Οι επεισοδιακές πτήσεις με αεροπλάνο βρίσκονται μπροστά μας καθώς η περίοδος των διακοπών συμπίπτει με υψηλές θερμοκρασίες και με έντονες και ασταθείς καιρικές συνθήκες που μπορούν να διαταράξουν τα ταξίδια μας.
Μέχρι τα μέσα της περασμένης εβδομάδας, το FlightAware, ένας ιστότοπος που παρακολουθεί την εναέρια κυκλοφορία σε όλο τον κόσμο, κατέγραψε περίπου 30.000 καθυστερήσεις και 900-1.400 ακυρώσεις την ημέρα.
Στις ΗΠΑ, πιο έντονα καιρικά φαινόμενα αναμένονται στα νοτιοδυτικά, καθώς οι καυτές θερμοκρασίες προβλέπονται να φτάσουν σε ορισμένες περιοχές πάνω από τους 47 βαθμούς Κελσίου, ενώ στα
βορειοανατολικά προβλέπονται καταιγίδες.
Η αεροπορική βιομηχανία επιδρά δυσανάλογα στο κλίμα. Η πτήση είναι μια δραστηριότητα έντονης εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, υπεύθυνη για το 2 έως 3% των εκπομπών CO2 του πλανήτη, αλλά είναι ευάλωτη στις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών και των μεταβαλλόμενων καιρικών μοτίβων.
Ο ζεστός καιρός προκαλεί προφανή προβλήματα στην αεροπορία, κάνει τις συνθήκες εργασίας στις πίστες των αεροδρομίων αφόρητες, ενώ ο καπνός από τις πυρκαγιές μειώνει την ορατότητα.
Υπάρχουν όμως και σημαντικότερες επιπτώσεις του μεταβαλλόμενου κλίματος στις πτήσεις, όπως περισσότερες αναταράξεις, προβλήματα με τις απογειώσεις και πιο συχνές και έντονες καταιγίδες που μπορεί να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις ή ακυρώσεις πτήσεων.
Οι μεμονωμένες καταιγίδες ή τα κύματα καύσωνα δεν συνδέονται απαραίτητα με την κλιματική αλλαγή, αλλά οι γενικές τάσεις ενός πλανήτη που θερμαίνεται θα δοκιμάσουν την αεροπορία.
«Υπάρχουν προβλήματα - και θα υπάρξουν προβλήματα στο μέλλον - λόγω της κλιματικής αλλαγής», λέει ο John Knox, καθηγητής γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο της Τζόρτζια.
Πρώτον, υπάρχουν οι άμεσες επιπτώσεις των ίδιων των ξαφνικών κυμάτων καύσωνα. Το περασμένο καλοκαίρι, ένα κύμα καύσωνα στο Ηνωμένο Βασίλειο κατέστρεψε τις υποδομές των αεροδιαδρόμων και οδήγησε σε καθυστερήσεις. Ένα ακραίο παράδειγμα του τι μπορεί να κάνει η ζέστη συνέβη το 2012 όταν οι υψηλές θερμοκρασίες έλιωσαν την άσφαλτο στο Εθνικό Αεροδρόμιο της Ουάσινγκτον
Ρόναλντ Ρίγκαν, παγιδεύοντας ένα αεροπλάνο, του οποίου κόλλησε ο τροχός του.
Περισσότερη θερμότητα στην ατμόσφαιρα σημαίνει ότι ο αέρας συγκρατεί περισσότερη υγρασία, καθιστώντας τις καταιγίδες πιο πιθανές. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της United Airlines, Scott Kirby, προειδοποίησε στο περιοδικό Wired ότι περισσότερες καταιγίδες από υψηλότερες θερμοκρασίες θα επιφέρουν περισσότερες καθυστερήσεις.
Η κλιματική αλλαγή συνδέεται επίσης με τις ολοένα και πιο έντονες περιόδους πυρκαγιών. Το δύσκολο ξεκίνημα του φετινού Ιουλίου έρχεται μετά από έναν κακό Ιούνιο, όταν οι πυρκαγιές από τον Καναδά έστειλαν καπνό που κατέκλυσε την ανατολική ακτή και τη μεσοδυτική περιοχή και επηρέασε τις πτήσεις. Ο καπνός της δασικής πυρκαγιάς κάνει περισσότερα από τη μείωση της ορατότητας, επηρεάζει τα προηγμένα συστήματα πλοήγησης ενός αεροπλάνου.
Αυτά έχουν σχεδιαστεί καλά για να λειτουργούν στη βροχή και την ομίχλη, αλλά τα σωματίδια από τον καπνό και την τέφρα είναι πιο ενοχλητικά. Για να ανταποκριθεί σε αυτές τις συνθήκες, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ μετατοπίζει την εναέρια κυκλοφορία, δημιουργώντας μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ των αεροπλάνων καθώς προσγειώνονται.
