Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος ομάδες μαθητών λυκείου, προπτυχιακών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών, αλλά και νέων ερευνητών από περισσότερες από 65 χώρες από όλες τις ηπείρους, συγκεντρώθηκαν εκεί όπου χτυπάει η καρδιά της συνθετικής βιολογίας, στο iGEM 2024 Grand Jamboree (23-26 Οκτωβρίου), στο Παρίσι για να παρουσιάσουν πρωτοπόρα βιολογικά συστήματα με συγκεκριμένη αποστολή, κατασκευασμένα με «εργαλεία» της συνθετικής βιολογίας.
Η πρώτη συμμετοχή Ελληνικής ομάδας φοιτητών στον διαγωνισμό ήταν το 2017. Φέτος, έλαβαν μέρος 6 ομάδες από πανεπιστήμια της χώρας μας, και μία ομάδα μαθητών λυκείου από το Κολλέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης, οι οποίες παρουσίασαν ευφυή πρότζεκτ και διακρίθηκαν φυσικά
Αναλυτικά οι ομάδες ήταν:
Η ομάδα iGEM Athens που συμμετείχε για πρώτη φορά στον διαγωνισμό το 2018, έχει αποσπάσει μέχρι σήμερα πέντε χρυσά, ένα αργυρό και ένα χάλκινο μετάλλιο. Φέτος απέσπασε πάλι χρυσό με το πρότζεκτ “e-PHAESTUS: a bioleaching project” και υποψηφιότητα για την Καλύτερη Επιχειρηματικότητα (Best Entrepreneurship). Η ομάδα που απαρτίζεται από φοιτητές και αποφοίτους των τμημάτων Βιολογίας και Χημείας και Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, του τμήματος Βιοτεχνολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ και του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών, πρότεινε μια μέθοδο βιοαπόπλυσης, η οποία στοχεύει στην ανακύκλωση των βαρέων και πολύτιμων μετάλλων που περιέχονται στα ηλεκτρονικά απόβλητα, αλλά και στην παραγωγή νανοσωματιδίων γλουταθειόνης-μετάλλου. Για να το επιτύχει αυτό, η ομάδα iGEM Athens μετασχημάτισε ένα στέλεχος του βακτηρίου E. coli, χρησιμοποιώντας ανασυνδυασμένα πλασμίδια, που περιέχουν δύο γονίδια απαραίτητα για τη σύνθεση του τριπεπτιδίου γλουταθειόνη, το οποίο μπορεί να δεσμευτεί με μέταλλα και να τα διαλυτοποίησει.
Η iGEM Thessaly, μια διεπιστημονική ομάδα φοιτητών από το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, από το 2019 όπου συστάθηκε κατακτά κάθε χρονιά, με διαφορετική σύνθεση, το χρυσό μετάλλιο, αποσπώντας ταυτόχρονα διακρίσεις και υποψηφιότητες και σε ειδικά βραβεία. Μάλιστα, πέρσι με την πρόταση “oPHAelia: From Waste to Worth” διαγωνίστηκε σε μία πρωτοεμφανιζόμενη κατηγορία, αυτήν της Βιοαποκατάστασης (Bioremediation), λαμβάνοντας υποψηφιότητα για το καλύτερο πρότζεκτ σε αυτή την κατηγορία, καθώς επίσης σε τέσσερα εξειδικευμένα βραβεία στα οποία είχε δηλώσει συμμετοχή.
Φέτος η διεπιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που απαρτίζεται από φοιτητές Βιοχημείας- Βιοτεχνολογίας, Γεωπονίας, Ψηφιακών συστημάτων Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών και Πληροφορικής με εφαρμογές στην βιοϊατρική, παρουσίασε το ερευνητικό της έργο “THAELIA: Guardian of the Olive Groves”, που στοχεύει στην πρόληψη της Βερτισιλλίωσης, μιας από τις σοβαρότερες μυκητολογικές ασθένειες της ελιάς, που απειλεί σοβαρά την παραγωγή. Το έργο αυτό αντιπροσωπεύει μια βιώσιμη και καινοτόμο απάντηση, συμβάλλοντας σε ένα βιώσιμο μέλλον για την αγροτική οικονομία και προστατεύοντας την πολιτιστική κληρονομιά.
