Ο Φάουτσι, ο επιστήμονας που για χρόνια ήταν η πλέον αναγνωρίσιμη επιστημονική φωνή των ΗΠΑ σε θέματα λοιμώξεων και που τα τελευταία χρόνια έχει απομακρυνθεί σε μεγάλο βαθμό από τα φώτα της δημοσιότητας, μίλησε για σχεδόν δύο ώρες με τον Lawrence Gostin, ειδικό στην παγκόσμια πολιτική υγείας στο Georgetown University, όπου ο Φάουτσι εντάχθηκε το 2023, λίγο μετά την αποχώρησή του από τη μακρόχρονη θητεία του ως επικεφαλής του National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID).
Παρότι σε μεγάλο βαθμό απέφυγε την πολιτική αντιπαράθεση, ο Φάουτσι αναφέρθηκε σε ορισμένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της πανδημίας: την πολιτική δημόσιας υγείας, τα εμβόλια, τη λειτουργία των σχολείων, τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και την προέλευση του ιού SARS-CoV-2.
«Δεν είμαι σίγουρος ότι θα αλλάζαμε πολλά»
Ο Φάουτσι, όπως αναφέρει το Science δεν αναφέρθηκε ούτε στον Τραμπ ούτε στον γερουσιαστή Rand Paul, στους δύο από τους πλέον σφοδρούς επικριτές του. Ωστόσο, υπερασπίστηκε τις ενέργειές του κατά την πανδημία.
«Δεν είμαι σίγουρος ότι θα αλλάζαμε πολλά», είπε αναφερόμενος στην αντίδραση της δημόσιας υγείας στην πανδημία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κατά την άποψή του, υπάρχει αυτό που χαρακτήρισε «εταιρική επιλεκτική αμνησία» σχετικά με το πόσο δραματική ήταν η κατάσταση κατά τους πρώτους μήνες του 2020.
«Αυτό που βλέπετε να συμβαίνει τώρα είναι ένα blame game», είπε, χρησιμοποιώντας τον αγγλικό όρο για το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών. «Δεν είναι ένας εποικοδομητικός τρόπος για να βρούμε πώς μπορούμε να τα πάμε καλύτερα την επόμενη φορά».
Ο Φάουτσι έχει δεχθεί έντονη κριτική για τις αποφάσεις και τις συστάσεις που συνδέθηκαν με το κλείσιμο σχολείων και επιχειρήσεων, τη χρήση μάσκας, τον εμβολιασμό και την κοινωνική αποστασιοποίηση, αλλά και για τη συζήτηση γύρω από την προέλευση του ιού.
Αντιμετωπίζοντας με χιούμορ την εικόνα που έχουν δημιουργήσει οι επικριτές του, είπε:
«Εγώ είμαι ο κακός. Εγώ δημιούργησα τον ιό. Εγώ έκλεισα τα σχολεία. Ξέρετε, τα έκανα όλα, τα έκανα όλα. Πετάξτε το κλειδί».
Ο Rand Paul έχει πράγματι υποστηρίξει ότι ο Φάουτσι θα έπρεπε να διωχθεί για τις ενέργειές του κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Λίγο πριν αποχωρήσει από την προεδρία, πάντως, ο Τζο Μπάιντεν του απένειμε χάρη.
«Δεν χάραζα εγώ πολιτική»
Ο Φάουτσι επέμεινε ότι δεν ήταν αυτός που καθόριζε την πολιτική δημόσιας υγείας.
Όπως εξήγησε, οι τελικές αποφάσεις ανήκαν στους κυβερνήτες, τους δημάρχους και τα συνδικάτα των εκπαιδευτικών. Μάλιστα, υποστήριξε ότι ο ίδιος επιθυμούσε να ανοίξουν τα σχολεία γρηγορότερα από ό,τι τελικά συνέβη.
Αμφισβήτησε επίσης τον χαρακτηρισμό των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης ως «lockdowns». Αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στο σύνθημα της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ «30 days to slow the spread», είπε:
«Δεν κλειδώσαμε τίποτα. Ήσασταν κλειδωμένοι στο σπίτι σας; Εγώ δεν ήμουν κλειδωμένος στο σπίτι μου. Στην Κίνα ήσουν».
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα για τα οποία έχει δεχθεί κριτική ο Φάουτσι είναι η προέλευση της πανδημίας.
Οι επικριτές του τον έχουν κατηγορήσει ότι επιχείρησε να συγκαλύψει αυτό που θεωρούν πιθανότερη προέλευση του SARS-CoV-2: μια διαρροή από εργαστήριο στη Γουχάν της Κίνας, το οποίο είχε λάβει χρηματοδότηση από το NIAID.
Ο Φάουτσι δήλωσε ότι δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο εργαστηριακής διαρροής.
«Το κρατάω εντελώς ανοιχτό», είπε. «Αλλά είμαι επιστήμονας και βασίζομαι στα δεδομένα».
Ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι υπάρχουν περίπου μισή ντουζίνα επιστημονικές εργασίες σε κορυφαία περιοδικά, από «ιδιαίτερα καταρτισμένους εξελικτικούς ιολόγους», οι οποίες στηρίζουν την εναλλακτική θεωρία ότι ο ιός πέρασε φυσικά από τα ζώα στον άνθρωπο.
«Οι άνθρωποι που λένε ότι προήλθε αποκλειστικά από διαρροή εργαστηρίου, λυπάμαι, αλλά δεν επιβεβαιώνονται από δεδομένα», ανέφερε.
Γιατί άλλαζαν οι οδηγίες;
Ο Φάουτσι αναφέρθηκε επίσης στις αλλαγές των επιστημονικών οδηγιών κατά τους πρώτους μήνες της πανδημίας, κάτι που αποτέλεσε βασικό αντικείμενο κριτικής εναντίον του.
