Σε εκ διαμέτρου αντίθετα συμπεράσματα για το ποιος φταίει για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ κατέληξαν κυβερνητική πλειοψηφία και αντιπολίτευση. Από τη ΝΔ τονίζουν πως το πρόβλημα στον Oργανισμό είναι διακομματικό και διαχρονικό και ότι δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες για τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, ενώ η αντιπολίτευση εκτιμά το αντίθετο και ζητά τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τους δύο πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης.
ΝΔ: Διαχρονικά και διακομματικά τα προβλήματα - Δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες για Βορίδη, Αυγενάκη
Στο πόρισμα που κατέθεσε στην εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η ΝΔ τονίζει ότι δεν προέκυψαν ποινικές ευθύνες για τον Μάκη Βορίδη και τον Λευτέρη Αυγενάκη. Από την κυβερνητική πλειοψηφία επισημαίνουν πως ήταν απολύτως ορθή η επιλογή σύστασης εξεταστικής και όχι προανακριτικής επιτροπής και κάνουν λόγο για «διαχρονικά» και «διακομματικά» προβλήματα στον Οργανισμό, επιρρίπτοντας ευθύνες τόσο στον ΣΥΡΙΖΑ για την υλοποίηση της τεχνικής λύσης, όσο και στο ΠΑΣΟΚ, καταγγέλλοντας την εμπλοκή «πράσινων» στελεχών.
Ειδικότερα, στο «γαλάζιο πόρισμα», επισημαίνονται τα εξής:
«Με την ολοκλήρωση των εργασιών της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την κατάθεση του πορίσματος από την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, παρατίθενται συνοπτικά τα βασικά στοιχεία και συμπεράσματα της διαδικασίας:
Διάρκεια και εύρος εργασιών
- Η επιτροπή λειτούργησε επί πέντε μήνες.
- Πραγματοποιήθηκαν 50 συνεδριάσεις, συνολικής διάρκειας περίπου 350 ωρών.
- Κατέθεσαν 76 μάρτυρες, εκ των οποίων 55 αφορούσαν την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Η έκταση της διαδικασίας και ο αριθμός των μαρτύρων καταδεικνύουν τη βούληση της κυβερνητικής πλειοψηφίας για πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης.
Κεντρικά συμπεράσματα
- Η επιλογή της σύστασης εξεταστικής - και όχι προανακριτικής - επιτροπής αποδείχθηκε θεσμικά ορθή. Από τις καταθέσεις κρίσιμων μαρτύρων, όπως του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Στ. Αραχωβίτη, καθώς και της κυρίας Π. Τυχεροπούλου, δεν προέκυψαν ποινικές ευθύνες για τους πρώην υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη.
- Τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στον Οργανισμό δεν είναι συγκυριακά, αλλά διαχρονικά και διακομματικά.
- Η περίοδος διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται με σοβαρές ευθύνες ως προς την ορθή εφαρμογή της λεγόμενης «τεχνικής λύσης».
- Αναδείχθηκαν φαινόμενα που παραπέμπουν σε πελατειακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων προσώπων που συνδέονται και με το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής και τον πρόεδρό του, κ. Νίκο Ανδρουλάκη, όπως οι κουμπάροι του από την Κρήτη.
Μη στοιχειοθέτηση ποινικών ευθυνών πολιτικών προσώπων
- Αποδείχθηκε ότι ο κ. Βορίδης ουδέποτε παρενέβη στη διεξαγωγή των ελέγχων, ούτε επεδίωξε να αναμειχθεί με ελέγχους ή αποδεσμεύσεις συγκεκριμένων ΑΦΜ. Περαιτέρω, η εφαρμογή της τεχνικής λύσης με δεδομένη την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί μέχρι το 2019 αποτελούσε μονόδρομο, για την οποιαδήποτε επόμενη κυβέρνηση. Και τούτο διότι δεν είχαν προχωρήσει τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης ή μια σειρά άλλων διοικητικών πράξεων που θα οδηγούσαν στην εφαρμογή οποιασδήποτε άλλης λύσης.
- Ομοίως και στην περίπτωση του κ. Αυγενάκη, προκύπτει, από το συνδυασμό των αποδεικτικών στοιχείων, ότι δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί η ειδική υπόσταση του αδικήματος της συνέργειας ή/και της ηθικής αυτουργίας σε απιστία. Οι αβασίμως αποδιδόμενες σε αυτόν πράξεις, απορρέουν αποκλειστικά και μόνο από τηλεφωνικές επικοινωνίες τρίτων προσώπων και όχι κάποια δική του ενέργεια ή άλλο στοιχείο.