Εκτός από έκτο της χρυσό μετάλλιο, η iGEM Thessaly 2024 είναι η πρώτη ελληνική ομάδα που κατακτά ειδικό βραβείο στον τομέα της Γενικής Συνθετικής Βιολογίας (General Biological Engineering). Η ομάδα διακρίθηκε ως η καλύτερη στην κατηγορία “Νέο Μοριακό Συστατικό” (Best New Basic Part), καθώς κατάφερε να ερευνήσει και να αναπτύξει ένα μοριακό συστατικό/εργαλείο (υποκινητή) που δεν είχε παρουσιαστεί ξανά στον διαγωνισμό. Το έργο της ομάδας κατέκτησε επίσης υποψηφιότητα για το καλύτερο ερευνητικό έργο στις κατηγορίες “Γεωπονία” (Agriculture) και “Εκπαίδευση” (Education).
Στους χρυσούς και η iGEM IOANNINA που παρουσίασε μια λύση για την επαγόμενη από τον Ιό του Δυτικού Νείλου εγκεφαλίτιδα, φτάνοντας στην κορυφή. Η Άτροπος ήταν μια από τις τρείς μοίρες της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας που έκοβε με μεγάλα ψαλίδια το νήμα της ζωής των ανθρώπων. Αντίθετα όμως με την κακιά μοίρα, η iGEM Ioannina στο πλαίσιο του πρότζεκτ ATROPOS όχι μόνο έκοψε το γονιδίωμα του Ιού του Δυτικού Νείλου (WNV) με το «μοριακό ψαλίδι»-την τεχνολογία CRISPR-Cas 13- για να προστατέψει την ζωή των ασθενών, αλλά και πρώτη το νήμα στον παγκόσμιο διαγωνισμό Συνθετικής Βιολογίας.
Ήταν η τρίτη φορά που η iGEM Ioannina, μια διεπιστημονική ομάδα 15 φοιτητών που συστάθηκε το 2020, συμμετείχε με την καθοδήγηση των καθηγητών της στον παγκόσμιο διαγωνισμό iGEM. Μετά από τις διακρίσεις που έλαβαν οι δύο προηγούμενες ομάδες που εκπροσώπησαν το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στον διαγωνισμό (η μια με το πρότζεκτ Antibyeotic το 2021 που απέσπασε το χάλκινο μετάλλιο και η άλλη με το πρότζεκτ Iris το 2023 που απέσπασε το αργυρό μετάλλιο), η φετινή ομάδα έφερε φέτος το χρυσό και κατάφερε να είναι υποψήφια για το καλύτερο πρότζεκτ της κατηγορίας της (στην κατηγορία infectious diseases), καθώς και για ακόμη δύο ειδικά βραβεία ανάμεσα σε 400 ομάδες παγκοσμίως (για best education και nominated για best inclusivity).