Αλλά υπάρχουν και πιο περίπλοκα, αόρατα αποτελέσματα ενός θερμαινόμενου κόσμου. Πιο ζεστός αέρας παγιδεύεται κοντά στο έδαφος και ψυχρότερος αέρας πάνω από αυτό. Οι μετατοπίσεις της θερμοκρασίας επηρεάζουν τη διάτμηση του ανέμου ή τις αλλαγές στην ταχύτητα και την κατεύθυνση μεταξύ του αέρα κοντά στο έδαφος και σε υψηλότερα επίπεδα.
Αυτές οι δίνες δημιουργούν καθαρές αναταράξεις, οι οποίες εμφανίζονται απουσία νεφών. Οι ελαφριές αναταράξεις μπορεί να προκαλέσουν ξαφνικές αλλαγές στο υψόμετρο που φαίνονται σαν προσκρούσεις, αλλά οι έντονες αναταράξεις μπορεί να προκαλέσουν δομική καταπόνηση στο αεροσκάφος.
Οι αναταράξεις δεν είναι απλώς δυσάρεστες. Είναι η αιτία για περισσότερο από το 1/3 των τραυματισμών σε αερομεταφορείς, σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ, και σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε θάνατο.
Η αλλαγή των μοτίβων ανέμου μπορεί επίσης να αλλάξει τη διάρκεια της πτήσης. Εάν, για παράδειγμα, υπάρχουν ισχυρότεροι ανατολικοί άνεμοι, οι πτήσεις από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη θα επιταχυνθούν, αλλά οι πτήσεις προς την άλλη κατεύθυνση ενδέχεται να διαρκέσουν περισσότερο. Οι υπερατλαντικές πτήσεις μπορεί να χρειαστούν ακόμη και αλλαγή διαδρομής και ανεφοδιασμό με καύσιμα.
Έρευνα από τον Paul Williams, καθηγητή ατμοσφαιρικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Reading στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαπίστωσε ότι οι αλλαγές στο jet stream θα μπορούσαν να αυξήσουν τον χρόνο που οι πτήσεις βρίσκονται στον ουρανό κάθε μέρα, οδηγώντας σε περισσότερη κατανάλωση καυσίμου, υψηλότερο κόστος και περισσότερες εκπομπές CO2.
Τα αεριωθούμενα ρεύματα είναι ρεύματα αέρα σε μεγάλο υψόμετρο που οδηγούν τα καιρικά συστήματα. Καθώς η Αρκτική θερμαίνεται, το αεριωθούμενο ρεύμα του Βορείου Ατλαντικού αλλάζει, οδηγώντας σε πιο περίεργο καιρό.
Αλλά και η ζέστη από μόνη της μπορεί επίσης να οδηγήσει σε καθυστερήσεις και ακυρώσεις. Αυτό συμβαίνει επειδή οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την πυκνότητα του αέρα και τα αεροπλάνα χρειάζονται περισσότερο χρόνο και απόσταση για να καταπολεμήσουν τη βαρύτητα καθώς απογειώνονται—άρα μπορεί να χρειάζονται μεγαλύτερο διάδρομο για να ανυψωθούν στον αέρα. Δεν μπορούν όλα τα αεροδρόμια να ανταποκριθούν σε αυτές τις ξαφνικές αλλαγές.
Οι επιβάτες αισθάνονται τις επιπτώσεις, αλλά αυτό δεν είναι νέο για την αεροπορική βιομηχανία, η οποία έχει αντιμετωπίσει ζητήματα βιωσιμότητας για δεκαετίες, λέει ο Rob Britton, πρώην στέλεχος της American Airlines και καθηγητής μάρκετινγκ στο Πανεπιστήμιο Georgetown.
Η βιομηχανία έχει κάνει βήματα για να κάνει τις πτήσεις πιο αποτελεσματικές, αλλά η σημαντική μείωση των καθυστερήσεων και των ακυρώσεων θα εξαρτηθεί από τον σχεδιασμό αεροσκαφών που μπορούν να αντέξουν νέες περιβαλλοντικές προκλήσεις και από τις κατάλληλες προσαρμογές των αεροπορικών υποδομών.
Παρά τα μειονεκτήματα, οι άνθρωποι εξακολουθούν να θέλουν να πετάξουν. Η Διοίκηση Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ αναμένει αριθμό ρεκόρ επιβατών σε αεροπλάνα αυτό το καλοκαίρι. Αν συνδυάσει κάποιος την έκρηξη των ταξιδιών με κύματα καύσωνα, τις απεργίες εργαζομένων στην Ευρώπη και προβλήματα προσωπικού στις ΗΠΑ, μπορεί να φανταστεί τι θα αντιμετωπίσουμε στο μέλλον.