Το γεγονός δε της παρότρυνσης εκ μέρους του υπουργού προς τους αρμόδιους για ολοκλήρωση των ελέγχων, την αποδέσμευση και πληρωμή μόνο των ΑΦΜ που πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις, τη διατήρηση της δέσμευσης και ταυτόχρονα την αποστολή στη Δικαιοσύνη των ΑΦΜ που δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις, δεν στοιχειοθετεί ποινικά ελέγξιμη πράξη, αλλά ενέργεια πλήρως προσανατολισμένη με το καθήκον άσκησης της διοικητικής εποπτείας.
Πολιτική δέσμευση
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας συνεχίζει με συνέπεια τις μεταρρυθμίσεις στον πρωτογενή τομέα, με στόχο οι ενισχύσεις να κατευθύνονται αποκλειστικά στους έντιμους και πραγματικούς δικαιούχους - γεωργούς, κτηνοτρόφους, αλιείς και μελισσοκόμους - προστατεύοντας τόσο τους παραγωγούς όσο και το δημόσιο συμφέρον».
ΠΑΣΟΚ: Καταγγέλλει την κυβέρνηση για συγκάλυψη - Ζητά προανακριτική για Βορίδη, Αυγενάκη
«Η λειτουργία της εξεταστικής επιτροπής κατέδειξε ότι δεν αποτέλεσε εργαλείο αναζήτησης της αλήθειας, αλλά μέρος μιας συνειδητής και οργανωμένης μεθόδευσης της Νέας Δημοκρατίας για την αποτροπή του ελέγχου των πρώην υπουργών της από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές και τη συγκάλυψη της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ», τονίζει το ΠΑΣΟΚ στο πόρισμα που κατέθεσε στην εξεταστική για το σκάνδαλο με τα παράνομα βοσκοτόπια και τις «μαϊμού» επιδοτήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, ζητά τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη και αναφέρεται σε ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες των δύο πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης.
Συγκεκριμένα, για τον Μάκη Βορίδη, η Χαριλάου Τρικούπη υποστηρίζει πως «από τα στοιχεία της δικογραφίας και ιδίως από τις ένορκες καταθέσεις και τις αναφορές προσώπων που διετέλεσαν πρόεδροι του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και από έγγραφα που συνδέονται με κρίσιμες διοικητικές αποφάσεις, προκύπτουν ενδείξεις που καθιστούν ερευνητέα την ενδεχόμενη συνδρομή του πρώην υπουργού στις πράξεις απιστίας που τελέστηκαν από διοικούντες και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Όσον αφορά στον Λευτέρη Αυγενάκη, το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει πως «από τα στοιχεία της δικογραφίας και ιδίως από ένορκες καταθέσεις και υπηρεσιακές αναφορές του πρώην προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Ευάγγελου Σημανδράκου, καθώς και από απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες και λοιπά έγγραφα, προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις που καθιστούν ερευνητέα την ενδεχόμενη συμμετοχή του πρώην υπουργού υπό μορφές συνδρομής και, κατά περίπτωση, ηθικής αυτουργίας».
Η αξιωματική αντιπολίτευση κάνει λόγο για «σοβαρές ενδείξεις τέλεσης, από τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη της πράξης της συνέργειας σε απιστία κατ’ εξακολούθηση, σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ζημία που υπερβαίνει το όριο των 120.000 ευρώ».
Κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ - Ζητούν προανακριτική για Βορίδη, Αυγενάκη
Ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά κατέθεσαν κοινό πόρισμα, με το οποίο ζητούν τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών του Μάκη Βορίδη και του Λευτέρη Αυγενάκη για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ειδικότερα, ζητείται η διερεύνηση των δύο πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης για τα εξής αδικήματα:
- συνέργειας σε κατάχρηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
- ηθικής αυτουργίας στην τέλεση κατάχρησης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία υπάγονται στο εθνικό δίκαιο τυποποιούνται και τιμωρούνται ως:
- Συνέργεια σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 47 ΠΚ).
- Ηθική αυτουργία σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ. (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 46 παρ. 1 ΠΚ), καθώς και για οποιοδήποτε άλλο έγκλημα προκύψει, κατά την διενεργηθησόμενη προκαταρκτική εξέταση.
