«Σχέδιο Αριστοτέλης»: Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε την πρόταση της ΕΛΑΣ για την αυτοδιοίκηση (LIVE)

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη παρουσίασε στο «Σεράφειο» του Δήμου Αθηναίων τις θέσεις της για το παρόν και το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Παρακολουθήστε σε απευθείας μετάδοση την παρουσίαση:

Μίλτος Χατζηγιαννάκης: Έχει γίνει μια ολόκληρη δουλειά πίσω από το μοντέλο για την Τοπική Αυτοδιοίκησης

«Πίσω από τον νέο αυτοδιοικητικό χάρτη υπάρχει μια ολόκληρη δουλειά σε ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση», είπε ο Γραμματέας της ΕΛΑΣ, Μίλτος Χατζηγιαννάκης.

Χάρης Δούκας: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει γίνει στόχος επιθέσεων την τελευταία 7ετία

«Η επιλογή του χώρου του «Σεράφειου» είναι εξαιρετική γιατί αντικατοπτρίζει την Αυτοδιοίκηση. Κάνουμε καινοτόμες δράσεις εδώ. Οι αιρετοί καλούμαστε να δείξουμε ότι μπορούμε, με έργα μαζί με την κοινωνία, να κάνουμε αλλαγές. Πρέπει να υπερασπιζόμαστε στην πράξη πολιτικές που βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων. Εκεί κρίνεται η μάχη της καθημερινότητας», είπε στον χαιρετισμό του ο Χάρης Δούκας και συνέχισε: «Οι κυβερνήσεις δεν στηρίζουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Την τελευταία 7ετία έχει γίνει στόχος επιθέσεων, είναι αποκλεισμένη από πόρους. Μόνο στην Αθήνα χάσαμε την ανάπλαση και τις σχολικές επιτροπές. Θα χάσουμε άλλες 3 επιτροπές. Η μείωση στον προϋπολογισμό είναι τεράστια. Το κερασάκι στην τούρτα είναι το νέο εκλογικό σύστημα, που έχει στόχο να αποκλείσει τις συνεργασίες. Πρέπει να υπάρξει μια απάντηση».

Δημήτρης Κουρέτας: Πρέπει να έχουμε προοδευτικό πρόσημο στις πολιτικές μας

«Πριν από 3 χρόνια έγινε μια σημαντική αλλαγή στη Θεσσαλία. Οι πολιτικές στην Αυτοδιοίκηση δεν είναι ουδέτερες, έχουν πρόσημο», είπε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, αναφέροντας τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει. «Μπορούμε να αποδείξουμε ότι το πρόσημο είναι προοδευτικό. Πιστεύω ότι θα έχει επιτυχία το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα».

Τσίπρας: Για την Ελλάδα που οραματιζόμαστε

«Θυμάμαι ότι είχα πολλά χρόνια να έχω γενέθλια και την ίδια μέρα να έχω ομιλία. Σήμερα μιλάμε για την αυτοδιοίκηση, αλλά δεν αφορά μόνο την αυτοδιοίκηση με τη στενή έννοια του όρου, αφορά την Ελλάδα που οραματιζόμαστε.

Στο σχολείο ενός ακόμα χωριού της ορεινής Ελλάδας, φέτος το Σεπτέμβρη, δεν θα ακουστεί το κουδούνι και οι φωνές των παιδιών. Δεν υπάρχουν πια παιδιά εκεί.

Έφυγαν οι τελευταίες οικογένειες. Όχι γιατί δεν αγαπούσαν τον τόπο τους.

Αλλά γιατί χωρίς δουλειά, χωρίς κέντρο υγείας, χωρίς παιδικό σταθμό, χωρίς δρόμο το χειμώνα, αισθάνονταν ότι ο τόπος τους δεν τους αγαπούσε.

Και την ίδια στιγμή, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις

νέα παιδιά, νέα ζευγάρια χρειάζονται σχεδόν ένα μισθό για στέγη. Δεν μπορούν να φύγουν από το πατρικό τους και να κάνουν οικογένεια. Στριμώχνονται σε στενάχωρα διαμερίσματα και σε γειτονιές που ασφυκτιούν, ενώ η υπόλοιπη Ελλάδα ερημώνει.

Ερημώνει οικονομικά. Ερημώνει πολιτιστικά. Ερημώνει εθνικά.

Αυτή είναι σήμερα η μεγάλη αντίφαση της πατρίδας μας. Οι νέοι θέλουν να δημιουργήσουν εκεί που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν.

Αλλά πώς; Όλες οι συνθήκες είναι απαγορευτικές. Ξέρετε ότι η Ελλάδα είναι από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης; Ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας μας διαχειρίζονται το 6,5% των δημόσιων δαπανών; Ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο μέσος όρος είναι περίπου 34%; Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, ότι σχεδόν τίποτα δεν αποφασίζεται στην Περιφέρεια, εκεί που ζούμε. Κάποιοι, κάπου στο υδροκέφαλο κέντρο, αποφασίζουν τους πολίτες της υπόλοιπης χώρας.

Αυτή η στρέβλωση έχει ένα όνομα. Δεν λέγεται αυτοδιοίκηση. Ο Γλέζος έλεγε «δεν έχουμε αυτοδιοίκηση, έχουμε ετεροδιοίκηση». Αυτό σημαίνει. Λέγεται ετεροδιοίκηση. Θέλουμε λοιπόν σήμερα να παρουσιάσουμε όχι κάποιες γραφειοκρατικές αλλαγές κορυφής. Αλλά μια νέα αντίληψη για την Ελλάδα.

Γιατί η Ελλάδα δεν θα αλλάξει επειδή θα αλλάξει ένας υπουργός, κάποιες διατάξεις, ή ολόκληρο το υπουργικό συμβούλιο. Η Ελλάδα θα αλλάξει όταν αλλάξει η αρχιτεκτονική του κράτους.