Υποστήριξε ότι οι αλλαγές ήταν αναπόφευκτες, καθώς η επιστημονική γνώση για έναν νέο ιό εξελισσόταν με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό.
«Ένα από τα πράγματα που πρέπει να κάνουμε είναι να δώσουμε στους ανθρώπους να καταλάβουν ότι η επιστήμη είναι μια διαδικασία που συγκεντρώνει τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες σε μια δεδομένη χρονική στιγμή», είπε.
Και χρησιμοποίησε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα:
«Ίσως τα μαθηματικά να είναι απόλυτα. Έτσι, τον Ιανουάριο του 2020, για παράδειγμα 2+2=4 και τον Σεπτέμβριο του 2026, πάλι 2+2 εξακολουθεί να ισούται με 4. Όμως η κατανόησή μας για τον ιό τον Ιανουάριο του 2020 ήταν εντυπωσιακά διαφορετική από την κατανόησή μας σήμερα».
«Λάθος» οι περικοπές στην παγκόσμια υγεία και η αποχώρηση από τον ΠΟΥ
Ο Φάουτσι πήρε θέση και για τις πιο πρόσφατες αποφάσεις της κυβέρνησης Τραμπ στον χώρο της παγκόσμιας υγείας.
Χαρακτήρισε λάθος τόσο τις περικοπές στη χρηματοδότηση της παγκόσμιας υγείας όσο και την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
«Η παγκόσμια υγεία είναι απολύτως κρίσιμη, εξαιτίας του απλού γεγονότος οτι από την ίδια τη φύση του 21ου αιώνα, ζούμε σε μια παγκόσμια κοινότητα», δήλωσε.
Για τον ΠΟΥ είπε ότι είναι «ατελής», αλλά ταυτόχρονα «εξαιρετικά πολύτιμος».
Ο Φάουτσι αναφέρθηκε ειδικά στην ταχεία εξάπλωση του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
«Ο Έμπολα στη σημερινή έξαρση στη ΛΔΚ πιθανότατα υπήρχε για αρκετές εβδομάδες προτού το αντιληφθεί κανείς», είπε. Και απέδωσε την καθυστέρηση, μεταξύ άλλων, στην απουσία επαρκούς παρακολούθησης και αντίδρασης.
«Ο λόγος είναι ότι δεν είχαμε την επιτόπια δυνατότητα», ανέφερε.
Η αναφορά αυτή αποτέλεσε έμμεση κριτική στην κυβέρνηση Τραμπ για την κατάργηση της U.S. Agency for International Development (USAID) και τον περιορισμό της δραστηριότητας του Centers for Disease Control and Prevention (CDC) στο εξωτερικό.
«Πραγματικά τρομακτικό να πιστεύουν πως τα εμβόλια mRNA σκοτώνουν περισσότερο από την COVID»
Ο Φάουτσι υπερασπίστηκε με ιδιαίτερη έμφαση τα εμβόλια κατά της COVID-19.
Ο σημερινός υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ, Robert F. Kennedy Jr., έχει χαρακτηρίσει το εμβόλιο κατά της COVID-19 «το πιο θανατηφόρο εμβόλιο που έχει δημιουργηθεί ποτέ» και έχει επιτεθεί ειδικά στην τεχνολογία mRNA, στην οποία βασίζονταν τα εμβόλια κατά της COVID-19 που χρησιμοποιήθηκαν ευρέως στις ΗΠΑ.
Ο Φάουτσι εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι τέτοια μηνύματα έχουν αποκτήσει απήχηση.
«Αυτή η πεποίθηση ότι τα εμβόλια mRNA σκοτώνουν περισσότερους ανθρώπους από ό,τι η COVID είναι πραγματικά αρκετά τρομακτική», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα δεδομένα που δείχνουν ότι τα εμβόλια mRNA κατά της COVID-19 είναι ασφαλή και αποτελεσματικά είναι «συντριπτικά».
«Κι όμως, το νέο πράγμα τώρα είναι: “Ω, αυτό είναι fake news”», σημείωσε.
Και πρόσθεσε:
«Αν κάποιος είναι πραγματικά πεπεισμένος ότι είναι fake, τίποτα από όσα θα πεις δεν πρόκειται να τον πείσει για το αντίθετο».
Ο Φάουτσι απέρριψε επίσης μια άλλη θέση που έχει υποστηρίξει ο Kennedy ότι τα παιδιά λαμβάνουν υπερβολικά πολλά εμβόλια ταυτόχρονα.
Σύμφωνα με τον Φάουτσι, η συγκεκριμένη αντίληψη που είναι επιστημονικά λανθασμένη, αγνοεί το γεγονός ότι τα παιδιά εκτίθενται καθημερινά σε τεράστιο αριθμό μικροοργανισμών.
«Αυτό που δεν λαμβάνει υπόψη είναι ότι όταν το παιδί πηγαίνει σε έναν παιδικό σταθμό λειτουργεί ως είναι ένα τρυβλίο Petri λοιμώξεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με τον Lawrence Gostin να επαινεί τον Φάουτσι.
«Είσαι εθνικός θησαυρός», του είπε.
Η εμφάνιση του Φάουτσι, ωστόσο, πραγματοποιήθηκε υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Ο πρώην επικεφαλής του NIAID έχει δεχθεί απειλές κατά της ζωής του και η συζήτηση, η οποία αρχικά είχε ανακοινωθεί ως ανοιχτή στο κοινό, τελικά μεταδόθηκε διαδικτυακά για λόγους ασφαλείας.