Στους χρυσούς και η iGEM Patras με το πρότζεκτ “LipOdyssey: A Quest For Precision Treatment”. Εμπνευσμένη από τις πρόσφατες εξελίξεις των εμβολίων, η ομάδα ανέπτυξε μια στοχευμένη θεραπεία για τον επιθετικό υποτύπο HER2+. Έως και το 70% των ασθενών με καρκίνο του μαστού με θετικό HER2 αναπτύσσουν αντίσταση στην τραστουζουμάμπη, μειώνοντας την αποτελεσματικότητά της. Η προσέγγισή της χρησιμοποιεί γονιδιακή σίγαση με βάση το RNA που παρέχεται μέσω λιπιδικών νανοσωματιδίων, ενισχυμένη με τραστουζουμάμπη για τη βελτίωση της στόχευσης και της αποτελεσματικότητας. Μόλις εισέλθουν στα κύτταρα, τα νανοσωματίδια απελευθερώνουν shRNA για να αποσιωπήσουν το γονίδιο TERT, μειώνοντας τη δραστηριότητα της τελομεράσης. Αυτή η διπλή προσέγγιση διαταράσσει την αθανασία των καρκινικών κυττάρων και αυξάνει την ευαισθησία στην τραστουζουμάμπη, υπερνικώντας έτσι την αντίσταση. «Ο συνδυασμός στοχευμένης θεραπείας και γονιδιακής σίγασης του έργου μας προσφέρει μια ακριβή, πολλά υποσχόμενη στρατηγική με τη δυνατότητα να φέρει επανάσταση στη θεραπεία του καρκίνου και να φέρει ελπίδα στους ασθενείς», λένε οι φοιτητές. Η iGEM Patras είναι η διεπιστημονική ομάδα του πανεπιστημίου της Πάτρας, αποτελούμενη από φοιτητές του Τμήματος Φαρμακευτικής, Βιολογίας, Χημικού και Ιατρικής αλλά και φοιτητές των Πολυτεχνικών Σχολών της Πάτρας και της Αθήνας. Η ομάδα εκτός από την κατάκτηση του χρυσού ήταν υποψήφια ανάμεσα σε 400 ομάδες παγκοσμίως για την καλύτερη ιστοσελίδα (nominated for best wiki).
Από την Πάτρα και ανάμεσα στους χρυσούς και η διεπιστημονική ομάδα Patras-Med iGEM με το πρότζεκτ Lethe, που προτείνει μια νέα θεραπευτική προσέγγιση γονιδιακής θεραπείας για την διαχείριση της νόσου του Αλτσχάιμερ. Η ομάδα ξεκίνησε το ταξίδι της Συνθετικής Βιολογίας το 2022 με το διαγνωστικό project για τον καρκίνο του πνεύμονα «syn-PNOIA» κατακτώντας τα βραβεία: « Best Dignostics», «Best Wiki» και το χρυσό και συνέχισε το 2023 με το θεραπευτικό project για τον καρκίνο του παγκρέατος «Herophilus», κατακτώντας ξανά το χρυσό. Φέτος η ομάδα Patras-Med iGEM 2024 σημείωσε έναν εντυπωσιακό θρίαμβο, κατακτώντας μία από τις πιο τιμητικές διεθνείς διακρίσεις: ανάμεσα σε 196 προπτυχιακές ομάδες, εξασφάλισε θέση στο παγκόσμιο Top 10 των προπτυχιακών ομάδων («Top 10, Undergrad»), και είναι η πρώτη ελληνική ομάδα που εισήχθηκε στην κορυφαία δεκάδα σε αυτό το επίπεδο.
Η ομάδα απέσπασε και το Βραβείο Συμπερίληψης («Best Inclusivity Award») για τις κοινωνικές της δράσεις, οι οποίες προώθησαν τη συμμετοχή μειονοτήτων στην επιστήμη και την κοινωνική ένταξη των ασθενών με άνοια, συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση για αυτά τα ζητήματα, ενώ ξεχώρισε ως υποψήφια σε μία από τις πιο απαιτητικές κατηγορίες και με τον μεγαλύτερο ανταγωνισμό: «Καλύτερο Θεραπευτικό project ανάμεσα σε 73 ομάδες Προπτυχιακού και Μεταπτυχιακού επιπέδου» (nomination for « Best Therapeutics Project, Undergrad και Overgrad»), καθώς και ως υποψήφια για την «Καλύτερη Παρουσίαση» (nomination for «Best Presentation, Undergrad»). Η Patras-Med, απαρτίζεται από φοιτητές των Τμημάτων Βιολογίας, Ιατρικής, Φαρμακευτικής και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών & Πληροφορικής, αποδεικνύοντας ότι μέσω της συνεργασίας μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν καλύτερο και υγιέστερο κόσμο.