Τούτες τις μέρες γιορτάσαμε τα 52 χρόνια από τη Μεταπολίτευση. Και νομίζω όλοι αισθανόμαστε ότι ένα μεγάλο κεφάλαιο της πολιτικής μας ιστορίας έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Η πολιτική φθορά, η διαφθορά, η έκπτωση του κράτους δικαίου και η διάλυση της εμπιστοσύνης το πιστοποιούν αυτό. Η κοινωνία δεν ζητά σήμερα μια διαφορετική κυβέρνηση, ζητά ένα διαφορετικό κράτος, ζητά νέους θεσμούς, ζητά μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και στην εξουσία.

Η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια μεγάλη αλλαγή. Εμείς την ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση. Και σήμερα θέλουνε να σας παρουσιάσουμε την πρώτη πράξη αυτής της μεγάλης αλλαγής παρουσιάζουμε και προτείνουμε σήμερα:

Το Σχέδιο μιας Νέας Αρχιτεκτονικής για τη διοικητική οργάνωση τη χώρας.

Μιας νέας σχέσης ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, στις περιφέρειες, στους Δήμους και στους πολίτες. Μιας νέα ισορροπία ανάμεσα στην ευθύνη και την εξουσία.

Και το Σχέδιο αυτό, συμβολικά ονομάζουμε: Σχέδιο Αριστοτέλης.

Γιατί; Γιατί ο Αριστοτέλης υπήρξε ο φιλόσοφος, που έθεσε τις βάσεις της πολιτικής οργάνωσης, με επίκεντρο το μέτρο και την αρετή και στόχο την ευδαιμονία.

Θέλουμε με το όνομα αυτό να καταδείξουμε ότι οι ρίζες της ιστορίας μας και της ελληνικής σκέψης, πρέπει και μπορούν να δώσουν σύγχρονους καρπούς.

Να γίνουμε επιτέλους Ελλάδα της Ευρώπης. Όχι μόνο επειδή εφαρμόζουμε ευρωπαϊκούς νόμους. Αλλά επειδή συνδέει τη διαδρομή, την ιστορία, τους αγώνες της, με τις ευρωπαϊκές αρχές, που γέννησε ο διαφωτισμός.

Η πρότασή μας στηρίζεται σε τέσσερις αρχές.

1. Εγγύτητα. Οι αποφάσεις παίρνονται όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτούς που αφορούν.
2. Επικουρικότητα. Κάθε αρμοδιότητα ασκείται από το επίπεδο που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, εκτός αν αποδεδειγμένα εξυπηρετείται καλύτερα αλλού.
3. Αποτελεσματικότητα. Ο πολίτης δικαιούται υπηρεσίες που δουλεύουν, όχι δικαιολογίες που εξηγούν γιατί δεν δουλεύουν.
4. Δημοκρατική λογοδοσία. Όποιος αποφασίζει, λογοδοτεί. Λογοδοτεί σε αυτούς που τον εξέλεξαν. Όχι σε αυτούς που τον διόρισαν.

Ο καθένας Έλληνας πολίτης δικαιούται τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υπηρεσίες σε όλη, ανεξαιρέτως, την επικράτεια. Στο Μαρούσι και στην Τήλο. Στο Κολωνάκι και στα Άγραφα. Γι' αυτό, το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι απλά μια μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είναι, όπως προείπα, η πρώτη μεγάλη πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης. Και στηρίζεται σε τρεις μεγάλους πυλώνες. Στις Περιφέρειες.

Στους Δήμους με μητροπολιτικές αρμοδιότητες. Και στην Αναγέννηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ας ξεκινήσουμε από τις περιφέρειες. Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν αναπτύχθηκε επειδή όλες οι αποφάσεις λαμβάνονταν στην πρωτεύουσά της. Αναπτύχθηκε επειδή κάθε Περιφέρεια έχει τον δικό της ρόλο. Τη δική της ταυτότητα. Το δικό της σχέδιο

Σήμερα, δυστυχώς, οι περισσότερες Περιφέρειες της Ελλάδας είναι στην αναμονή.

Περιμένουν χρηματοδοτήσεις. Περιμένουν εγκρίσεις. Περιμένουν αποφάσεις. Περιμένουν την Αθήνα.

Έτσι, όμως, δεν οικοδομείται μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα. Έτσι αναπαράγεται η εξάρτηση. Αυτός είναι ο λόγος που η αποκέντρωση για μας δεν είναι απλώς διοικητική επιλογή. Είναι και η βασική μας αναπτυξιακή στρατηγική. Γιατί η νέα οικονομία δεν χτίζεται μέσα σε ένα υπουργείο. Χτίζεται στους τόπους όπου παράγεται ο πλούτος.

Με τον Αριστοτέλη, λοιπόν, κάθε Περιφέρεια αποκτά το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος. Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με σαφείς στόχους. Με συγκεκριμένα έργα. Με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Με συγκεκριμένα αποτελέσματα. Έτσι κάθε Περιφέρεια αναδεικνύει τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα και καθίσταται η αποκέντρωση θεμέλιο της αναπτυξιακής στρατηγικής, ενώ η δημιουργία μόνιμης δημόσιας υποδομής αποκέντρωσης μετατρέπει τη μετεγκατάσταση στην ύπαιθρο από ατομικό ρίσκο σε δημόσια πολιτική, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή δημοκρατία, την επισιτιστική ασφάλεια και την τεχνολογική αυτονομία των τοπικών κοινωνιών.

