Τα παραπάνω επισήμανε σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό/ Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Κύπριος καθηγητής Εμβρυικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο King's College του Λονδίνου , Κυπριανός Νικολαΐδης, χαρακτηρίζοντας παράλληλα ως «τρομοκράτες» τις εταιρείες που αύξησαν την τιμή της προγεστερόνης όταν είδαν τα αποτελέσματα μελετών που έδειχναν ότι η χορήγησή της κατά την κύηση σε γυναίκες με βραχύ τράχηλο μήτρας προφυλάσσει από τον πρόωρο τοκετό. Ο Κυπριανός Νικολαΐδης ο οποίος χαρακτηρίζεται ως ο πατέρας της αυχενικής διαφάνειας με την οποία ανιχνεύεται το σύνδρομο Down αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του τμήματος Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ.
«Κάθε χρόνο έχουμε 15 εκατομμύρια πρόωρους τοκετούς σε όλο τον κόσμο και από αυτά τα παιδιά που γεννιούνται πρόωρα το ένα εκατομμύριο πεθαίνουν. Πού οφείλεται αυτό; Στο ότι ο τοκετός είναι πρόωρος. Αν ένα παιδί γεννηθεί στις 24 εβδομάδες οι πιθανότητες να ζήσει είναι πολύ μικρές ακόμη και σε αναπτυγμένες χώρες. Αν κοιτάξουμε ολόκληρες ηπείρους με αναπτυσσόμενες χώρες βλέπουμε ότι εκεί ακόμη και παιδιά που γεννιούνται στις 36 εβδομάδες πεθαίνουν. Η προωρότητα από μόνη της βάζει σε μεγάλο κίνδυνο θανάτου το μωρό. Από κει και πέρα εξαρτάται πόσο αναπτυγμένη είναι η χώρα για να μπορέσει να επιβιώσει ή όχι ένα μωρό που γεννήθηκε πρόωρα. Και το άλλο πρόβλημα είναι ότι από αυτά που επιβιώνουν, αν έχουν γεννηθεί πολύ πρόωρα, ένα πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό έχουν νοητικά και άλλα προβλήματα. Γι αυτό ο μεγαλύτερος πόλεμος πρέπει να κηρυχθεί ενάντια στην προωρότητα» αναφέρει ο κ. Νικολαΐδης
Απαντώντας στο ερώτημα πώς μπορούν να ανιχνευτούν οι γυναίκες που κινδυνεύουν να γεννήσουν πρόωρα και πώς μπορεί να προληφθεί ο πρόωρος τοκετός ο κ. Νικολαΐδης λέει:
«Δυστυχώς μέχρι τώρα, ο μόνος τρόπος με τον οποίο προσπαθούσαν να εντοπίσουν τον κίνδυνο για πρόωρο τοκετό ήταν να ρωτήσουν αν οι γυναίκες είχαν πρόωρο τοκετό σε προηγούμενη εγκυμοσύνη. Με αυτό τον τρόπο όμως μπορούσε να εντοπιστεί μόνο 15% αυτών που κινδυνεύουν να γεννήσουν πρόωρα γιατί 85% των πρόωρων τοκετών θα είναι σε νέες γυναίκες σε νέες εγκυμοσύνες. Γι αυτό πιστεύω ότι πρέπει όλες οι γυναίκες να κάνουν μέτρηση του τραχήλου της μήτρας στην εικοστή εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Αυτή η μέτρηση γίνεται με έναν υπερηχογραφικό έλεγχο. Τη στιγμή που γίνεται, το υπερηχογράφημα ανατομίας που κάνουν όλες οι γυναίκες κατά την 20η εβδομάδα της κύησης για να δούμε πώς εξελίσσεται το έμβρυο, μπορεί να γίνει και η μέτρηση του τραχήλου. Είναι μια εξέταση που διαρκεί δύο λεπτά».
Μιλώντας για το πώς μπορεί να προστατευτεί μια γυναίκα από τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού, ο κ. Νικολαΐδης αναφέρει ότι η συρραφή του τραχήλου της μήτρας και η χρήση πεσσού δεν αποτρέπει τον πρόωρο τοκετό ενώ η προφυλακτική χορήγηση προγεστερόνης σε γυναίκες με βραχύ τράχηλο μπορεί να ελαττώσει τον κίνδυνο του πρόωρου τοκετού κατά 40%.
«Η προγεστερόνη είναι μια φτηνή και ασφαλής ουσία. Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα μελετών που έδειχναν τα οφέλη της το είδαν οι εταιρείες που τις έκαναν στην Αμερική και ανέβασαν την τιμή από 1 ή 2 δολάρια που ήταν σε πάνω από τα 1.000 δολάρια. Αυτές οι εταιρείες είναι οι πραγματικοί τρομοκράτες. Παγκοσμίως πεθαίνουν τόσα πολλά μωρά λόγω προωρότητας. Η Αμερική που είναι η πιο ανεπτυγμένη χώρα στον κόσμο, έχει πολύ υψηλό ποσοστό πρόωρων τοκετών διότι, λόγω του συστήματος υγείας που έχει, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν έχει καθόλου πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες. Και μόλις βρίσκεται μία μέθοδος που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο βάζουν ποσά υπερβολικά και αυτοί οι οποίοι είναι σε μεγαλύτερη ανάγκη για θεραπεία δεν έχουν πρόσβαση. Αυτό ισχύει στην Αμερική. Στην Αγγλία δεν ισχύει γιατί υπάρχει εθνικό σύστημα υγείας» αναφέρει ο κ. Νικολαΐδης.
