Όλα τα φάρμακα που λαμβάνουμε από το στόμα ή με έγχυση δυνητικά φθάνουν στο δέρμα, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Η φωτοευαισθησία εκδηλώνεται όταν ορισμένα συστατικά που υπάρχουν σε πολλά από αυτά, αλληλεπιδράσουν με την υπεριώδη ακτινοβολία (UV), εξηγεί ο δρ Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος (Αισθητική Δερματολογία-Δερματοχειρουργική). Η αλληλεπίδραση αυτή αλλάζει τη χημική δομή τους και προκαλείται χημική αντίδραση, που καθιστά το δέρμα πιο ευαίσθητο στην UV και επιρρεπές στην ανάπτυξη ηλιακού εγκαύματος. Μακροπρόθεσμα, η αντίδραση αυτή μπορεί να αυξήσει μέχρι και τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος.
«Η φωτοευαισθησία έχει πολλές αιτίες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται παθήσεις, φάρμακα, καλλυντικά, αλλά και η αλλεργική προδιάθεση. Η φωτοευαισθησία από φάρμακα μπορεί να συμβεί μετά την έκθεση στην UV ακτινοβολία του ήλιου ή των σολάριουμ», προσθέτει.
«Εκτός από τα συστηματικά φάρμακα, μπορεί να την προκαλέσουν και τα τοπικά (αλοιφές, κρέμες κ.λπ.). Τα συμπτώματά της κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά. Σε μερικούς ασθενείς εκδηλώνονται μετά από μικρή έκθεση στον ήλιο και σε άλλους μετά από παρατεταμένη. Ωστόσο το είδος τους, εξαρτάται από την αντίδραση που θα προκληθεί, δεδομένου ότι υπάρχουν δύο διακριτοί τύποι. Ο ένας είναι οι φωτοτοξικές αντιδράσεις και ο άλλος οι φωτοαλλεργικές».
Τα κύρια συμπτώματα
Οι πιο συχνές αντιδράσεις φωτοευαισθησίας είναι οι φωτοτοξικές. Το κύριο σύμπτωμά τους είναι μια δερματική βλάβη που μοιάζει με έντονο ηλιακό έγκαυμα ή δερματίτιδα, με/ή χωρίς κνησμό (φαγούρα). Σε μερικούς ασθενείς τα συμπτώματα είναι έντονα και συνοδεύονται από φλύκταινες και σημαντικό ξεφλούδισμα του δέρματος. Οι φωτοτοξικές αντιδράσεις μπορεί να εκδηλωθούν μετά από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες έκθεσης στην UV. Συνήθως, όμως, περιορίζονται στα τμήματα του δέρματος που εκτίθενται στον ήλιο, όπως στο πρόσωπο, τον λαιμό, τα χέρια και χαμηλά στα πόδια.
Οι φωτοαλλεργικές αντιδράσεις είναι λιγότερο συχνές. Κατά κανόνα αναπτύσσονται όταν η UV αλληλεπιδράσει με τα συστατικά φαρμάκων που αλείφονται απευθείας πάνω στο δέρμα. Κατ' αυτές, ο οργανισμός παράγει αντισώματα που προκαλούν την αντίδραση. Μια φωτοαλλεργική αντίδραση μπορεί να προκαλέσει εξάνθημα, φλύκταινες, κόκκινα εξογκώματα ή και βλάβες με διαφυγή υγρού. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως εμφανίζονται 1-3 ημέρες μετά την τοπική εφαρμογή του υπαίτιου φαρμάκου και την έκθεση στον ήλιο. Επιπλέον, μπορεί να επεκταθούν σε περιοχές του δέρματος που δεν έχουν εκτεθεί στον ήλιο.
Τα φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν φωτοευαισθησία - Σημαντικές συμβουλές