Επιτρέψτε μου να το πω επιγραμματικά: Στο πρόγραμμά μας, η αποκέντρωση είναι ο βασικός μοχλός ανάπτυξης μιας σύγχρονης, δημοκρατικής και δίκαιης Ελλάδας. Επί δεκαετίες σχεδιάζαμε τη δομή της χώρας από πάνω προς τα κάτω. Σήμερα επιχειρούμε να κάνουμε το αντίθετο. Σχεδιάζουμε την Ελλάδα από κάτω προς τα πάνω. Πώς θέλουμε να είναι ο τόπος σε δέκα χρόνια;

Δεν αλλάζουμε μόνο τη διοικητική δομή της χώρας. Αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει το μέλλον της.

Πώς όμως θα ενισχύσουμε άμεσα τις Περιφέρειες;

Πρώτον, με την Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις λειτουργούν ως γραφειοκρατικό εμπόδιο ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και την αυτοδιοίκηση. Η ελλιπής στελέχωσή τους μεγεθύνει τα προβλήματα και δημιουργεί τεράστιες καθυστερήσεις: οριοθέτηση ρεμάτων, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, εγκρίσεις που κρατούν μήνες.

Καταργούνται λοιπόν και οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται στις αιρετές Περιφέρειες, μαζί με το προσωπικό που τις ασκεί σήμερα και τους αντίστοιχους πόρους, ώστε να εξαλειφθούν οι επικαλύψεις, οι καθυστερήσεις και η πολυδιάσπαση ευθυνών.

Το κεντρικό κράτος μετατρέπεται σε Κράτος-Στρατηγείο που σχεδιάζει, συντονίζει, θέτει εθνικούς στόχους, αξιολογεί τα αποτελέσματα, αλλά αφήνει την εφαρμογή εκεί όπου υπάρχει γνώση, εμπειρία και εγγύτητα προς τον πολίτη.

Δεύτερον, με τη συγκρότηση μιας ενεργειακής κοινότητας σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα. Το ρεύμα είναι από τις μεγαλύτερες λειτουργικές δαπάνες κάθε δήμου και κάθε ΔΕΥΑ. Δημοτικός φωτισμός, αντλιοστάσια, σχολεία, κολυμβητήρια. Και είναι δαπάνη που δεν την ελέγχει κανείς τοπικά.

Η θέση μας είναι απλή: σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα συγκροτείται ενεργειακή κοινότητα, με τρεις θεσμικές προϋποθέσεις που την κάνουν εφικτή:

1. Προτεραιότητα στο δίκτυο για τις δημοτικές ενεργειακές κοινότητες και δέσμευση ενεργειακού χώρου για τις ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.

2. Επαναφορά του net metering για τον ενεργειακό συμψηφισμό της κατανάλωσης δήμων και κάθε Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

3. Χρηματοδότηση με προτεραιότητα στους ευαίσθητους τομείς της ενέργειας και των υδάτων, με ειδική μέριμνα για τους μικρούς ορεινούς, νησιωτικούς και ακριτικούς Δήμους.

Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν αφορά όμως, μόνο τις μεγάλες πόλεις, δεν αφορά μόνο τις Περιφέρειες, αφορά κάθε γωνιά της Ελλάδας. Γιατί Ελλάδα είναι οι τόποι που κράτησαν ζωντανή την ταυτότητά μας. Επιτρέψτε μου λοιπόν να περάσω στους δήμους, στους τόπους, που καθένας έχει τη δική του ιστορία, τη δική του φυσιογνωμία και όμως, πολλές φορές αντιμετωπίστηκαν σαν απλές διοικητικές μονάδες και όχι σαν ξεχωριστοί τόποι. Αντιμετωπίστηκαν σαν κουκίδες στο χάρτη, σαν παραρτήματα.

Τον Αριστοτέλη διαπερνά μια άλλη αντίληψη. Η αντίληψη ότι η διοικητική οργάνωση μιας χώρας δεν μπορεί να αγνοεί την ιστορία της, τη γεωγραφία της, την κοινωνία της και κυρίως ην ταυτότητα των ανθρώπων της. Γι' αυτό ο Αριστοτέλης δεν επανασχεδιάζει απλώς τα διοικητικά όρια, αποκαθιστά και ιστορικές αδικίες. Επιστρέφει τη φωνή σε τοπικές κοινωνίες που τη στερήθηκαν, επιστρέφει την ευθύνη σε όσους γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον τον τόπο τους.

Το σχέδιο Καλλικράτης μείωσε τους δήμους από 1034 σε 325. Με το Πρόγραμμα Κλεισθένης αυξήθηκαν σε 332. Ο «Καλλικράτης» υπήρξε, πράγματι, μια σημαντική μεταρρύθμιση για την εποχή του, δημιούργησε ισχυρότερους Δήμους και έδωσε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση νέα χαρακτηριστικά. Δεκαπέντε χρόνια μετά, όμως, η εμπειρία μάς επιτρέπει να δούμε και τα όριά του «Καλλικράτη».

Δημιουργήθηκαν Δήμοι χωρίς την αναγκαία γεωγραφική, λειτουργική και κοινωνική συνοχή. Δήμοι που ενώνουν περιοχές με διαφορετική ιστορική πορεία, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετική αναπτυξιακή φυσιογνωμία. Δήμοι τόσο εκτεταμένοι, ώστε πολλές φορές ο πολίτης αισθάνεται ότι η διοίκηση απομακρύνθηκε αντί να έρθει πιο κοντά του.

Στον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, για παράδειγμα, οι 3 κοινότητες δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους, ενώ μοιάζει να έχει εξαφανιστεί και μία τέταρτη, η Βάρκιζα. Η Βάρη, στους πρόποδες του Υμηττού, ένας τόπος με αραιή δόμηση, αγροτικό παρελθόν και ανάγκες που δεν έχουν σχέση με τον συμπαγή αστικό ιστό της Βούλας δίπλα του. Ενώ η Βουλιαγμένη, μία περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους, που χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία, κινδυνεύει να απορροφηθεί από το τσιμέντο που την απειλεί. Να γίνει ένα τεράστιο ξενοδοχείο, όπως κι η Βάρκιζα που έχει ξεχαστεί.

