Την ανάγκη ανασχεδιασμού του προοδευτικού χώρου και ευρείας συμπαράταξης των δυνάμεων της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς υπογράμμισε ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, Γιάννης Δραγασάκης, αποτιμώντας παράλληλα την περίοδο διακυβέρνησης 2015-2019 και ασκώντας κριτική στον τρόπο με τον οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε το έργο του στους πολίτες.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, χαρακτήρισε ως θετική την πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα για την ίδρυση της ΕΛΑΣ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται επαναπροσδιορισμός της στρατηγικής των προοδευτικών δυνάμεων.
Για την αποτίμηση του έργου της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ
Τα ιστορικά γεγονότα δεν κρίνονται άπαξ. Πιστεύω ότι η αξιολόγηση της περιόδου 2015-2019 θα επανέλθει πολλές φορές στο προσκήνιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε ένα τραγικό λάθος τόσο ως κυβέρνηση όσο και μετά: δεν εξήγησε επαρκώς στον κόσμο τι έκανε, τι πέτυχε και τι δεν πέτυχε και γιατί, με αποτέλεσμα να μην γνωρίζουν οι πολίτες τι ακριβώς έγινε τότε ή να υπάρχει θολή εικόνα. Έρευνες που έχουν γίνει επιβεβαιώνουν αυτήν την περιορισμένη γνώση ή και την άγνοια, αλλά ταυτόχρονα πιστοποιούν ότι υπάρχει ένας αναγνωρίσιμος πυρήνας θετικής αποτίμησης συγκεκριμένων πολιτικών, και μάλιστα η αναγνώριση αυτή υπάρχει ακόμη και όταν η συνολική κρίση για τη διακυβέρνηση δεν είναι θετική. Μεταξύ αυτών είναι η πρόσβαση των ανασφάλιστων στο ΕΣΥ, το ταμειακό απόθεμα και η θωράκιση της οικονομίας, το σύμφωνο συμβίωσης ομόφυλων ζευγαριών, η αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας που είχε πάρει διαστάσεις ανθρωπιστικής κρίσης, οι ενεργειακές κοινότητες κ.ά. Βέβαια, κατανοώ πως όταν έχεις πει ότι «θα τελειώσω με τα μνημόνια» και καλείσαι να κυβερνήσεις με μνημόνιο, πρόκειται για μια δραματική ανατροπή, που πρέπει να εξηγήσεις επαρκώς στους πολίτες και να αναγνωρίσεις ενδεχόμενα λάθη σου. Διότι είτε υπερεκτίμησες τις δυνατότητές σου είτε υποτίμησες τους αντιπάλους σου. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί το μείζον και αυτό είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ σε συγκεκριμένες συνθήκες αντιπροσώπευε τη δημοκρατική επιλογή του λαού, τη δημοκρατική διέξοδο από τη βαθιά κρίση πολιτικής εκπροσώπησης. Σας επισημαίνω ότι η Χρυσή Αυγή και μετά τη δολοφονία Φύσσα είχε πάνω από 9% στις ευρωεκλογές του 2014. Πέραν αυτού -και ιστορικά αν το δούμε- υπάρχουν ιστορικές συγκυρίες, στις οποίες οι κοινωνίες στρέφονται είτε σε δημοκρατικές λύσεις (το New Deal στις ΗΠΑ μετά την κρίση του 1929) είτε μπορεί να ενισχύσουν αυταρχικές τάσεις, που φτάνουν ακόμα και στο ναζισμό και στον φασισμό, όπως στη Γερμανία και την Ιταλία την ίδια περίοδο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Άρα, ο ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσε τη δημοκρατική επιλογή σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία, κυβέρνησε και έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια, για πρώτη φορά υπήρξε κυβέρνηση που άφησε ένα «μαξιλάρι» για το μέλλον και, στο μέτρο του δυνατού με τους πόρους που είχε, έδειξε ότι μπορούμε να μειώσουμε τις κοινωνικές ανισότητες και τη φτώχεια, ακόμα και σε αντίξοες συνθήκες.
Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι ο τρόπος που κυβέρνησε ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι αυτός που θέλαμε, αφού υπήρχαν το μνημόνιο και η τρόικα. Πιστεύω ότι με τα προβλήματα που θα κυριαρχήσουν τα επόμενα χρόνια, εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, της μείωσης των κοινωνικών δαπανών υπέρ των εξοπλισμών και των μεγάλων αλλαγών που πρέπει να γίνουν στην οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών, είναι αναγκαίο ένα μοντέλο διακυβέρνησης που μπορεί να αντλήσει αξιοπιστία μόνο μέσα από την κοινωνική συμμετοχή και τη λογοδοσία».
