Ο διακεκριμένος Βρετανός ιστορικός Sir Richard Evans συνέταξε τρεις εκθέσεις ως εμπειρογνώμονας στη δίκη για δυσφήμιση κατά του αρνητή του Ολοκαυτώματος David Irving, έκανε το διδακτορικό του υπό την επίβλεψη του Theodore Zeldin, διαδέχθηκε τον David Cannadine ως Regius καθηγητής Ιστορίας στο Cambridge (μια θέση που θεσπίστηκε από τον Henry VIII) και επιβλέπει διδακτορικές διατριβές για την κοινωνική πολιτική του Bismarck.
Αυτά ήταν μερικά από όσα θα μπορούσε να μάθει κανείς από την Grokipedia, την εγκυκλοπαίδεια τεχνητής νοημοσύνης που λανσαρίστηκε την προηγούμενη εβδομάδα από τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο, τον Έλον Μασκ.
Το πρόβλημα ήταν ότι, όπως διαπίστωσε ο καθηγητής Evans όταν μπήκε για να ελέγξει την καταχώρισή του, όλα αυτά τα στοιχεία ήταν ψευδή.
Η πιο πρόσφατη προσπάθεια της ανθρωπότητας να συγκεντρώσει όλη τη γνώση ή, όπως το έθεσε ο Μασκ, να δημιουργήσει έναν τόμο με «την αλήθεια, όλη την αλήθεια και μόνο την αλήθεια» –όλα μέσω της τεχνητής νοημοσύνης του Grok– δεν ξεκίνησε καλά.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη καταπίνει τα πάντα αμάσητα»
Όταν ο δισεκατομμυριούχος CEO λάνσαρε την Grokipedia την Τρίτη, δήλωσε ότι ήταν «καλύτερη από τη Wikipedia», ή «Wokepedia» – όπως την αποκαλούν ειρωνικά οι υποστηρικτές του.
Ωστόσο, οι χρήστες ανακάλυψαν ότι η Grokipedia είχε αντιγράψει μεγάλα τμήματα από τον ιστότοπο που επρόκειτο να αντικαταστήσει, περιείχε πολυάριθμα πραγματολογικά λάθη και φαινόταν να προωθεί τα αγαπημένα «δεξιά» επιχειρήματα της ρητορικής Μασκ.
Ο Evans διαπίστωσε ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στο fact checking αντιμετώπιζε ένα σοβαρότατο πρόβλημα: «Οι αναρτήσεις στα chatrooms κρίνονται ισότιμες με μια σοβαρή ακαδημαϊκή εργασία», είπε ο Evans, ειδικός για το Τρίτο Ράιχ, στον Guardian, αφού κλήθηκε να δοκιμάσει την Grokipedia. «Η ΤΝ καταπίνει τα πάντα αμάσητα».
Σημείωσε ότι η καταχώριση για τον Albert Speer, αρχιτέκτονα του Χίτλερ και υπουργό πολεμικής βιομηχανίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επανέλαβε ψεύδη και παραποιήσεις που είχε διαδώσει ο ίδιος ο Speer, παρόλο που είχαν διορθωθεί σε μια βραβευμένη βιογραφία του 2017. Η καταχώριση για τον μαρξιστή ιστορικό Eric Hobsbawm, για τον οποίο ο Evans είχε γράψει βιογραφία, ισχυριζόταν λανθασμένα ότι βίωσε τον γερμανικό υπερπληθωρισμό το 1923, ότι υπηρέτησε ως αξιωματικός στο Royal Corps of Signals και δεν ανέφερε ότι είχε παντρευτεί δύο φορές.
Ποιος ελέγχει την «αλήθεια» που γράφει η ΤΝ;
Το πρόβλημα, είπε ο David Larsson Heidenblad, αναπληρωτής διευθυντής του Lund Centre for the History of Knowledge στη Σουηδία, είναι η σύγκρουση μεταξύ διαφορετικών κουλτούρων γνώσης.
«Ζούμε σε μια εποχή, στην οποία πολλοί πιστεύουν ότι οι αλγοριθμικές διεργασίες είναι πιο αξιόπιστες από την ανθρώπινη γνώση», είπε ο Heidenblad. «Η νοοτροπία της Silicon Valley είναι πολύ διαφορετική από την παραδοσιακή ακαδημαϊκή προσέγγιση. Στη δική της κουλτούρα γνώσης, τα λάθη είναι ένα ακόμη χαρακτηριστικό, όχι σφάλμα. Αντίθετα, ο ακαδημαϊκός κόσμος χτίζει την εμπιστοσύνη του με τον χρόνο και την έρευνα, κατά την οποία η ψευδαίσθηση ότι ξέρεις τα πάντα καταρρέει. Αυτές είναι πραγματικές διαδικασίες γνώσης».