Θα μπορούσα να δώσω δεκάδες άλλα παρόμοια παραδείγματα.

Η χωρική συγκεντροποίηση του Καλλικράτη δημιούργησε μεγάλες χωρικές ενότητες στις οποίες η θεμελιώδης «αρχή της εγγύτητας» της δημοτικής αρχής προς τους δημότες δεν μπορεί να λειτουργήσει, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σήμερα περίπου 90.000 δήμους με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκους, ενώ η Ελλάδα 332 δήμους με μέσο πληθυσμό πάνω από 30.000.

Λέμε και σχεδιάζουμε, περισσότεροι από εκατό Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν ξανά την αυτονομία τους. Όχι από νοσταλγία για το παρελθόν, αλλά γιατί αποτελεί προϋπόθεση για το μέλλον τους. Γιατί διαφορετικές περιοχές έχουν διαφορετικές ανάγκες,διαφορετικές δυνατότητες.

Με το Σχέδιο Αριστοτέλης διορθώνουμε τις βίαιες και αναγκαστικές συνενώσεις

που αλλοίωσαν τη φυσική και ιστορική διοικητική διαίρεση της χώρας. Οι Δήμοι με ιστορική ταυτότητα, ιδιαίτερη πολιτιστική ή αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και σημαντικό φυσικό ή περιβαλλοντικό κεφάλαιο, επανακτούν την αυτοδιοικητική τους αυτονομία.

Για να γίνουμε επιτέλους Ευρώπη, πρέπει να κάνουμε το επόμενο μεγάλο άλμα. Οι μεγάλες πόλεις της χώρας δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μόνο ως Δήμοι. Πρέπει να εξελιχθούν σε πραγματικά μητροπολιτικά κέντρα διακυβέρνησης. Γιατί οι μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις δεν περιμένουν καθημερινά αποφάσεις από τα υπουργεία. Σχεδιάζουν, αποφασίζουν, υλοποιούν, λογοδοτούν.

Αυτό θέλουμε και για την Ελλάδα. Οι Δήμοι αποκτούν σταδιακά κυβερνητικές αρμοδιότητες. Όχι για να αντικαταστήσουν το κράτος, αλλά για να κάνουν το κράτος αποτελεσματικότερο. Αρμοδιότητες που σήμερα ασκούνται αποκλειστικά από τα υπουργεία μεταφέρονται εκεί όπου μπορούν να ασκηθούν καλύτερα. Στον τόπο όπου γεννιούνται τα προβλήματα και όπου μπορούν να δοθούν οι ταχύτερες λύσεις.

Για πρώτη φορά, οι πολίτες θα γνωρίζουν ποιος αποφασίζει, ποιος υλοποιεί, κυρίως όμως ποιος λογοδοτεί. Αυτό σημαίνει πραγματική Δημοκρατία, αυτό σημαίνει πραγματική ευθύνη.

Η εφαρμογή της μητροπολιτικής διακυβέρνησης γίνεται σταδιακά και με διαφοροποιημένη προσέγγιση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε αστικού κέντρου.

Ως πρώτο στάδιο, θεσμοθετείται στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όπου το μέγεθος, η πολυπλοκότητα των αστικών λειτουργιών και τα υπερτοπικά προβλήματα καθιστούν αναγκαίο έναν ενιαίο μηχανισμό συντονισμού και στρατηγικού σχεδιασμού.

Το καταλληλότερο μοντέλο για την ελληνική περίπτωση είναι ο ευέλικτος μητροπολιτικός σύνδεσμος, δηλαδή μια ενισχυμένη μορφή διαδημοτικής συνεργασίας. Οι αρμοδιότητες του μητροπολιτικού συνδέσμου θα είναι συγκεκριμένες: χωροταξικός σχεδιασμός, μεταφορές και κινητικότητα, μεγάλες υποδομές, ύδατα και αντιπλημμυρική προστασία, περιβαλλοντική προστασία, πολιτική προστασία, διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων. Χωρίς, όμως, να υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των επιμέρους δήμων στις τοπικές τους λειτουργίες.

Αναφέρθηκα κάπως συνοπτικά στις προβλέψεις του Αριστοτέλη, για τις Περιφέρειες, τους Δήμους, τις μεγάλες πόλεις. Αλλά όλοι γνωρίζουμε, ότι καμία μεγάλη μεταρρύθμιση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στις καλές προθέσεις. Χρειάζεται ισχυρές θεσμικές εγγυήσεις. Χρειάζεται κανόνες που να διασφαλίζουν ότι η αποκέντρωση δεν θα εξαρτάται από την εκάστοτε κυβέρνηση, όποια και αν είναι, αλλά θα αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό του ελληνικού κράτους.

Γι’ αυτό το Σχέδιο Αριστοτέλης συνοδεύεται από τέσσερις θεμελιώδεις θεσμικές εγγυήσεις.

