Το εύρημα μια επιστημονικής ομάδας του Πανεπιστημίου Κόμπε στην Ιαπωνία προσφέρει μια εξήγηση στο ερώτημα: «γιατί οι αισιόδοξοι θεωρούνται πιο κοινωνικοί;» Η απάντηση είναι γιατί μπορεί να μοιράζονται ένα κοινό όραμα για το μέλλον.
Η αισιοδοξία, που ορίζεται ως η διατήρηση θετικών προσδοκιών για το μέλλον, είναι ένας κρίσιμος ψυχολογικός πόρος που συσχετίζεται με την βελτιωμένη ευεξία και σωματική υγεία.Οι αισιόδοξοι τείνουν να απολαμβάνουν περισσότερο τις κοινωνικές τους σχέσεις και να έχουν ευρύτερα κοινωνικά δίκτυα. Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Yanagisawa Kuniaki του Πανεπιστημίου Kobe, οι εγκέφαλοι των ανθρώπων που κατέχουν κεντρικές θέσεις μέσα στον κοινωνικό ιστό αντιδρούν στα ερεθίσματα με παρόμοιους τρόπους. Επομένως, είναι πιθανό άτομα που υιοθετούν μια παρόμοια στάση απέναντι στο μέλλον να το οραματίζονται πραγματικά με παρόμοιο τρόπο και αυτό τους διευκολύνει να κατανοήσουν ο ένας τις οπτικές γωνίες του άλλου. Τέτοια κοινά γνωστικά πλαίσια για τη φαντασία του μέλλοντος θα μπορούσαν να εξηγήσουν γιατί «κολλάμε» με ορισμένους ανθρώπους.
Ο Yanagisawa ήθελε να καταλάβει «αν αυτή η κοινωνική επιτυχία οφείλεται μόνο στην προσωπικότητα», όπως λέει, «ή αν οι αισιόδοξοι μπορεί να μοιράζονται έναν θεμελιώδη εγκεφαλικό μηχανισμό που τους διευκολύνει να δημιουργούν κοινωνικές συνδέσεις».Για να ελέγξει αυτήν την υπόθεση, ο Yanagisawa συγκέντρωσε μια διεπιστημονική ομάδα από το πεδίο της κοινωνικής ψυχολογίας και της γνωστικής νευροεπιστήμης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κύριος λόγος για τον οποίο αυτό το ερώτημα έχει παραμείνει ανέγγιχτο μέχρι τώρα είναι γιατί υπάρχει σε ένα χάσμα μεταξύ της κοινωνικής ψυχολογίας και της νευροεπιστήμης. Η διασταύρωση αυτών των δύο πεδίων επέτρεψε στους επιστήμονες να ανοίξουν αυτό το «μαύρο κουτί».
Η ερευνητική ομάδα επιστράτευσε 87 άτομα που κάλυπταν όλο το φάσμα, από την απαισιοδοξία έως την πλήρη αισιοδοξία, και τους ζήτησαν να φανταστούν διάφορα μελλοντικά γεγονότα. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η εγκεφαλική τους δραστηριότητα καταγράφηκε με λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), η οποία επιτρέπει στους ερευνητές να δουν πώς η σκέψη των ατόμων για το μέλλον αποτυπώνεται στον εγκέφαλό τους ως μοτίβο νευρωνικής δραστηριότητας.
Στο περιοδικό PNAS, η ομάδα του Πανεπιστημίου Kobe αναφέρει ότι όταν οι αισιόδοξοι σκέφτονται μελλοντικά γεγονότα, παρουσιάζουν παρόμοια πρότυπα νευρωνικής δραστηριότητας, ενώ τα πρότυπα των απαισιόδοξων, από την άλλη πλευρά, εμφανίζουν μεγαλύτερη ποικιλομορφία.Εμπνευσμένη από τον εναρκτήριο στίχο της «Άννας Καρένινα» του Λέοντα Τολστόι, η ομάδα συνοψίζει τα αποτελέσματά της λέγοντας: «Τα αισιόδοξα άτομα είναι όλα ίδια, αλλά κάθε λιγότερο αισιόδοξο άτομο φαντάζεται το μέλλον με τον δικό του τρόπο».Ο Yanagisawa και η ομάδα του διαπίστωσαν επίσης ότι υπάρχει μια πιο έντονη διαφορά στα νευρωνικά πρότυπα στους αισιόδοξους όταν σκέφτονται θετικά ή αρνητικά γεγονότα παρά στους απαισιόδοξους.
«Αυτό σημαίνει ότι οι πιο αισιόδοξοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται σαφώς τη διάκριση μεταξύ καλού και κακού μέλλοντος στον εγκέφαλό τους. Με άλλα λόγια, η αισιοδοξία δεν περιλαμβάνει θετική επανερμηνεία των αρνητικών γεγονότων. Αντίθετα, τα αισιόδοξα άτομα συνήθως επεξεργάζονται τα αρνητικά σενάρια με έναν πιο αφηρημένο και ψυχολογικά απόμακρο τρόπο, μετριάζοντας έτσι τον συναισθηματικό αντίκτυπό τους», εξηγεί.
Ο ψυχολόγος συνοψίζει τη μελέτη λέγοντας: «Το “να είσαι στο ίδιο μήκος κύματος” δεν είναι απλώς μια μεταφορά. Οι εγκέφαλοι των αισιόδοξων μπορεί πολύ φυσικά να μοιράζονται μια κοινή αντίληψη για το μέλλον. Αλλά αυτό εγείρει νέα ερωτήματα. Είναι αυτός ο κοινός μηχανισμός κάτι με το οποίο γεννιούνται ή αναπτύσσεται αργότερα, για παράδειγμα, μέσω της εμπειρίας και του διαλόγου;»
Ο απώτερος στόχος του Yanagisawa είναι να κατανοήσει σε βάθος τι προκαλεί τη μοναξιά και τι επιτρέπει στους ανθρώπους να επικοινωνούν μεταξύ τους.«Πιστεύω ότι η διαλεύκανση της διαδικασίας μέσω της οποίας αναδύεται αυτή η κοινή πραγματικότητα είναι ένα βήμα προς μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να επικοινωνούν καλύτερα», λέει.Ωστόσο, η αισιοδοξία και η απαισιοδοξία δεν είναι αμετάβλητα χαρακτηριστικά.
Τείνουν να αλλάζουν με την ηλικία, αν και οι τροχιές τους ποικίλλουν από πολιτισμό σε πολιτισμό. Ούτε η αισιοδοξία είναι αναμφισβήτητο αγαθό. Η ακραία αισιοδοξία μπορεί να μην είναι πάντα κάτι καλό, επειδή μπορεί να μην σχεδιάζει κάποιος το μέλλον τόσο καλά όσο θα έπρεπε, και η απαισιοδοξία μπορεί να είναι ένα χρήσιμο «θετικό» χαρακτηριστικό σε ορισμένες καταστάσεις. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι «αμυντικά απαισιόδοξοι», κάτι που μπορεί στην πραγματικότητα να τους βοηθήσει να προετοιμαστούν καλύτερα για το μέλλον.
