«Την ώρα που ο Ελληνικός αλιευτικός στόλος γερνά, το κόστος λειτουργίας αυξάνεται και οι επαγγελματίες αλιείς αγωνίζονται καθημερινά για την επιβίωσή τους, σοβαρά ερωτήματα ανακύπτουν για το πού κατευθύνονται οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και κατά πόσο η Ελληνική Κυβέρνηση διασφαλίζει ότι οι πόροι αυτοί στηρίζουν ουσιαστικά τους ανθρώπους της αλιείας».
Το ζήτημα φέρνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με ερώτησή του, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και μέλος της Επιτροπής Αλιείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Σάκης Αρναούτογλου, ζητώντας συγκεκριμένα στοιχεία, διαφάνεια και ουσιαστική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών ενισχύσεων.
Σύμφωνα με επισημάνσεις εκπροσώπων του αλιευτικού κλάδου, σημαντικό μέρος των χρηματοδοτήσεων μέσω των προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης αλιευτικών περιοχών (LEADER Αλιείας/CLLD) κατευθύνθηκε διαχρονικά σε επιχειρήσεις και δραστηριότητες χωρίς άμεση σχέση με την αλιευτική παραγωγή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, περίπου το 90% των ιδιωτικών ενισχύσεων φέρεται να κατευθύνθηκε σε δικαιούχους που δεν είναι επαγγελματίες αλιείς.
Το ποσοστό αυτό απαιτεί επίσημη επιβεβαίωση. Ωστόσο, αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα: Πώς είναι δυνατόν να μιλάμε για στήριξη της αλιείας, όταν δεν γνωρίζουμε πόσα από τα χρήματα καταλήγουν στους ανθρώπους που ζουν πραγματικά από αυτήν;
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει τη χρηματοδότηση ευρύτερων δράσεων τοπικής ανάπτυξης, ακόμη και όταν αυτές δεν συνδέονται άμεσα με την αλιευτική δραστηριότητα. Αυτό όμως δεν απαλλάσσει την Ελληνική Κυβέρνηση από την ευθύνη να θέτει σαφείς προτεραιότητες και να αποδεικνύει ότι οι χρηματοδοτήσεις παράγουν ουσιαστικό αποτέλεσμα για τον κλάδο.
Η απορρόφηση κονδυλίων δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την απουσία μιας αποτελεσματικής Εθνικής Στρατηγικής Αλιείας.
Η Ελληνική Κυβέρνηση δεν μπορεί να περιορίζεται στην παρουσίαση ποσοστών απορρόφησης και καταλόγων εγκεκριμένων έργων. Οφείλει να δημοσιοποιήσει αναλυτικά στοιχεία για τους δικαιούχους και να αποδείξει ποιο ήταν το πραγματικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα των χρηματοδοτήσεων για τον αλιευτικό κλάδο.
Με την κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο Σάκης Αρναούτογλου ζητά από την Κομισιόν να αποσαφηνίσει:
- Ποιο ποσοστό των χρηματοδοτήσεων LEADER Αλιείας/CLLD στην Ελλάδα έλαβαν επαγγελματίες αλιείς, αλιευτικές επιχειρήσεις και άλλοι δικαιούχοι κατά τις περιόδους 2014–2020 και 2021–2027.
- Με ποιους μηχανισμούς ελέγχεται η επιλεξιμότητα των έργων και αξιολογείται η πραγματική συμβολή τους στην αλιεία, στην απασχόληση και στο εισόδημα των επαγγελματιών του κλάδου.
- Εάν, ενόψει του νέου δημοσιονομικού πλαισίου 2028–2034, εξετάζεται σαφέστερος διαχωρισμός των γενικών δράσεων τοπικής ανάπτυξης από τη χρηματοδότηση της αλιείας, καθώς και αναθεώρηση των περιορισμών αλιευτικής ικανότητας, ώστε να καταστεί δυνατός ο ασφαλής και ενεργειακά αποδοτικός εκσυγχρονισμός του στόλου, χωρίς αύξηση της αλιευτικής πίεσης.