Πρώτη εγγύηση: Αρχή της γεωγραφική ισότητας. Η Ελλάδα δεν μπορεί να χωρίζεται σε πολίτες δύο ταχυτήτων. Η ποιότητα ζωής δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας. Καθιερώνουμε την Εθνική Πολιτική Γεωγραφικής Ισότητας. Καμία σημαντική δημόσια πολιτική δεν θα εφαρμόζεται χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση των γεωγραφικών της επιπτώσεων. Γιατί δεν αρκεί να μεταφέρουμε αρμοδιότητες πιο κοντά στον πολίτη. Οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι ο τόπος κατοικίας του δεν θα καθορίζει τις ευκαιρίες και τα δικαιώματά του. Ιδρύουμε Εθνικό Παρατηρητήριο Γεωγραφικής Ισότητας και αναμορφώνουμε τα κριτήρια κατανομής των δημόσιων πόρων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η νησιωτικότητα, η ορεινότητα, το δημογραφικό πρόβλημα και οι πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Δεύτερη εγγύηση: Ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση. Δεν υπάρχει πραγματική αυτοδιοίκηση χωρίς πραγματική οικονομική αυτονομία. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτούν σταθερούς πόρους, μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία και σαφείς αρμοδιότητες με βάση τις γεωγραφικές ανισότητες. Σήμερα, οι Δήμοι καλύπτουν με δικά τους έσοδα μόνο το 25% των δαπανών τους

165 δήμοι καλύπτουν κάτω του 20%. Οι μισοί δήμοι της χώρας εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από κρατικές επιχορηγήσεις για να λειτουργήσουν.

Έκθεση της ΚΕΔΕ αποτιμά τη χρηματοδοτική απόκλιση:

• πάνω από 1,3 δισ. ευρώ για την κάλυψη του λειτουργικού κόστους,
• πάνω από 1,2 δισ. ευρώ για τις αναγκαίες επενδυτικές δαπάνες, τη βελτίωση και τη συντήρηση των υποδομών.

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτούν σταθερούς πόρους, μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία και σαφείς αρμοδιότητες με βάση τις γεωγραφικές ανισότητες. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως, φτάνουν στην πράξη μόνο για να λειτουργήσουν οι δήμοι: μισθοδοσία, καθαριότητα, φωτισμός, τρέχουσα λειτουργία. Δεν αφήνουν τίποτα για επένδυση. Τι κάνουμε; Κατοχυρώνουμε ότι οι ΚΑΠ δεν πρόκειται να μειωθούν και εξετάζουμε την αύξησή τους, ώστε να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης και κάνουμε ένα βήμα ακόμη: τους θεσμοθετούμε ως εξασφαλισμένο ποσοστό του ΑΕΠ. Δίπλα στους ΚΑΠ συγκροτούμε ένα δεύτερο και αποκλειστικά επενδυτικό σκέλος: κατοχυρωμένο, μόνιμο, προβλέψιμο. Θα το κάνουμε απελευθερώνοντας πόρους που υπάρχουν ήδη και λιμνάζουν. Αποθεματικά, ευρωπαϊκά κονδύλια, τέλη που εισπράττονται από την τοπική δραστηριότητα και καταλήγουν αλλού.

Αναπτύσσουμε 4 ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία. Μόνιμα.

1. Ολόκληρο το τέλος ανθεκτικότητας στους Δήμους. Απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους, με σημερινή βάση 582 εκ. ευρώ (προϋπολογισθέν 2025), ως αμιγές έσοδο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
2. Πράσινο Ταμείο: 6% των αποθεματικών. Αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους σε 6% των αποθεματικών του, από περίπου 2,7% σήμερα. Η χρηματοδότηση αυτή θα καλύπτει επενδυτικές δαπάνες με περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
3. Το 40% του νέου εθνικού φακέλου στην Αυτοδιοίκηση. Κατοχύρωση ότι ο Εθνικός Φάκελος της χώρας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 (νέο ΕΣΠΑ) θα κατευθύνει το 40% των πόρων του στην Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, εκ των οποίων τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ, το 15% του φακέλου, αποκλειστικά για έργα Δήμων. Χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος.
4. Νέος «Φιλόδημος»: 3,5 δισ. ευρώ, ανά αυτοδιοικητική θητεία. Κατοχύρωση ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα δεσμεύει 250 εκ. ευρώ ετησίως, τα οποία με μόχλευση μέσω δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συγκροτούν νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος», ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία, δηλαδή 700 εκ. ευρώ ετησίως. Χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επιδοτεί, δεν δανείζει, τεχνικές βοήθειες, μελέτες και ωριμάνσεις έργων σε όλα τα προγράμματα που χρηματοδοτεί.

Αυτή τη δυνατότητα την αξιοποιούμε πλήρως και τη μετατρέπουμε σε μόνιμο εργαλείο ωρίμανσης, οριζόντιο για όλες τις πηγές χρηματοδότησης:

• Ωριμάνσεις και μελέτες για έργα κάθε πηγής: νέου ΕΣΠΑ, «Φιλόδημου», Πράσινου Ταμείου, τέλους ανθεκτικότητας.
• Τεχνικό σύμβουλο στη διάθεση των μικρών και ορεινών δήμων που δεν διαθέτουν τεχνική υπηρεσία.
• Διαδημοτικούς συνδέσμους για την υλοποίηση προγραμμάτων που ένας δήμος μόνος του δεν σηκώνει.

Έτσι δίνουμε στους Δήμους και τα κεφάλαια και τα εργαλεία να τα χρησιμοποιήσουν.

13 δισεκατομμύρια ευρώ στους Δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά.

Καμία αρμοδιότητα δεν μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση χωρίς τους πόρους και το προσωπικό που τη συνοδεύουν. Καμία. Ποτέ. Για κανέναν λόγο.

