Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με τα πολυάριθμα νησιά και την αναπτυγμένη ακτοπλοΐα που μεταφέρει ετησίως περισσότερους από 70 εκατομμύρια επιβάτες, η διαρκής ενίσχυση της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών αποτελεί πρωταρχικό στόχο. Και όταν κάποιος μιλάει για ασφάλεια δεν αναφέρεται πλέον σε ένα στατικό σχέδιο. Σε μια εποχή «έξυπνων» συσκευών, IoT, επαυξημένης πραγματικότητας και Big Data, η ασφάλεια θα πρέπει να μετατραπεί σε ένα «ζωντανό» εργαλείο, ενσωματωμένο σε ένα γενικό σύστημα υποστήριξης αποφάσεων με βάση τον κίνδυνο, ικανό να διαχειριστεί τη δυναμική, συνεχώς μεταβαλλόμενη κατάσταση στο πλοίο.
SafePass project
Σε αυτό ακριβώς εργάζονται Έλληνες ερευνητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, και συγκεκριμένα το ISenseGroup και το Εργαστήριο Θαλασσίων Μεταφορών (Laboratory for Maritime Transport - LMT, οι οποίοι συντονίζουν το ευρωπαϊκό έργο SafePASS (μια κοινοπραξία 15 εταίρων). Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα ενημερώνει το πλήρωμα και τους επιβάτες για τις βέλτιστες λύσεις εκκένωσης, συνδυάζοντας προηγμένα και εύχρηστα σωστικά μέσα με δυναμικά μοντέλα υπολογισμού διακινδύνευσης και κίνησης επιβατών, μειώνοντας τον συνολικό απαιτούμενο χρόνο εγκατάλειψης του κρουαζιερόπλοιου.
Οι δυο ερευνητικές ομάδες μαζί με εταίρους από ολόκληρη την Ευρώπη και μετά από 2 χρόνια έρευνας και δοκιμών προχώρησαν πρόσφατα σε μια πιλοτική επίδειξη (βίντεο) σε ένα από τα μεγαλύτερα ναυπηγεία του κόσμου, στο Chantiers De L’Atlantique, στο Saint Nazaire στη Γαλλία. Η επίδειξη πραγματοποιήθηκε βάσει πέντε εξαιρετικά περίπλοκων σεναρίων εκκένωσης του κρουαζιερόπλοιου “Celebrity Beyond”-που ανήκει στον όμιλο-κολοσσό στον τομέα της κρουαζιέρας Royal Caribbean Group- σε διάφορους χώρους και μέρη του πλοίου με τη συμμετοχή πλήθους εθελοντών, προσωπικού ασφαλείας του ναυπηγείου και του πλοίου καθώς και των τεχνικών εταίρων του έργου.
SafePass project
Ανάμεσα στις εφαρμογές που δοκιμάστηκαν συμπεριλαμβάνονται «έξυπνες» λύσεις για επιβάτες και πλήρωμα, όπως τα dynamic exit signs για την σήμανση των εξόδων διαφυγής, εφαρμογές κινητών smartphone, «έξυπνα σωσίβια» και wristbands που παρέχουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για το που βρίσκονται οι επιβάτες ανά πάσα στιγμή και σε ποια κατάσταση, αλλά δίνουν και τη δυνατότητα για προσωποποιημένη πλοήγηση στις ενδεδειγμένες και ασφαλείς εξόδους διαφυγής και σταθμούς συγκέντρωσης (muster stations).
Όλες οι πληροφορίες συγκεντρώθηκαν σε ένα Common Operational Picture σύστημα δίνοντας δυναμικά ενδείξεις για τις διαθέσιμες εξόδους διαφυγής καθώς και λεπτομέρειες για την εξέλιξη του κάθε κρίσιμου συμβάντος και προτείνοντας διαδρομές ασφαλούς και γρήγορης εκκένωσης κ.α. Τα παραπάνω συνδυάστηκαν με μια σειρά εφαρμογών επαυξημένης πραγματικότητας που παρέχουν προηγμένες οπτικοποιημένες πληροφορίες στο πλήρωμα είτε για την αντιμετώπιση κρίσιμων συμβάντων, είτε για την εκπαίδευση τους στην χρήση του σωστικού εξοπλισμού.
{https://www.youtube.com/watch?v=twrUq_ONI-U}
«Όλες αυτές οι εφαρμογές απέδειξαν στην πράξη ότι τα συστήματα του SafePASS μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την επίγνωση και επιτήρηση κρίσιμων συμβάντων, τον χρόνο απόκρισης του πληρώματος και επιβατών και, εν τέλει, να μειώσουν το συνολικό χρόνο εγκατάλειψης του κρουαζιερόπλοιου υπό ακραία συμβάντα. Όλες αυτές οι τεχνολογίες σε συνδυασμό με τον καινοτόμο σχεδιασμό νέων σωσίβιων λέμβων και το δυναμικό μοντέλο υπολογισμού και αξιολόγησης ρίσκου SafePASS μπορούν να βελτιώσουν τις διαδικασίες εκκένωσης μεγάλων επιβατηγών πλοίων και να προστατέψουν την ανθρώπινη ζωή. Οι προτεινόμενες λύσεις προσφέρουν συνολικά τη βάση για προτάσεις αναθεώρησης των διεθνών κανονισμών ασφαλείας στην ναυτιλία και μας μεταφέρουν σε μια νέα εποχή όπου οι έξυπνες τεχνολογίες μπορούν να εγγυηθούν αυξημένη ασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές» δηλώνει ο Λάζαρος Καραγιαννίδης, ερευνητής στην ομάδα Ι-SENSE Group του ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ που έχει συντονιστικό ρόλο στο φιλόδοξο έργο. Ταυτόχρονα, το έργο αναδεικνύει τη σημασία που έχει μια διεθνής προσέγγιση με συνεργατικούς όρους σε θέματα ναυτικής ασφάλειας.
SafePass project
Το έργο SafePASS έχει συνολική διάρκεια 40 μήνες και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος Έρευνας και Καινοτομίας «Ορίζοντας 2020» με €8,270,366. Υλοποιείται από μια κοινοπραξία 15 εταίρων, η οποία αποτελείται από ακαδημαϊκά ιδρύματα, νηογνώμονες, καινοτόμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ναυπηγεία, κατασκευαστές σωστικών μέσων και κρουαζιερόπλοιων.
Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο εκτός από τον γενικό συντονισμό του έργου, συντονίζει επίσης τα πακέτα εργασίας για την ανάλυση αναγκών των χρηστών του συστήματος, αναπτύσσει τις εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας και συμμετέχει ενεργά σε όλα τα πακέτα εργασίας του έργου.