Για το παράλληλο τραπεζικό σύστημα επί ΣΥΡΙΖΑ
«Αυτό που ονομάζουμε «τραπεζικό σύστημα» ή «χρηματοπιστωτικός τομέας» σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες περιλαμβάνει τρεις πυλώνες. Πρώτος, τράπεζες γενικού σκοπού, όπως οι τέσσερις συστημικές στην Ελλάδα, δεύτερος, επενδυτικές τράπεζες και τρίτος, τράπεζες και χρηματοδοτικά εργαλεία ειδικού σκοπού. Στην Ελλάδα το 2015 είχαμε τις τέσσερις τράπεζες, αλλά δεν είχαμε ολοκληρωμένο τραπεζικό σύστημα. Και οι τράπεζες ήταν παγιδευμένες σε ένα «βουνό» μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ειδικά η απουσία αναπτυξιακής τράπεζας αποτελούσε ένα δομικό κενό. Σε όλη την ΕΕ η Ελλάδα ήταν ουσιαστικά η μόνη χώρα που δεν διέθετε αναπτυξιακή τράπεζα.
Ήταν, λοιπόν, επείγουσα ανάγκη να δημιουργήσουμε συμπληρωματικούς θεσμούς. Ο όρος «παράλληλο τραπεζικό σύστημα» δημιούργησε σύγχυση, αλλά δεν έχει σχέση με τις απόψεις του Βαρουφάκη. Μιλάμε για ένα συμπληρωματικό σύστημα χρηματοπιστωτικών θεσμών που υπάρχει σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες και είναι ιδιαίτερα αναγκαίο για τη μικρή επιχειρηματικότητα, τις μακροχρόνιες επενδύσεις, τις καινοτόμες πρωτοβουλίες και ό,τι δυσκολεύεται να βρει πρόσβαση στο υφιστάμενο σύστημα. Είναι όρος για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου. Τόσο ως Αντιπρόεδρος όσο και ως Υπουργός Ανάπτυξης από το 2018, ασχολήθηκα προσωπικά με το θέμα. Δημιουργήσαμε την Αναπτυξιακή Τράπεζα με νόμο που ψηφίστηκε τον Απρίλιο του 2019. Δημιουργήσαμε το θεσμικό πλαίσιο για τις μικροπιστώσεις -το οποίο ψηφίστηκε από την επόμενη κυβέρνηση- ώστε να μπορούν να δίνονται μικρά δάνεια εύκολα, χωρίς γραφειοκρατικές ταλαιπωρίες, στηρίξαμε τις Συνεταιριστικές Τράπεζες που επιβίωσαν στην κρίση. Τέλος, δημιουργήσαμε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων τον θεσμό των μικτών (δημοσίων και ιδιωτικών) κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital) και άλλα ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία. Βέβαια, όσα κάναμε ήταν απλώς οι βάσεις και σε κάποιες περιπτώσεις ο πρώτος όροφος ενός οικοδομήματος που πρέπει να δημιουργηθεί».
Για την ίδρυση της ΕΛΑΣ από τον Αλέξη Τσίπρα
«Με την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί θεώρησα θετική την πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα και είδαμε ότι πράγματι τάραξε τα νερά. Η παρατήρηση που έχω να κάνω σήμερα είναι ότι χρειάζεται ανασχεδιασμός και αυτό αφορά όλους τους φορείς της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς. Αν ο κοινός στόχος είναι πολιτική και κοινωνική αλλαγή, το ερώτημα είναι ποιο ακριβώς είναι το περιεχόμενό του και πώς θα επιτευχθεί. Οι απαντήσεις που έχουν δοθεί δεν φαίνεται να είναι επαρκείς. Προσωπικά μιλώντας, ως ένας άνθρωπος της Αριστεράς νιώθω ότι πρέπει να επιστρέψουμε στις ρίζες και εννοώ όχι στο παρελθόν, αλλά στο βαθύτερο «θέλω» μας. Πρέπει να δράσουμε στο παρόν, διότι τα άμεσα προβλήματα πνίγουν μεγάλο μέρος της κοινωνίας και η κατάσταση θα χειροτερέψει, και ταυτόχρονα να σκεφτούμε ξανά, οραματικά, τι κοινωνία θέλουμε, ποια Αριστερά θέλουμε και πώς θα τη φτιάξουμε. Και αυτό θα μας κάνει πιο αποτελεσματικούς και στον αγώνα για τα άμεσα προβλήματα του σήμερα.