Τρίτη εγγύηση: Δημοκρατία πιο κοντά στον πολίτη. Η Δημοκρατία δεν εξαντλείται στην ψήφο κάθε τέσσερα χρόνια. Το νέο σύστημα εκλογικής διαδικασίας με την κατάργηση του δεύτερου γύρου των δημοτικών εκλογών. Κακά τα ψέματα, πρόκειται για άλλο ένα εφεύρημα για να ενισχύσει την κομματοκρατία σε δήμους και περιφέρειες. Αυτός ο νόμος δεν είχε τη συναίνεση κανενός συλλογικού οργάνου της αυτοδιοίκησης. Τα πραγματικά προβλήματα, κατά την άποψή μας, απαιτούν δημάρχους με αυξημένη πλειοψηφία. Το σύστημα των δύο γύρων που εφαρμόστηκε με μικροαλλαγές στη χώρα τα τελευταία 50 χρόνια λειτούργησε αποτελεσματικά.

Η πρότασή μας είναι λοιπόν, εκλογή Δημάρχου και Περιφερειάρχη, όπως γίνεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις, με ποσοστό 50%+1 ψήφο και αν αυτό δεν επιτυγχάνεται στον πρώτο γύρο, τότε να ακολουθεί και β' γύρος μεταξύ των δύο πρώτων.

Η Δημοκρατία δεν εξαντλείται με τις εκλογές. Θέλουμε ενεργούς πολίτες και ισχυρές τοπικές κοινωνίες. Για αυτό και ενισχύουμε τις Κοινότητες, καθιερώνουμε συμμετοχικούς προϋπολογισμούς, τοπικά δημοψηφίσματα, δημόσια διαβούλευση και ουσιαστική λογοδοσία. Γιατί οι πολίτες δεν πρέπει να είναι απλοί αποδέκτες των αποφάσεων, πρέπει να γίνουν συμμέτοχοι στη διαμόρφωσή τους. Η μεγάλη καινοτομία του σχεδίου μας είναι η συμμετοχική διακυβέρνηση. Ο δήμος πρέπει να ορίζει εκ των προτέρων ποιο μέρος μιας απόφασης μεταφέρεται στους πολίτες: προτεραιότητες έργων, ιεράρχηση προτάσεων, συμβουλευτική γνώμη ή έλεγχος υλοποίησης. Οι πολίτες θα αποφασίζουν για έργα τοπικής σημασίας μέσα από ανοικτές διαδικασίες υποβολής προτάσεων, τεχνικής αξιολόγησης και δημόσιας ψηφοφορίας.

Με ενισχυμένες αρμοδιότητες για την καθημερινότητα και ξεχωριστό προϋπολογισμό και θεσμοθετημένη ετήσια χρηματοδότηση για όλες τις μικρές κοινότητες, με διαφανή αντικειμενικά κριτήρια, κατοχυρωμένη και προστατευμένη ώστε να φτάνει στην κοινότητα αυτή η χρηματοδότηση χωρίς αίτημα, αλλά κυρίως χωρίς μεσάζοντα, χωρίς εύνοια. Και δεσμευτική εγγραφή των έργων που αποφασίζει η συνέλευση κάθε κοινότητας, με τη διαδικασία του συμμετοχικού προϋπολογισμού. Ό,τι αποφασίζει το χωριό, η κοινότητα στη συνέλευσή του, γράφεται στον προϋπολογισμό, δεν είναι ευχή, είναι εγγραφή.

Τέταρτη εγγύηση: Ψηφιακή, διαφανής και αποτελεσματική διακυβέρνηση. Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν αλλάζει μόνο τους θεσμούς, αλλάζει και τον τρόπο λειτουργίας τους. Όλες οι βαθμίδες της Αυτοδιοίκησης λειτουργούν με ενιαία ψηφιακά συστήματα, πλήρη διαφάνεια, ανοικτά δεδομένα και αντικειμενική αξιολόγηση. Οι πολίτες γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο πώς αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι, ποια έργα υλοποιούνται και ποια αποτελέσματα παράγονται. Η εμπιστοσύνη οικοδομείται με διαφάνεια. Η αποτελεσματικότητα με αξιολόγηση. Και η Δημοκρατία με λογοδοσία.

Κάθε γενιά κρίνεται από το έργο που παραδίδει στην επόμενη. Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι μια μεταρρύθμιση για μια κυβερνητική θητεία. Είναι μια μεταρρύθμιση για τις επόμενες γενιές. Η Ελλάδα του 2030 μπορεί να είναι μια χώρα διαφορετική. Με μια Νέα Αρχιτεκτονική Διοίκησης. Με μια Νέα Συμφωνία εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία. Με ένα κράτος ευρωπαϊκό. Ένα κράτος δημοκρατικό. Ένα κράτος που υπηρετεί τον άνθρωπο.

Προφανώς η επιτυχία μας θα κριθεί από το αν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες θα μπορούν πραγματικά να σχεδιάζουν το μέλλον τους. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας για την Αυτοδιοίκηση. Και αυτό το στοίχημα μπορούμε να το κερδίσουμε. Με πίστη στις δυνάμεις μας. Με εμπιστοσύνη στις τοπικές κοινωνίες.

Η χώρα μας έχει ανάγκη από έναν νέο τρόπο διοίκησης και διακυβέρνησης. Έχει ανάγκη από μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία. Αυτό είναι το Σχέδιο Αριστοτέλης. Αυτή είναι η νέα αρχιτεκτονική του ελληνικού κράτους που οραματιζόμαστε. Αυτή είναι η Ελλάδα που αξίζουμε. Αυτό είναι το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που προτείνουμε.

Από την κοινωνία, με την κοινωνία, για την κοινωνία. Από κάθε περιφέρεια της χώρας, με κάθε περιφέρεια της χώρας, για κάθε περιφέρεια της χώρας. Από κάθε Δήμο, με κάθε Δήμο για κάθε Δήμο της Ελλάδας. Ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Για μία Νέα Ελλάδα».