Στο πόρισμα γίνεται τελικά και αναφορά στην περίοδο του Γιώργου Γεωργαντά, για την οποία υπήρξαν συζητήσεις μεταξύ των βουλευτών των δύο κοινοβουλευτικών ομάδων.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται επί λέξη, «χρήζει ιδιαίτερης προσοχής το γεγονός ότι ο κ. Γεωργαντάς, τροποποίησε την ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) της “Τεχνικής Λύσης”, εκδίδοντας την υπ. αρ. 1485/391112 (ΦΕΚ Β΄ 6647/22-12-2022) ΚΥΑ, θεσπίζοντας έτσι τη μη εφαρμογή της εξαίρεσης της έκτασης των ιδιωτικών βοσκοτόπων, από την ανάγκη κατανομής δημόσιων βοσκοτόπων για την ενεργοποίηση των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων, γεγονός που εκφράστηκε, επιπρόσθετα, στην περίπτωση της Κρήτης».
Όπως σημειώνεται, «το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελεί μια απλή διοικητική αστοχία. Είναι μια βαθιά πολιτική υπόθεση, με σαφές αποτύπωμα εξουσίας και ευθύνη, που εκτείνεται πέρα από τα επιμέρους πρόσωπα και αφορά στο σύνολο της κυβερνητικής περιόδου της Νέας Δημοκρατίας. Αποκαλύπτεται ένα σύστημα τεχνητής δημιουργίας “επιλεξιμότητας”, παράκαμψης ελέγχων και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους αποδέκτες, με πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πραγματικών αγροτών».
Παράλληλα προστίθεται ότι «οι μαρτυρίες, οι νόμιμες συνακροάσεις και το διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν περιγράφουν μια μεμονωμένη απόκλιση. Περιγράφουν μια συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή. Δημόσια γη εμφανίζεται να αξιοποιείται ως μηχανισμός κατανομής ενισχύσεων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποδυναμώνονται και οι προειδοποιήσεις δεν οδηγούν σε θεσμική θωράκιση».
«Οι πολιτικές ευθύνες των αρμόδιων υπουργών είναι σαφείς. Ο Μάκης Βορίδης, κατά τη θητεία του, δεν διασφάλισε ουσιαστική εποπτεία, δεν επέβαλε αποτελεσματικούς ελέγχους και - σύμφωνα με τα στοιχεία - δεν ανέκοψε ένα σύστημα που δημιουργούσε τεχνητές προϋποθέσεις λήψης ενισχύσεων. Ο Λευτέρης Αυγενάκης, αντί να προχωρήσει σε εξυγίανση, φέρεται να διατήρησε ένα πλαίσιο διοικητικής αστάθειας, με πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι», τονίζουν τα δύο κόμματα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, «σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αυτοχαρακτηρίζεται “Επιτελικό Κράτος”, η ευθύνη δεν σταματά στους υπουργούς. Η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο κεντρικός έλεγχος από το πρωθυπουργικό γραφείο σημαίνουν και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα της απόλυτης κεντρικής εποπτείας και του στενού συντονισμού.
Επομένως, τα ερωτήματα είναι αμείλικτα:
Ή γνώριζε για τις σοβαρές αδυναμίες, τις καταγγελίες και τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων και δεν παρενέβη - άρα φέρει πολιτική ευθύνη ανοχής.
Ή δεν γνώριζε - άρα καταρρέει το ίδιο το αφήγημα του επιτελικού, αποτελεσματικού κράτους.
Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη δεν μπορεί να διαχέεται. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία.
Για τον λόγο αυτό, η σύσταση ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής (προανακριτικής επιτροπής), σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος και το ισχύον πλαίσιο περί ευθύνης υπουργών, αποτελεί θεσμική αναγκαιότητα. Όχι για πολιτική εκμετάλλευση, αλλά για πλήρη και σε βάθος διερεύνηση των ενδείξεων».
Εξάλλου, υπογραμμίζεται πως «ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η Νέα Αριστερά στάθηκαν με συνέπεια και τεκμηρίωση σε όλη τη διάρκεια των εργασιών της εξεταστικής επιτροπής. Ανέδειξαν τα στοιχεία της δικογραφίας, επέμειναν στις συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες και κατέδειξαν ότι το ζήτημα δεν είναι μια «τεχνική δυσλειτουργία», αλλά ένα γαλάζιο σκάνδαλο με θεσμικό βάρος.
»Και αυτή η στάση δεν ολοκληρώνεται με ένα πόρισμα. Θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ σε όλες του τις διαστάσεις - πολιτικές, θεσμικές και ενδεχόμενα ποινικές.
»Θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στην προστασία του δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος. Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντα των πραγματικών αγροτών και την αξιοπιστία της χώρας.
»Γιατί η Δημοκρατία δεν συμβιβάζεται με σκιές.
»Και η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις - όχι σιωπή».