Ασημένιο μετάλλιο για την iGEM Thessaloniki με το πρότζεκτ “NeuroMuSceteer: ‘all for one’ against Multiple Sclerosis” Η ομάδα αναγνωρίζοντας το σημαντικό κενό στη σύγχρονη θεραπευτική της πολλαπλής σκλήρυνσης, ανέπτυξε το NeuroMuSceteer, μια αρθρωτή θεραπεία ιατρική ακριβείας. Η θεραπεία περιλαμβάνει Τ-κύτταρα που είναι κατασκευασμένα για να στοχεύουν επιλεκτικά σε συγκεκριμένα αντισώματα ασθενειών και δρουν ως ρυθμιστές του ανοσοποιητικού συστήματος (Tregs), ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα και το ΚΝΣ. «Επιπλέον, συμπεριλάβαμε δύο μοριακές δομές, μία που ανιχνεύει και μία που απελευθερώνει παράγοντες microRNA στα κύτταρα-στόχους, επιδιορθώνοντας τη νευρική βλάβη.
Ο σχεδιασμός έγινε σε συνεργασία με διάφορους ενδιαφερόμενους τόσο στην έρευνα όσο και στην υγειονομική περίθαλψη, με σκοπό την αντιμετώπιση όλων των πτυχών της Πολλαπλής Σκλήρυνσης με ακρίβεια και ασφάλεια», λέει η ομάδα. Η σπονδυλωτότητα του συστήματος του επιτρέπει επίσης να προσαρμόζεται για διάφορες αυτοάνοσες διαταραχές, καθιστώντας το ένα χρήσιμο εργαλείο για τους μελλοντικούς ερευνητές. Το 2021 η ομάδα είχε αποσπάσει χρυσό μετάλλιο με το “METIS: A toehold-based diagnostic tool for Pancreatic Ductal Adenocarcinoma”, όπως και το 2017 και το 2019, ενώ το 2018, το 2022 και το 2023 είχε αποσπάσει πάλι αργυρό. Η ομάδα αποτελείται από φοιτητές των Τμημάτων Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Ιατρικής, Γεωπονίας, Χημείας, Φαρμακευτικής, Χημικών Μηχανικών και Βιολογίας του ΑΠΘ.
Τέλος χάλκινο μετάλλιο απέσπασε η ομάδα μαθητών λυκείου από το Κολλέγιο Ανατόλια με το πρότζεκτ “IsPETase-HiCutinase Fusion Enzyme”που προτείνει μια λύση για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από τα πλαστικά στη Θεσσαλονίκη.
Ο διαγωνισμός iGEM, ο οποίος υποστηρίζεται από τον ομώνυμο οργανισμό iGEM (International Genetically Engineered Machine) που αποτελεί έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό με στόχο την προώθηση της συνθετικής βιολογίας, ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2003 από το Massachusetts Institute of Technology (MIT) δίνοντας την ευκαιρία σε φοιτητές να αναπτύξουν τις δικές τους βιολογικές εφαρμογές. Το 2004 συμμετείχαν 5 ομάδες και το 2024 συγκεντρώθηκαν περισσότερες από 400 με την υποστήριξη πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και community labs.
Οι ομάδες που δηλώνουν συμμετοχή καλούνται να επιλύσουν ένα πρόβλημα που αφορά μια από τις επόμενες κατηγορίες όπως ορίζονται από τον iGEM: diagnostics,environment, food and nutrition, foundational advance, software, manufacturing, New application και therapeutics. Τα τελευταία 21 χρόνια, ο διαγωνισμός αυτός αποτελεί ορόσημο στον κλάδο της Συνθετικής Βιολογίας και πόλος έλξης πάνω από 400 ομάδων και 6000 φοιτητών ετησίως, ενώ από την έναρξή του το 2004, έχει φιλοξενήσει συνολικά πάνω από 40.000 φοιτητές, μαθητές και εκπαιδευτές ομάδων. Κάθε χρόνο σχεδόν 6.000 άνθρωποι αφιερώνουν το καλοκαίρι τους στο iGEM και στη συνέχεια συγκεντρώνονται το φθινόπωρο για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους και να διαγωνιστούν στο ετήσιο Jamboree.
Περισσότερα για τον διαγωνισμό εδώ
