Ο τομέας των αερομεταφορών βρίσκεται σε μια κομβική στιγμή της ιστορίας του. Επί του παρόντος, μόνο το 10% περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού πετά, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί καθώς αυξάνονται τα εισοδήματα. Ωστόσο, οι αερομεταφορές αντιπροσωπεύουν ήδη περίπου το 2,5% των παγκόσμιων εκπομπών CO 2 και η συμβολή τους στην υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνεται σε περίπου 4%.
Παρά τις φιλόδοξες δεσμεύσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις και την βιομηχανία για την επίτευξη αερομεταφορών καθαρών μηδενικών εκπομπών άνθρακα έως το 2050, ο τομέας παραμένει επικίνδυνα εκτός τροχιάς.
Τώρα, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ σε μια έκθεσή τους προτείνουν τα αεροπλάνα να κόβουν ταχύτητα κατά 15%, γεγονός που θα αυξήσει την διάρκεια υπερατλαντικών πτήσεων κατά περίπου 50 λεπτά.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό θα μειώσει την κατανάλωση καυσίμου κατά 5%-7% και θα συμβάλει στον περιορισμό των εκπομπών άνθρακα.
«Χωρίς γρήγορη και αποφασιστική δράση κινδυνεύουμε να χάσουμε την ευκαιρία να φτάσουμε τις καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2050 και να καθυστερήσουμε τους κρίσιμους τεχνολογικούς και επιχειρηματικούς μετασχηματισμούς που απαιτούνται», έγραψε η ομάδα στην έκθεση.
Η έκθεση, με τίτλο: «Five Years to Chart a New Future for Aviation”(Πέντε χρόνια για να χαράξουμε ένα νέο μέλλον για τις αερομεταφορές), περιγράφει τρία «τολμηρά μέτρα απόδοσης» για την μείωση της κατανάλωσης καυσίμου.
«Η μείωση της κατανάλωσης καυσίμου στις πτήσεις μπορεί να επιτευχθεί μέσω συμβατικών μέτρων, όπως οι νέες τεχνολογίες αεροσκαφών και κινητήρων και η βελτιωμένη λειτουργική απόδοση», εξήγησαν οι ερευνητές.
Αυτά τα μέτρα προέκυψαν κατά την εναρκτήρια συνάντηση της Transatlantic Sustainable Aviation Partnership που πραγματοποιήθηκε στο MIT τον Απρίλιο του 2023 με εκπροσώπους από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Συζητήθηκαν περαιτέρω σε μια στρογγυλή τράπεζα που διοργάνωσε η Πρωτοβουλία για τις Βιώσιμες Αγορές παρουσία του Βασιλιά Καρόλου Γ' και έγινε προεπισκόπηση στα εγκαίνια της 28ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή στο Ντουμπάι τον Δεκέμβριο του 2023 (COP28).
Το μοντέλο Aviation Impact Accelerator που περιγράφεται στην έκθεση προβλέπει ότι αυτά τα συμβατικά μέτρα μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση έως και 22% στην κατανάλωση καυσίμου έως το 2050. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετά τολμηρά μέτρα απόδοσης στα οποία είναι δύσκολο να προσπελαστούν αυτή τη στιγμή επειδή συνεπάγονται αλλαγές σε όλο το σύστημα. Εάν εφαρμοστούν, αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμου έως και 50% έως το 2050.
Το πρώτο τολμηρό μέτρο αφορά την ταχεία αντικατάσταση του στόλου των αεροσκαφών, με στόχο την μείωση στο μισό της ηλικίας απόσυρσής τους από τα 30 σε 15 έτη έως το 2050. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η αλλαγή από μόνη της θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση καυσίμου κατά 11% έως 14%.
Το δεύτερο τολμηρό μέτρο είναι να μειωθεί η ταχύτητα με την οποία ταξιδεύουν τα αεροπλάνα κατά περίπου 15%, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση καυσίμου κατά 5% έως 7%. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ωστόσο, ότι αυτό πιθανότατα δεν θα άρεσε στους επιβάτες.
«Ένα μειονέκτημα της μείωσης της ταχύτητας είναι ο πιθανός αρνητικός αντίκτυπος στην παραγωγικότητα των αεροπορικών εταιρειών και στην αποδοχή των επιβατών, ειδικά για μακρύτερες πτήσεις», είπαν. Ωστόσο, διαβεβαιώνουν ότι αυτό θα αυξήσει μόνο τους χρόνους πτήσης στις υπερατλαντικές πτήσεις κατά «περίπου 50 λεπτά» και ότι θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από μειωμένους χρόνους αναμονής στο αεροδρόμιο.
Τέλος, οι ερευνητές λένε ότι η διασφάλιση ότι περισσότερα αεροσκάφη πετούν κοντά στο εύρος σχεδιασμού τους θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση καυσίμου κατά 4% έως 7%. «Αυτά τα τολμηρά μέτρα συχνά παραβλέπονται επειδή απαιτούν εκτεταμένες αλλαγές σε ολόκληρο τον τομέα των αερομεταφορών, οι οποίες είναι πέρα από τον έλεγχο των αεροπορικών εταιρειών», πρόσθεσαν οι ερευνητές.
Ως εκ τούτου πρέπει να εφαρμοστούν πολιτικές που θα οδηγήσουν στην απαραίτητη αλλαγή σε όλο το σύστημα που απαιτείται για να επιτευχθεί μείωση κατά 50% της καύσης καυσίμων έως το 2050, επαναφέροντας την αεροπορία στα επίπεδα εκπομπών του 2019.
Η μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των αερομεταφορών μπορεί επίσης να επιτευχθεί με την διαχείριση της ζήτησης, όπως π.χ. με την ενθάρρυνση των ανθρώπων να μειώσουν τα ταξίδια ή να στραφούν σε εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς, γράφει η έκθεση. Για παράδειγμα, η Γαλλία έχει απαγορεύσει τις πτήσεις σε διαδρομές κάτω των 2,5 ωρών, όπου πηγαίνει τρένο απευθείας, μειώνοντας τις εκπομπές έως και 95% ανά επιβατικό χιλιόμετρο.
Η ιδέα να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες οι πτήσεις θα είναι κακά νέα για τους ανθρώπους που φοβούνται τα αεροπλάνα. Ο φόβος της πτήσης, γνωστός ως αεροφοβία εκτιμάται ότι επηρεάζει 1 στους 10 Βρετανούς, αν και ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το ποσοστό είναι πολύ υψηλότερο.
«Ο φόβος της πτήσης μπορεί να συνδέεται με τον φόβο των αεροπλάνων ή μπορεί να είναι μια πτυχή άλλων ψυχολογικών προβλημάτων όπως οι κρίσεις πανικού, η κλειστοφοβία ή η διαταραχή μετατραυματικού στρες», εξηγεί η Anxiety UK στον ιστότοπό της. «Οι άνθρωποι που υποφέρουν από φόβο να πετάξουν, συχνά υποφέρουν από αυξημένο άγχος και κρίσεις πανικού στην σκέψη να πετάξουν και πολλοί αποφεύγουν τα αεροπορικά ταξίδια εξαιτίας αυτών».