Μια άλλη βασική αιτία της περιγεννητικής θνησιμότητας είναι η προεκλαμψία. Όπως εξηγεί ο κ. Νικολαΐδης: «Στην προεκλαμψία η τροφοδοσία του πλακούντα είναι ελλιπής με αποτέλεσμα το έμβρυο να παίρνει λιγότερες τροφές και αίμα από τη μητέρα. Αυτά τα έμβρυα πολλές φορές πεθαίνουν ή γεννιούνται λιποβαρή. Όσον αφορά την πρόληψη μελέτες έδειξαν ότι η χορήγηση ασπιρίνης στις γυναίκες που έχουν αυξημένο κίνδυνο για προεκλαμψία, είναι αποτελεσματική. Μόλις τελειώσαμε μια μελέτη στο πλαίσιο της οποίας εξετάσαμε 27.000 γυναίκες. Σε αυτές οι οποίες ήταν υψηλού κινδύνου για προεκλαμψία, όταν τους δίνουμε ασπιρίνη 150 mg κάθε βράδυ, από την 12η μέχρι την 36η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, ελαττώνουμε τον κίνδυνο για σοβαρού βαθμού προεκλαμψία πριν τις 34 βδομάδες, πάνω από 80%».
Τα κύρια ερευνητικά ενδιαφέροντα του κ. Νικολαΐδη, περιλαμβάνουν τον προγεννητικό έλεγχο και την παθολογία της κύησης. Όσον αφορά την ανίχνευση χρωμοσωμικών ανωμαλιών, έχει αναπτύξει μια μέθοδο που βασίζεται στον συνδυασμό των υπερηχογραφικών ευρημάτων και των βιοχημικών εξετάσεων της μητέρας στις 11- 13 εβδομάδες της κύησης. Η μέθοδος αυτή, εξελίχθηκε τα τελευταία 25 έτη από τη φάση της παρατήρησης, στη διαμόρφωση ενός μοντέλου, στην ελεγχόμενη κλινική εφαρμογή μέχρι τη δημιουργία ενός διεθνούς δικτύου κέντρων εφαρμογής της. Απαντώντας στο ερώτημα αν, μετά την ανίχνευση του συνδρόμου Down ή και άλλων χρωμοσωμικών ανωμαλιών, είναι δυνατόν με κάποια παρέμβαση να διορθωθούν λέει: «Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει τρόπος για να θεραπευτούν αυτά τα έμβρυα παρότι γίνονται έρευνες να βρεθούν τα αίτια για μια σειρά από ανωμαλίες σε αυτά τα παιδιά αλλά δεν έχει βρεθεί ακόμη κάτι». Παράλληλα αναφέρει ότι δοκιμάζονται νέες μέθοδοι για γονιδιακή θεραπεία που στοχεύουν να αλλάξουν την πορεία του συνδρόμου Down αλλά δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κάποιο αποτέλεσμα.
Ποιος είναι ο Κυπριανός Νικολαΐδης
Ο Κυπριανός Ηροδότου Νικολαΐδης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πάφο της Κύπρου. Αποφοίτησε με άριστα από το τμήμα Βιοχημείας και Φυσιολογίας του King's College London University και εν συνεχεία από το τμήμα Ιατρικής του ίδιου Πανεπιστημίου το 1978. Ολοκλήρωσε την ειδικότητα της Μαιευτικής και Γυναικολογίας το 1984 και συνεχίζει, μέχρι και σήμερα, να εργάζεται στο ίδιο Νοσοκομείο. Από το 1992 είναι καθηγητής στην Εμβρυϊκή Ιατρική στο King's College London University και διευθυντής του Harris Birthright Research Centre for Fetal Medicine στο King's College Hospital, του Λονδίνου. Το Κέντρο αυτό ιδρύθηκε το 1984, ήταν το πρώτο κέντρο Εμβρυϊκής Ιατρικής στη Μεγάλη Βρετανία και σήμερα είναι το μεγαλύτερο στον κόσμο. Επίσης, είναι ιδρυτής και πρόεδρος του μη κερδοσκοπικού Οργανισμού Fetal Medicine Foundation σκοπός του οποίου είναι η προαγωγή της έρευνας και της εκπαίδευσης στην Εμβρυϊκή Ιατρική σε όλο τον κόσμο.
Ο καθηγητής Νικολαΐδης έχει διατελέσει μέλος πολλών ομάδων εργασίας του Βασιλικού Κολλεγίου Μαιευτήρων - Γυναικολόγων, πρόεδρος της Εκπαιδευτικής Επιτροπής της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας της Περιγεννητικής Ιατρικής και πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής της Διεθνούς Εταιρείας Υπερήχων στη Μαιευτική και Γυναικολογία.
Το συγγραφικό έργο που περιλαμβάνει 14 βιβλία και 1.350 εργασίες δημοσιευμένες σε διεθνή περιοδικά. Την τελευταία 35ετία έχει επιβλέψει 50 ιατρούς που ολοκλήρωσαν μεταπτυχιακή έρευνα και έχει εκπαιδεύσει στην Εμβρυϊκή Ιατρική περισσότερους από 500 ιατρούς από 50 διαφορετικές χώρες.
