Συνέρχεται για πρώτη φορά σήμερα το απόγευμα η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος που συγκροτήθηκε μετά από πρόταση του Πρωθυπουργού και Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας και 154 βουλευτών του κόμματος του. Η Επιτροπή έχει την αρμοδιότητα να διαπιστώσει την ανάγκη της αναθεώρησης και να καθορίσει ειδικώς τις αναθεωρητέες διατάξεις, στην έκθεσή της η οποία θα τεθεί σε πρώτη ψηφοφορία στην Ολομέλεια τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου και ένα μήνα μετά, σε δεύτερη ψηφοφορία, όπως ορίζει το άρθρο 110 του Συντάγματος.
Η παρούσα Βουλή συνεπώς, η προτείνουσα ή προαναθεωρητική Βουλή, θα πρέπει να ορίσει με σαφήνεια ειδικώς τις αναθεωρητέες διατάξεις, δεν θα ορίσει κατευθύνσεις, δεν θα αποφασίσει για το περιεχόμενο τους ούτε για λεκτικές αποσαφηνίσεις. Γι’ αυτό και όταν έρθει η στιγμή να διαπιστώσει η ολομέλεια για ποιες διατάξεις του Συντάγματος έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την αναθεώρησή τους, τα ψηφοδέλτια που θα πάρουν στα χέρια τους οι βουλευτές θα περιέχουν μόνο τον αριθμό της διάταξης και τίποτα άλλο. Η νέα Βουλή, η Βουλή που θα προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές, η Αναθεωρητική Βουλή, έχοντας νωπή λαϊκή εντολή, θα καταστρώσει νομοτεχνικά και θα αποφασίσει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων, χωρίς να δεσμεύεται στη διαμόρφωση του περιεχομένου από τις θέσεις των κομμάτων στην προαναθεωρητική Βουλή.
Στη διαδικασία της αναθεώρησης ισχύει η λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία, Δηλαδή αν μια διάταξη κριθεί αναθεωρητέα στην προτείνουσα Βουλή με 180 ψήφους, τότε για τη νομοτεχνική κατάστρωση του περιεχόμενου της απαιτούνται μόνον 150 ψήφοι στην αναθεωρητική Βουλή. Αντιστρόφως, αν μια διάταξη πάρει στην προτείνουσα Βουλή 150 ψήφους, τότε στην επόμενη Βουλή, η οποία θα συντελέσει την αναθεώρηση, δηλαδή θα ορίσει και το περιεχόμενο των διατάξεων, θα απαιτηθούν 180 ψήφοι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Έστω και αν έργο της παρούσας Βουλής είναι να αποφασίσει μόνο ποιες διατάξεις πρέπει να αναθεωρηθούν, ο χαρακτήρας της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος είναι βαθιά πολιτικός. Τα κόμματα θα καταθέσουν τις απόψεις, τις προτάσεις και τα επιχειρήματά τους για σημαντικά ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η αναθεώρηση.
Έμπειρος κοινοβουλευτικός, γνωστός για τις γλαφυρές του παρεμβάσεις στη διάρκεια της βουλευτικής του θητείας και για την αγάπη του στο ποδόσφαιρο, συνομιλώντας με δημοσιογράφους, την περασμένη Τετάρτη, λίγη ώρα αφότου η ολομέλεια είχε εγκρίνει δίμηνη προθεσμία για την ολοκλήρωση του έργου της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, σχολίαζε: «Αν λόγω των ημερών της κορυφαίας διοργάνωσης για το παγκόσμιο κύπελο, μπορώ να χρησιμοποιήσω έναν ποδοσφαιρικό όρο, θα σας πω ότι η τύχη της Συνταγματικής Αναθεώρησης που αρχίζει τη Δευτέρα, θα κριθεί στο δεύτερο ημίχρονο, δηλαδή στην επόμενη, την Αναθεωρητική Βουλή, μετά τις εκλογές». Τούτο γιατί από τις παρεμβάσεις των πολιτικών αρχηγών που πήραν μέρος στη συζήτηση της περασμένης εβδομάδας, έγινε καταφανές ότι τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης επιλέγουν να μην δώσουν εγκριτική ψήφο στις αναθεωρητέες διατάξεις τώρα αλλά κρατούν δυνάμεις για τη μεγάλη κοινοβουλευτική «μάχη» της συνδιαμόρφωσης του περιεχομένου των αναθεωρητέων διατάξεων στην επόμενη Βουλή, με 180 ψήφους, ανεξαρτήτως ποιος θα έχει εξασφαλίσει την κυβερνητική πλειοψηφία.
Κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει δια των αρχηγών τους ότι δεν πρόκειται να δώσουν θετική ψήφο σε καμία διάταξη που προτείνεται για αναθεώρηση, ούτε καν σε αυτές τις διατάξεις που και τα ίδια επιθυμούν την αναθεώρησή τους, γιατί δεν θέλουν να δώσουν «λευκή επιταγή» στην επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία. Επιδιώκουν έτσι, για τον εαυτό τους, ρόλο συνδιαμορφωτή στο περιεχόμενο, ανεξάρτητα αν βρίσκονται ξανά στη θέση της αντιπολίτευσης ή αν κάποιο από αυτά τα κόμματα βρεθεί στην κυβέρνηση, μετά τις εκλογές.
Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Ευριπίδης Στυλιανίδης έχει δηλώσει ότι θα επιμένει μέχρι το τέλος να επιδιώκει την επίτευξη συναίνεσης ώστε να διασωθεί από τώρα, κατά το δυνατόν, το αναθεωρητικό εγχείρημα, Για την στάση αυτή που θα τηρήσει στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία επαναλαμβάνει εμφατικά ότι ο στόχος της προτείνουσας βουλής είναι να αποφασίσει ποια άρθρα θα αλλάξουν αλλά όχι πώς θα αλλάξουν. Είναι δε σημαντικό, όπως υπογραμμίζει, για θέματα επαρκώς ώριμα, οι πολιτικές δυνάμεις και οι βουλευτές που θα μετέχουν στην κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία να μην εγκλωβιστούν σε μικροκομματικές αντιπαραθέσεις αλλά το βλέμμα τους να είναι στραμμένο «όχι στις επόμενες εκλογές αλλά στις επόμενες γενιές», αν θέλουν να είναι υπεύθυνοι.
«Ώριμα» άλλωστε προς αναθεώρηση κρίνονται από Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ αρκετά άρθρα που περιλαμβάνονται και στις δύο προτάσεις. Την ανάγκη αναθεώρησης διατάξεων του Συντάγματος έχει αναγνωρίσει και ο ΣΥΡΙΖΑ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης που δηλώνουν ότι είναι έτοιμα να παρουσιάσουν το δικό τους σχέδιο για το Σύνταγμα κατά τη συζήτηση στην επιτροπή. Ενδεικτικά και όπως διαφαίνεται από τις τοποθετήσεις των κομμάτων στη συζήτηση που έγινε στην ολομέλεια την 10η Ιουνίου:
Άρθρο 5Α (δικαίωμα στην πληροφόρηση)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει να υπάρξει πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», που δέχεται ποικίλες επιθέσεις σε μια εποχή αδιαφάνειας σε σχέση με τη διάθεση των χρημάτων του δημοσίου
Άρθρο 16 (Παιδεία, Τέχνη, Επιστήμη)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει κρατική μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας. Προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους. Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχομένων σπουδών.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων και παράλληλη ενίσχυση του δημοσίου Πανεπιστημίου.
Άρθρο 17 (προστασία ιδιοκτησίας, απαλλοτρίωση)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά της περιουσίας. Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση. Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία). Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη θέσπιση της υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της Χώρας. Να εισαχθεί η δυνατότητα ειδικών περιορισμών στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές.
Άρθρο 21 (Προστασία οικογένειας, γάμου, μητρότητας και παιδικής ηλικίας, δικαιώματα ατόμων με αναπηρίες)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη. Λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης κατά τον σχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ως συνταγματικού θεσμού. Θέσπιση υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για τη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει Προστασία οικογένειας και μητρότητας, παιδικής ηλικίας, και την προστασία σε ανάπηρους και ευάλωτους. Υποχρέωση του κράτους για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, Συνταγματική κατοχύρωση του ΕΣΥ, Υποχρέωση του κράτους για δημόσια πολιτική στέγης, και δικαίωμα στην εξασφάλιση στέγης.
Άρθρο 86 (Δίωξη κατά μελών της κυβέρνησης, Ειδικό Δικαστήριο)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Κατάργηση της διαβίβασης των οποιωνδήποτε στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή, καθώς και της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αποσύνδεση της Βουλής από τη διαδικασία δίωξης των υπουργών. Τη σχετική αρμοδιότητα αναλαμβάνει ειδικό συμβούλιο που αποτελείται από τρεις δικαστές της τακτικής δικαιοσύνης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι πρέπει να καταργηθεί το δικαίωμα της Πλειοψηφίας να ορίζει το πλαίσιο των ποινικών αδικημάτων.
Άρθρο 90 (ανώτατο δικαστικό συμβούλιο)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει για δικαιοσύνη χωρίς κηδεμονία, μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μεικτή επιτροπή με 19 μέλη, αποτελούμενη από μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και μέλη της νομικής κοινότητας (δικηγόρους και καθηγητές νομικών σχολών ΑΕΙ)
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει την ύπαρξη ενός ευρύτερου εκλεκτορικού Σώματος
Άρθρο 101 Α (Ανεξάρτητες Αρχές)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει επιλογή Προέδρων και Μελών ανεξαρτήτων αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο Πρόεδρος του συλλογικού οργάνου των δημοσίων πανεπιστημίων της χώρας και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α' ή β' βαθμού.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αναμόρφωση της διαδικασίας επιλογής των μελών των ανεξάρτητων αρχών και ενίσχυση των εχεγγύων ανεξαρτησίας και αμεροληψίας τους.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι πρέπει να υπάρχουν συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές, να θωρακιστεί η ανεξαρτησία τους και να κατοχυρωθεί το δικαίωμα των Προέδρων των ανεξάρτητων αρχών να ενημερώνουν τη Βουλή.
Άρθρο 101 (Διοικητική Αποκέντρωση)
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων. Η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/ή με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα. Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια. Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ως ανεξάρτητης συνταγματικής αρχής, η οποία θα επιφορτιστεί με τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών.