Η άφιξη της Grokipedia συνεχίζει μια παράδοση αιώνων στις εγκυκλοπαίδειες, από τις κινέζικες περγαμηνές Yongle του 15ου αιώνα έως την Encyclopédie στη Γαλλία του 18ου αιώνα. Ακολούθησαν η αγγλόφωνη Encyclopedia Britannica και, από το 2001, η crowd-sourced Wikipedia. Αλλά η Grokipedia είναι η πρώτη που δημιουργείται κυρίως από ΤΝ, και αυτή την εβδομάδα αναδύθηκε το ερώτημα: ποιος ελέγχει την αλήθεια όταν η ΤΝ, υπό την καθοδήγηση ισχυρών ατόμων, κρατά το «στυλό»;
«Αν το κάνει ο Μασκ, τότε φοβάμαι την πολιτική χειραγώγηση», είπε ο ιστορικός πολιτισμού Peter Burke, ομότιμος καθηγητής στο Emmanuel College του Cambridge, που το 2000 έγραψε το «A Social History of Knowledge».
«Είμαι σίγουρος ότι πολλά από αυτά θα είναι ξεκάθαρα σε ορισμένους αναγνώστες του μέλλοντος. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι άλλοι μπορεί να τα αγνοούν», πρόσθεσε. Η ανωνυμία πολλών καταχωρίσεων συχνά τους δίνει έναν «αέρα αυθεντίας που δεν θα έπρεπε να έχουν».
Ο Andrew Dudfield, επικεφαλής AI στη Full Fact, μια βρετανική οργάνωση fact-checking, δήλωσε: «Πρέπει πραγματικά να εξετάσουμε αν μια εγκυκλοπαίδεια ΤΝ –ένα αντίγραφο της πραγματικότητας, φιλτραρισμένο– είναι καλύτερη από όλες τις προηγούμενες. Δεν εμφανίζει την ίδια διαφάνεια, αλλά ζητά την ίδια εμπιστοσύνη. Δεν είναι σαφές πόσο εμπλέκεται ο άνθρωπος, πόση ΤΝ έχει χρησιμοποιηθεί και σε ποιο περιεχόμενο έχει εκπαιδευτεί. Είναι δύσκολο να εμπιστευτείς κάτι όταν δεν βλέπεις πώς έγιναν αυτές οι επιλογές».
Η ιστορία ξαναγράφεται;
Ένα από τα πρόσωπα που ενθάρρυνε τον Μασκ να λανσάρει την Grokipedia ήταν ο σύμβουλος του αμερικανού προέδρου David Sacks, που έχει επανειλημμένα διαμαρτυρηθεί ότι η Wikipedia είναι «απελπιστικά προκατειλημμένη» και συντηρείται από έναν «στρατό αριστερών ακτιβιστών».
Μέχρι το 2021, ο Μασκ είχε υποστηρίξει τη Wikipedia, γράφοντας στο Twitter στα 20ά γενέθλιά της: «Χαίρομαι που υπάρχεις». Αλλά τον Οκτώβριο του 2023 η αντιπάθειά του προς την πλατφόρμα τον οδήγησε να προσφέρει 1 δισ. λίρες «αν αλλάξουν το όνομα σε Dickipedia».
Ωστόσο, πολλά από τα 885.279 άρθρα που ήταν διαθέσιμα στην πρώτη εβδομάδα της Grokipedia είχαν αντιγραφεί σχεδόν λέξη προς λέξη από τη Wikipedia, συμπεριλαμβανομένων των καταχωρίσεων για το PlayStation 5, το Ford Focus και τους Led Zeppelin. Άλλα, όμως, διέφεραν σημαντικά:
Η καταχώριση της Grokipedia για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επικαλέστηκε το Κρεμλίνο ως σημαντική πηγή και ανέφερε τον επίσημο ρωσικό όρο για την «αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας, την προστασία των Ρώσων και την εξουδετέρωση απειλών για την ασφάλεια της Ρωσίας. Αντίθετα, η Wikipedia ανέφερε ότι ο Πούτιν εξέφραζε ιμπεριαλιστικές απόψεις και «ισχυριζόταν αβάσιμα ότι η ουκρανική κυβέρνηση ήταν νεοναζιστική».
Η Grokipedia αποκάλεσε την ακροδεξιά οργάνωση Britain First «πατριωτικό πολιτικό κόμμα», κάτι που ευχαρίστησε τον ηγέτη της, Paul Golding, ο οποίος το 2018 φυλακίστηκε για εγκλήματα μίσους κατά των Μουσουλμάνων. Η Wikipedia, αντίθετα, χαρακτήριζε την οργάνωση «νεοφασιστική» και «ομάδα μίσους».
Η Grokipedia αποκάλεσε τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ «ταραχές», όχι απόπειρα πραξικοπήματος, ενώ ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν «εμπειρικά δεδομένα» που στηρίζουν την άποψη ότι συντελείται συντονισμένη δημογραφική εξάλειψη των λευκών μέσω μαζικής μετανάστευσης, μια θεωρία που χαρακτηρίζεται «συνωμοσιολογική».
Πηγή: Guardian