Με αφορμή την κατάθεση της ερώτησης ο Έλληνας Ευρωβουλευτής υπογράμμισε:
«Η Κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα: Πού πηγαίνουν τα ευρωπαϊκά χρήματα που προορίζονται για την ανάπτυξη των αλιευτικών περιοχών και πόσα από αυτά ωφελούν πραγματικά τους ψαράδες;
Δεν μπορεί να πανηγυρίζει κανείς για απορρόφηση κονδυλίων, όταν οι άνθρωποι της θάλασσας δυσκολεύονται να καλύψουν τα καύσιμα, να συντηρήσουν τα σκάφη τους και να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα.
Αν επιβεβαιωθεί ότι η συντριπτική πλειονότητα των ιδιωτικών ενισχύσεων κατευθύνθηκε σε μη αλιείς, η Κυβέρνηση θα πρέπει να εξηγήσει με ποια στρατηγική και με ποια κριτήρια έγινε αυτή η κατανομή.
Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη ανάπτυξης των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών. Αμφισβητούμε όμως μια λογική που μετρά την επιτυχία αποκλειστικά με βάση τα χρήματα που δαπανήθηκαν και όχι με βάση όσα πραγματικά κέρδισαν οι άνθρωποι της αλιείας.
Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας οφείλει να δώσει στοιχεία, όχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις. Να παρουσιάσει αποτελέσματα, όχι απλώς ποσοστά απορρόφησης.
Τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν είναι τρόπαια Κυβερνητικής επικοινωνίας. Είναι χρήματα που πρέπει να επιστρέφουν στην πραγματική οικονομία και στους ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη.
Οι Έλληνες αλιείς ζητούν δίκαιη πρόσβαση στις χρηματοδοτήσεις, σύγχρονα και ασφαλή σκάφη και προοπτική για να συνεχίσουν το επάγγελμά τους.
Δεν γίνεται τα κονδύλια της αλιείας να ταξιδεύουν παντού, εκτός από τα δίχτυα των ίδιων των ψαράδων.»
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης
Θέμα: Ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις αλιείας: Πόσα κονδύλια φτάνουν πραγματικά στους επαγγελματίες αλιείς;
Η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων αποτελεί προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα της ελληνικής αλιείας και των παράκτιων και νησιωτικών κοινοτήτων.
Ωστόσο, σύμφωνα με επισημάνσεις εκπροσώπων του κλάδου, σημαντικό μέρος των ενισχύσεων μέσω των προγραμμάτων LEADER Αλιείας/CLLD κατευθύνθηκε σε επιχειρήσεις και δραστηριότητες χωρίς άμεση σχέση με την αλιευτική παραγωγή. Μάλιστα, αναφέρεται ότι περίπου το 90% των ιδιωτικών ενισχύσεων κατευθύνθηκε σε μη αλιείς, στοιχείο που χρήζει επίσημης επιβεβαίωσης.
Παρότι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1139 επιτρέπει ευρύτερες δράσεις τοπικής ανάπτυξης, η απορρόφηση κονδυλίων δεν αρκεί ως κριτήριο επιτυχίας. Απαιτείται αξιολόγηση του πραγματικού οφέλους για τους επαγγελματίες αλιείς, την απασχόληση και την παραγωγή. Παράλληλα, ο γηρασμένος ελληνικός στόλος χρειάζεται ασφαλή και ενεργειακά αποδοτικό εκσυγχρονισμό, με σεβασμό στη βιωσιμότητα των αλιευτικών αποθεμάτων.
Ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
1. Διαθέτει αναλυτικά στοιχεία για το ποσοστό χρηματοδοτήσεων LEADER Αλιείας/CLLD στην Ελλάδα που έλαβαν επαγγελματίες αλιείς, αλιευτικές επιχειρήσεις και λοιποί δικαιούχοι κατά τις περιόδους 2014–2020 και 2021–2027;
2. Πώς ελέγχει την επιλεξιμότητα και μετρά την πραγματική συμβολή των χρηματοδοτούμενων έργων στην αλιεία, στις θέσεις εργασίας και στο εισόδημα των αλιέων;
3. Ενόψει του δημοσιονομικού πλαισίου 2028–2034, εξετάζει σαφέστερο διαχωρισμό των γενικών δράσεων τοπικής ανάπτυξης από τη στήριξη της αλιείας και αναθεώρηση των περιορισμών αλιευτικής ικανότητας, χωρίς αύξηση της αλιευτικής πίεσης;