Δείτε φωτογραφίες από το Σεράφειο:

Οι πέντε μεγάλες αλλαγές που προτάσσει η ΕΛΑΣ

1. Ανασχεδιασμός του αυτοδιοικητικού χάρτη: Καθαρή ευθύνη, λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερες διαδικασίες, διοίκηση κοντά στον πολίτη

Σήμερα η ευθύνη χάνεται ανάμεσα στα υπουργεία, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, τις Περιφέρειες και τους Δήμους. Οι αρμοδιότητες αλληλοεπικαλύπτονται, οι εγκρίσεις πολλαπλασιάζονται, οι διαδικασίες καθυστερούν και ο πολίτης συχνά δεν γνωρίζει ποιος τελικά αποφασίζει και ποιος λογοδοτεί. Παράλληλα, η μεταφορά αρμοδιοτήτων προς την Αυτοδιοίκηση γίνεται χωρίς τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους, το προσωπικό και τα μέσα που απαιτούνται για την άσκησή τους, μετατρέποντας την αποκέντρωση σε μεταφορά ευθύνης χωρίς δυνατότητα εφαρμογής.

Η δική μας πρόταση αλλάζει αυτή τη λογική από τη βάση της. Προχωρούμε σε έναν συνολικό ανασχεδιασμό του αυτοδιοικητικού χάρτη με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, ώστε κάθε δημόσια ευθύνη να αντιστοιχεί σε έναν μόνο φορέα και κάθε φορέας να διαθέτει τους απαραίτητους πόρους, το προσωπικό, τον εξοπλισμό και την κοστολόγηση για να την ασκήσει αποτελεσματικά.

Το κεντρικό κράτος αναλαμβάνει τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη νομοθέτηση και την εγγύηση της νομιμότητας. Οι Περιφέρειες οργανώνουν και συντονίζουν τις πολιτικές περιφερειακής κλίμακας. Οι Δήμοι διοικούν τον τόπο τους και λογοδοτούν απευθείας στους πολίτες. Έτσι αποκαθίσταται η αρχή ότι κάθε επίπεδο διακυβέρνησης κάνει αυτό που μπορεί να κάνει καλύτερα και πιο κοντά στον πολίτη. Στο πλαίσιο αυτό καταργούνται οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ένας ενδιάμεσος κρατικός μηχανισμός που λειτουργεί σήμερα ως γραφειοκρατικό φίλτρο και επιβραδύνει την υλοποίηση έργων και επενδύσεων.

Οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται στις αιρετές Περιφέρειες μαζί με το προσωπικό και τους αντίστοιχους πόρους, ενώ όσες έχουν πραγματικά εθνικό ή υπερτοπικό χαρακτήρα επιστρέφουν στα αρμόδια υπουργεία. Ταυτόχρονα επανεξετάζουμε τον αυτοδιοικητικό χάρτη με κριτήριο όχι το μέγεθος αλλά τη συνοχή κάθε τοπικής κοινωνίας. Οι συνενώσεις του «Καλλικράτη» δημιούργησαν σε αρκετές περιπτώσεις υπερβολικά μεγάλους, γεωγραφικά ασύνδετους και κοινωνικά ανομοιογενείς δήμους. Η λύση δεν είναι ούτε η διατήρηση ενός προβληματικού χάρτη ούτε μια νέα οριζόντια συγχώνευση. Είναι δήμοι που ανταποκρίνονται στην πραγματική γεωγραφική, κοινωνική και παραγωγική φυσιογνωμία κάθε περιοχής και συνεργάζονται μεταξύ τους όπου αυτό είναι αναγκαίο. Η μεταρρύθμιση αυτή θεμελιώνεται σε έναν νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος δεν περιορίζεται στην κωδικοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, αλλά επανακαθορίζει τη σχέση κράτους, αυτοδιοίκησης και πολίτη. Στόχος είναι μια δημόσια διοίκηση πιο αποτελεσματική, πιο αποκεντρωμένη, πιο δημοκρατική και με σαφή λογοδοσία απέναντι στον πολίτη.

2. Αναγέννηση κοινοτήτων: Ισχυρές τοπικές κοινωνίες

Η αποκέντρωση δεν ολοκληρώνεται αν σταματήσει στον δήμο. Πρέπει να φτάσει μέχρι τη γειτονιά και το χωριό. Σήμερα οι τοπικές κοινότητες και τα δημοτικά διαμερίσματα διαθέτουν περιορισμένο ρόλο, χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες, χωρίς πόρους και χωρίς πραγματική δυνατότητα να επηρεάζουν τις αποφάσεις που αφορούν την καθημερινότητα των κατοίκων τους.

Η πρότασή μας αλλάζει αυτή τη λογική. Οι κοινότητες και τα διαμερισματικά συμβούλια αποκτούν ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό και στις αποφάσεις που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών. Εκλογή των συμβουλίων των κοινοτήτων με αυτοτελή κάλπη. Επαναφέρουμε τα τοπικά διαμερίσματα και τις δημοτικές ενότητες με ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό των έργων και του προϋπολογισμού. Οι κοινότητες αποκτούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες για ζητήματα καθημερινότητας, δικό τους προϋπολογισμό, σταθερή και απευθείας χρηματοδότηση, καθώς και θεσμοθετημένο συμμετοχικό προϋπολογισμό.

