Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Lund στη Σουηδία ανέπτυξαν ένα νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που μπορεί να ανιχνεύει ταυτόχρονα πολλαπλές νευροεκφυλιστικές ασθένειες μέσα από ένα μόνο δείγμα αίματος.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine και βασίζεται σε ανάλυση πρωτεϊνικών δεδομένων από περισσότερους από 17.000 ασθενείς και υγιή άτομα.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, πολλές παθήσεις του εγκεφάλου, όπως το Alzheimer και το Parkinson, εμφανίζουν παρόμοια συμπτώματα, γεγονός που δυσκολεύει τη διάγνωση, ειδικά στα αρχικά στάδια. Επιπλέον, δεν είναι σπάνιο ένας ασθενής να παρουσιάζει ταυτόχρονα περισσότερες από μία εγκεφαλικές παθολογίες.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Jacob Vogel και βασική συνεισφορά από τη Lijun An, συνεργάστηκε με την ερευνητική ομάδα της μελέτης Swedish BioFINDER και το διεθνές δίκτυο Global Neurodegenerative Proteomics Consortium. Το τελευταίο έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη παγκοσμίως βάση δεδομένων πρωτεϊνών που σχετίζονται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
Το μοντέλο αξιοποίησε προηγμένες μεθόδους μηχανικής μάθησης, καθώς και την τεχνική της «κοινής εκμάθησης» (joint learning) για να εντοπίσει κοινά πρωτεϊνικά “μοτίβα” που σχετίζονται με εκφυλιστικές διεργασίες στον εγκέφαλο. Με βάση αυτά τα δεδομένα, μπορεί να αναγνωρίσει πέντε διαφορετικές καταστάσεις: Alzheimer, Parkinson, ALS, μετωποκροταφική άνοια και προηγούμενο εγκεφαλικό επεισόδιο.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι το σύστημα όχι μόνο ξεπερνά προηγούμενα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπει καλύτερα τη γνωστική επιδείνωση από την ίδια την κλινική διάγνωση.
Εντυπωσιακό εύρημα της μελέτης είναι ότι ασθενείς με διάγνωση Alzheimer συχνά εμφανίζουν πρωτεϊνικά προφίλ που μοιάζουν με άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες, γεγονός που υποδηλώνει είτε διαφορετικούς βιολογικούς υποτύπους είτε συνύπαρξη πολλαπλών παθήσεων.
Παρότι τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ελπιδοφόρα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μέθοδος δεν είναι ακόμη έτοιμη να αντικαταστήσει τις κλασικές διαγνωστικές εξετάσεις και θα πρέπει να χρησιμοποιείται συμπληρωματικά. Στόχος τους είναι στο μέλλον να εξελιχθεί σε μια αξιόπιστη αιματολογική εξέταση που θα μπορεί να εντοπίζει με ακρίβεια πολλαπλές εγκεφαλικές παθήσεις από ένα μόνο τεστ.
Η ομάδα συνεισφέρει στην ερευνητική πρωτοβουλία MultiPark, στην οποία συμμετέχουν πάνω από 200 επιστήμονες από πανεπιστήμια και νοσοκομεία της Σουηδίας συμβάλλοντας ενεργά στην πρόοδο της έρευνας για ασθένειες όπως η άνοια και η Πάρκινσον.
