδημία αυτή ελέγχεται. Ωστόσο, παραμένει η αναφορά του ΠΟΥ στο άγνωστο στέλεχος ”Χ”. Μπορεί σε πέντε ή δέκα χρόνια να εμφανιστεί μία νέα πανδημία είτε με κάποιον ιό ή κάποιο βακτήριο ή παράσιτο, μύκητες κ.λπ.».
Ο ίδιος υπογραμμίζει: «Μην νομίζετε ότι υπάρχει κάποιος ιός και κάποια στιγμή θα τον εμφανίσουν. Το ”Χ” σημαίνει άγνωστο. Μπορεί κάποια στιγμή να έρθει αλλά παράλληλα να είναι και πολύ πιο λοιμογόνο γι’ αυτό και ακούτε αυτά τα ποσοστά θνητότητας 70% κ.λπ. Συνήθως βέβαια αυτά που είναι πολύ παθογόνα δεν γίνονται πανδημικά όπως έγινε ο κορονοϊός.
Κι αυτό το ζήσαμε με τον αιμορραγικό πυρετό, τον Εμπολα, που ήταν πολύ μεταδοτικός και θανατηφόρος αλλά ελέγχτηκε γρήγορα, όπως και η ευλογιά των πιθήκων. Ο ΠΟΥ με τις επισημάνσεις του και τις προειδοποιήσεις του στοχεύει στην κινητοποίηση των κρατών, ώστε να είναι έτοιμα όταν και σε περίπτωση εμφανιστεί ο άγνωστος ”Χ”.
Δίνει δηλαδή κατευθύνσεις τι πρέπει να κάνουν τα κράτη, ώστε να είναι έτοιμα να τον εντοπίσουν έγκαιρα και να τον αντιμετωπίσουν έγκαιρα. Λέει, λοιπόν, να έχετε έτοιμο το σύστημα υγείας και να έχετε έτοιμα φάρμακα και εμβόλια».
«Είμαστε έτοιμοι»
Ο κ. Γώγος υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια κοινότητα είναι έτοιμη πλέον σε πολλά μέτωπα μετά το μάθημα που μας έδωσε η πανδημία του κορονοϊού. «Εχουν γίνει άλματα στην επιστήμη που άνοιξαν δρόμους για ταχύτατη ανάπτυξη νέων φαρμάκων και εμβολίων. Υπενθυμίζω τι έχει γίνει όταν εμφανίστηκε η επιδημία του Ειτζ.
Αναπτύχθηκε η έρευνα σε έντονο βαθμό και η ιολογία πήρε φτερά. Ετσι συνέβη και με την τελευταία πανδημία του κορονοϊού. Τα εμβόλια mRNA άνοιξαν διαδρομές για τη δημιουργία εμβολίων για πάρα πολλές νόσους ακόμα και για τους συμπαγείς όγκους που περιμένουμε σε λίγο καιρό να μπουν σε εφαρμογή. Πλέον οι δυνατότητες γρήγορης ανάπτυξης εμβολίων είναι εκπληκτικές και μέσα σε τρεις μήνες μπορούμε να έχουμε ένα εμβόλιο για την πιθανή νέα απειλή που προκύψει. Είτε η πηγή της είναι τα ζώα, είτε είναι το περιβάλλον, είτε οι κλιματικές συνθήκες».
Αναγακαία η επιτήρηση
Συμπερασματικά ο κ. Γώγος σημείωσε ότι πρέπει το υγειονομικό σύστημα να είναι σε ετοιμότητα. «Είναι σημαντικό να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά. Η έννοια της λεγόμενης επιτήρησης σημαίνει να καταγράφουμε κάθε τι καινούργιο, ώστε να το εντοπίζουμε και να το διαγιγνώσκουμε έγκαιρα και ακολούθως να το αντιμετωπίζουμε έγκαιρα.
Εχουμε βελτιωθεί πολύ στον τομέα αυτό ως φυσική συνέπεια της πανδημίας. Μας ανάγκασε η πανδημία να αξιοποιήσουμε τα εργαλεία της επιτήρησης. Ο κορονοϊός δημιούργησε την ανάγκη και έδωσε την ευκαιρία να αναπτυχθούν μηχανισμοί πολύ έγκαιρης διάγνωσης. Θυμάστε ότι στην αρχή της πανδημίας περιμέναμε τρεις μέρες να επιβεβαιωθεί ή όχι ένα ύποπτο κρούσμα. Πλέον η διάγνωση είναι ταχύτατη και με τη γονιδιωματική επιτήρηση μπορούμε να βρούμε τα νέα στελέχη.
Ολα αυτά είναι πολύ σημαντικό όπλα. Βέβαια όλα αυτά πρέπει να γίνουν ρουτίνα, ώστε να γίνονται αμέσως και αυτόματα».
Μην ξεχνάμε την covid-19
Σε ό,τι αφορά την πανδημία του κορονοϊού, ο κ. Γώγος ήταν σαφής: «Η πανδημία εξακολουθεί να υπάρχει και μάλιστα με υψηλή μεταδοτικότητα. Ωστόσο, αυτό που πετύχαμε είναι να μην είναι πλέον τόσο θανατηφόρα και τα συμπτώματά της να είναι πολύ ελαφρά.
Αυτό οφείλεται σαφώς στην εξασθένηση του ιού. Πρέπει όμως να τον σκεφτόμαστε και να προσέχουμε. Μηνιαίως καταλήγουν 200 άτομα, τα οποία βέβαια είχαν πολύ βαριά συνοδά νοσήματα». Καταλήγοντας, δε, ο κ. Γώγος σημείωσε ότι «το κακό με τον κορονοϊό είναι ότι δεν είναι εποχικός ιός, όπως για παράδειγμα η γρίπη. Υπάρχει όλο τον χρόνο και όλες τις εποχές. Απαιτείται προσοχή».
