Όπως ακριβώς το σώμα μας έχει όργανα που εκτελούν συγκεκριμένες λειτουργίες για να μας διατηρούν υγιείς και ζωντανούς, έτσι και κάθε κύτταρό μας διαθέτει μικροσκοπικές δομές γνωστές ως οργανίδια που κάνουν το ίδιο.
Μερικά από τα πιο γνωστά οργανίδια είναι τα μιτοχόνδρια, τα οποία παράγουν χημική ενέργεια, τα ριβοσώματα, τα οποία συνθέτουν τις πρωτεΐνες και οι πυρήνες που αποθηκεύουν το γενετικό μας υλικό.
Και ενώ μέχρι πρότινος, και μετά από δεκαετίες παρατήρησης των κυττάρων μας στο μικροσκόπιο, οι επιστήμονες πίστευαν ότι είχαν εντοπίσει σχεδόν όλα όσα περιέχονται μέσα σε αυτά, ερευνητές στο πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια και των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ έκαναν τώρα την έκπληξη στον κόσμο της βιολογίας αναγνωρίζοντας αυτό που ονόμασαν «hemifusome».
Οι επιστήμονες εντόπισαν το οργανίδιο χρησιμοποιώντας κρυοηλεκτρονική τομογραφία, μια μέθοδο απεικόνισης που παγώνει τα κύτταρα και δημιουργεί τρισδιάστατες εικόνες των εσωτερικών τους δομών. «Είναι σαν να ανακαλύψαμε ένα νέο κέντρο ανακύκλωσης μέσα στο κύτταρο», δήλωσε σε σχετικό δελτίο τύπου η ερευνήτρια Seham Ebrahim, από το Τμήμα Μοριακής Φυσιολογίας και Βιολογικής Φυσικής του πανεπιστημίου της Βιρτζίνια.
«Πιστεύουμε ότι το «hemifusome» διαχειρίζεται τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα συσκευάζουν και επεξεργάζονται υλικά, που όταν αυτό πάει στραβά, μπορεί να συμβάλει σε ασθένειες (όπως νευροεκφυλιστικές παθήσεις, νόσος Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον)».
Η ομάδα επισημαίνει επίσης πώς το εύρημα της θα μπορούσε να βοηθήσει σε ορισμένες σπάνιες γενετικές διαταραχές όπως το σύνδρομο Hemansky-Pudlak, το οποίο μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην πήξη του αίματος, προβλήματα όρασης,
αλμπινισμό και άλλα.
«Μόλις ξεκινήσαμε να κατανοούμε το πώς αυτό το νέο οργανίδιο επηρεάζει την ευρύτερη εικόνα της κυτταρικής υγείας και τις ασθένειες», δήλωσε η Ebrahim. «Είναι συναρπαστικό γιατί η ανακάλυψη κάτι πραγματικά νέου μέσα στα κύτταρα είναι σπάνια και μας δίνει ένα εντελώς νέο μονοπάτι για εξερεύνηση», συμπληρώνει η ίδια.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το «hemifusome» λειτουργεί δημιουργώντας κυστίδια, μικροσκοπικές δομές που μοιάζουν με φυσαλίδες, τα οποία περιβάλλουν ουσίες στα κύτταρά μας και τις μετακινούν από το ένα σημείο στο άλλο. «Μπορείτε να φανταστείτε τα κυστίδια σαν μικρά φορτηγά διανομής μέσα στο κύτταρο», περιγράφει η Εμπραχίμ.
«Το «hemifusome» μοιάζει με μια αποβάθρα φορτοεκφόρτωσης. Είναι μια διαδικασία που δεν γνωρίζαμε ότι υπήρχε». Η διαλογή και η μεταφορά βιολογικού φορτίου μέσα στα κύτταρά μας είναι το «κλειδί» για τη διατήρηση της υγείας τους, επομένως περαιτέρω έρευνα στο πώς η διαταραχή των «hemifusomes» επηρεάζει αυτές τις διαδικασίες θα μπορούσε να βοηθήσει τους ερευνητές να αποκαλύψουν τις βαθύτερες αιτίες ορισμένων ασθενειών και να προσφέρουν έναν τρόπο αντιμετώπισης τους.
Παρότι τα «hemifusomes» έχουν διαφύγει της ανίχνευσης μέχρι τώρα, οι επιστήμονεςλένε ότι είναι εκπληκτικά συνηθισμένα σε ορισμένα μέρη των κυττάρων μας.
Οι ερευνητές είναι πρόθυμοι να κατανοήσουν καλύτερα τη σημασία τους για την ορθή κυτταρική λειτουργία και να μάθουν πώς τα προβλήματα στα οποία εμπλέκονται θα μπορούσαν να συμβάλλουν σε ασθένειες. Τέτοιες γνώσεις, λένε, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε στοχευμένες θεραπείες για μια σειρά σοβαρών γενετικών διαταραχών.
«Αυτή είναι μόνο η αρχή», καταλήγει η Εμπραχίμ. «Τώρα που γνωρίζουμε ότι υπάρχουν τα «hemifusomes» μπορούμε να αρχίσουμε να διερωτόμαστε πώς συμπεριφέρονται σε υγιή κύτταρα και τι συμβαίνει όταν τα πράγματα πάνε στραβά.
Αυτό θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε νέες στρατηγικές για τη θεραπεία σύνθετων γενετικών ασθενειών».
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications.