Να θυμίσω ότι το πρώτο που είπα, επιστρέφοντας στη Βουλή, ήταν ότι βεβαίως υπάρχουν διαφορές στα αριστερά κόμματα, αλλά υπάρχουν και κοινοί τόποι, άρα μπορεί να υπάρξει κοινή δράση. Και σήμερα είδαμε πως, επειδή όλη η προοδευτική αντιπολίτευση και κοινωνικοί φορείς πίεσαν, αποσύρθηκε το άρθρο 23 του συζητούμενου νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, που έβλαπτε τους δανειολήπτες και εξυπηρετούσε τους servicers. Αυτή ήταν μια πρώτη απάντηση για το τι πρέπει να κάνουμε. Έχουμε διαφορές, αλλά και κοινούς στόχους και θέσεις για άμεσα προβλήματα που αφορούν την κοινωνία. Εκεί, λοιπόν, χρειάζεται ευρεία συμπαράταξη πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων και να δει η κοινωνία ότι υπάρχει μια εναλλακτική πολιτική. Αυτό δεν εμποδίζει την αυτόνομη δράση, ακόμη και τον θεμιτό εκλογικό ανταγωνισμό των αριστερών και προοδευτικών κομμάτων. Αλλά ο κόσμος πρέπει να καταλαβαίνει ποιος είναι ο στρατηγικός αντίπαλος και ποιος ο δυνητικός σύμμαχος. Χρειάζεται, λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, κάποιος ανασχεδιασμός».
Επενδύσεις
«Να δούμε τι είδους ξένες επενδύσεις γίνονται στη χώρα. Κατά κανόνα δεν έχουμε επέκταση ούτε αναβάθμιση του παραγωγικού δυναμικού, έχουμε εξαγορές υφιστάμενων μονάδων. Ακόμα, τα κέρδη δεν επανεπενδύονται εδώ, αλλά βγαίνουν έξω. Για να εξισορροπηθεί η εξαγωγή κερδών και μερισμάτων, έχουμε ανάγκη από περισσότερα ξένα κεφάλαια. Αν κάποια στιγμή η ροή αυτών των κεφαλαίων σταματήσει, η Ελλάδα θα βρεθεί και πάλι με την πλάτη στον τοίχο. Η απάντηση στο πρόβλημα δεν είναι μόνο η απαιτούμενη δημοσιονομική κυριαρχία, αλλά και ένα οικολογικά και οικονομικά ανθεκτικό και κοινωνικά δίκαιο παραγωγικό μοντέλο».
Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
«Οι ΗΠΑ είναι η… Μέκκα του συναινετικού δικομματισμού με δύο κόμματα να κυβερνούν, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει θεσμικός κατακερματισμός. Για παράδειγμα, αν οι Δημοκρατικοί ελέγξουν το Κογκρέσο, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι θα γίνει ο «κύριος βέτο». Είναι όμως και ενδιαφέρουσες οι μικρές εικόνες. Στο Δημοκρατικό κόμμα έχουμε για πρώτη φορά αριστερή τάση με υποψήφιους με αριστερές θέσεις. Αλλά και στους Ρεπουμπλικάνους υπάρχει εσωτερικός... βρασμός, που εκδηλώνεται διαφορετικά. Να δούμε, λοιπόν, πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο εσωτερικό των κομμάτων, αν θα υπάρξουν αλλαγές, για να απαντηθεί το ερώτημα αν θα συνεχιστεί ο συναινετικός δικομματισμός ή αν θα υπάρξουν πολιτικές ανακατάξεις.
Επίσης, παράλληλα με τις εκλογές για τα θεσμικά όργανα, στις ΗΠΑ γίνονται τοπικά δημοψηφίσματα. Ας πούμε, στην Καλιφόρνια οι πολίτες καλούνται να ψηφίσουν για το αν θέλουν να φορολογηθεί ο μεγάλος πλούτος. Μέχρι τον Μάιο ήταν μπροστά το «ναι» με 54%, ενώ στην προεκλογική περίοδο προηγείται το «όχι» γιατί οι δισεκατομμυριούχοι έριξαν τεράστια ποσά στην καμπάνια υπέρ του. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε αν ο πολίτης θα αντισταθεί σε μια τέτοια κολοσσιαία καμπάνια, που είναι και ενάντια στα συμφέροντά του.
Μια νίκη του Τραμπ ή ενίσχυσή του σημαίνει περαιτέρω ενίσχυση των ολιγαρχιών, διεύρυνση των ανισοτήτων, νέους πολέμους· και όλα αυτά, εκτός από τις γεωπολιτικές επιπτώσεις, έχουν και κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Μια κοινωνία μπορεί να αντέξει ένα σύντομο κύμα ακρίβειας, αλλά όχι ένα μακροχρόνιο. Γενικά, μπαίνουμε σε μια εποχή που η Δημοκρατία ενάντια στην ολιγαρχία, αυτή η παλιά σύγκρουση που μας έρχεται από την αρχαία Ελλάδα, πρέπει να γίνει υπόθεση των λαών με σύγχρονο κοινωνικό και οικολογικό περιεχόμενο».