3. Ουσιαστική πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: Συνεργασία αντί συγκεντρωτισμού, Αποκέντρωση και Ζωντανή περιφέρεια

Η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και αποκέντρωση γίνεται εργαλείο δημογραφικής ανασυγκρότησης, οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, ώστε οι νέοι να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους. Η Ελλάδα αποκτά με την πρότασή μας μια νέα αρχιτεκτονική διακυβέρνησης, όπου κάθε επίπεδο αναλαμβάνει τον ρόλο που μπορεί να ασκήσει αποτελεσματικότερα. Υπάρχουν προβλήματα που ξεπερνούν τα όρια ενός δήμου – όπως οι μεταφορές, η αντιπλημμυρική προστασία, η διαχείριση των υδάτων, οι μεγάλες υποδομές ή η πολιτική προστασία – αλλά δεν χρειάζεται να επιστρέφουν στο κεντρικό κράτος. Η λύση είναι η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: ισχυροί σύνδεσμοι συνεργασίας μεταξύ των δήμων, μητροπολιτικός συντονισμός στις μεγάλες πόλεις, ενισχυμένος ρόλος των Περιφερειών και μια νέα Εθνική Πολιτική Γεωγραφικής Ισότητας, ώστε η γεωγραφία να μην καθορίζει τις ευκαιρίες των πολιτών. Στόχος είναι μια διοίκηση που συνεργάζεται, αξιοποιεί οικονομίες κλίμακας και παρέχει καλύτερες υπηρεσίες χωρίς να απομακρύνει τη λήψη των αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες.

4. Συμμετοχική δημοκρατία: Οι πολίτες αποφασίζουν

Η ανανέωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αφορά μόνο περισσότερες αρμοδιότητες και περισσότερους πόρους. Αφορά και έναν διαφορετικό τρόπο λήψης των αποφάσεων. Στόχος μας είναι να περάσουμε από μια λογική τυπικών διαβουλεύσεων σε μια πραγματική συμμετοχική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες δεν περιορίζονται στον ρόλο του παρατηρητή αλλά γίνονται συνδιαμορφωτές των τοπικών πολιτικών. Γι' αυτό προτείνουμε ένα νέο πλαίσιο συμμετοχικής διακυβέρνησης που περιλαμβάνει δεσμευτικό συμμετοχικό προϋπολογισμό, τοπικά δημοψηφίσματα με αποφασιστικό χαρακτήρα, συνδυασμό ψηφιακής και δια ζώσης συμμετοχής, δημόσια παρακολούθηση της πορείας των έργων, υποχρεωτική αιτιολόγηση κάθε απόρριψης πρότασης πολιτών, κληρωτές συνελεύσεις πολιτών για σύνθετα ζητήματα, διαφάνεια και αξιολόγηση όλων των διαδικασιών συμμετοχής. Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην εκλογή των εκπροσώπων. Συνεχίζεται καθημερινά μέσα από τη δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν, να ελέγχουν και να συνδιαμορφώνουν τις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους.

5. Οικονομική Ενδυνάμωση: Χωρίς πόρους δεν υπάρχει Αυτοδιοίκηση

Πραγματική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομική αυτονομία. Σήμερα οι περισσότεροι δήμοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αποφάσεις και επιχορηγήσεις της κεντρικής κυβέρνησης, γεγονός που δημιουργεί καθυστερήσεις, αβεβαιότητα και αδυναμία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Ο μέσος δείκτης δημοσιονομικής αυτονομίας των δήμων ανέρχεται μόλις στο 24,9%, ενώ οι μισοί περίπου δήμοι της χώρας καλύπτουν λιγότερο από το 20% των τακτικών τους εσόδων από ίδιες πηγές. Παράλληλα, καταγράφεται χρηματοδοτική απόκλιση άνω των 2,5 δισ. ευρώ για λειτουργικές και επενδυτικές ανάγκες.

Η πρότασή μας κατοχυρώνει σταθερούς και προβλέψιμους πόρους για όλη τη διάρκεια της δημοτικής θητείας, ενισχύει τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, αποδίδει στους δήμους το τέλος ανθεκτικότητας, αυξάνει τη χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο, εξασφαλίζει μόνιμο μερίδιο από τα ευρωπαϊκά κονδύλια και δημιουργεί νέο επενδυτικό πρόγραμμα «Φιλόδημος». Παράλληλα, παρέχει τεχνική υποστήριξη και εργαλεία ωρίμανσης έργων, ώστε οι πόροι να μετατρέπονται σε υποδομές, υπηρεσίες και ανάπτυξη. Ο στόχος είναι σαφής: κάθε δημοτική αρχή να γνωρίζει με ποιους πόρους θα κυβερνήσει, να σχεδιάζει με ορίζοντα πενταετίας και να λογοδοτεί στους πολίτες για τα αποτελέσματα, όχι στο υπουργείο για την επόμενη έγκριση.

Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αφορά μόνο τους δήμους και τις περιφέρειες. Αφορά το ίδιο μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας. Η επιλογή είναι σαφής: είτε ένα συγκεντρωτικό κράτος που αποφασίζει για όλα από το κέντρο είτε μια Ελλάδα που εμπιστεύεται τις τοπικές κοινωνίες, ενισχύει τη δημοκρατική συμμετοχή, μεταφέρει αρμοδιότητες μαζί με πόρους εκεί όπου παράγονται οι ανάγκες και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ισόρροπη ανάπτυξη σε κάθε γωνιά της χώρας. Ένα μοντέλο αποκεντρωμένης, πολυεπίπεδης και συμμετοχικής δημοκρατίας.

Η αποκέντρωση δεν είναι μια διοικητική μεταρρύθμιση. Είναι μεταρρύθμιση της καθημερινότητας γιατί οι τοπικές κοινωνίες ξέρουν τα προβλήματα και μπορούν να δώσουν λύσεις. Είναι η απάντηση στην ερήμωση των χωριών και της υπαίθρου. Είναι η απάντηση στην ολοένα και απομάκρυνση των πολιτών από τα κοινά. Είναι προϋπόθεση για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο κράτος, αποκεντρωμένη δημοκρατία, ισχυρότερη Αυτοδιοίκηση και μια Ελλάδα στην οποία οι άνθρωποι μπορούν να ζουν και να δημιουργούν στον τόπο τους.