Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξιστόρηση του Αλέξη Τσίπρα γύρω από το πρώτο εξάμηνο της διακυβέρνησης και τον Γιάνη Βαρουφάκη. Εξάλλου, δέκα χρόνια μετά, οι περισσότερες πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας προέρχονται από το αφήγημα του ίδιου του Γιάνη Βαρουφάκη.
Ο Αλέξης Τσίπρας περιγράφει μέσα από σκηνικά της διαπραγμάτευσης την πορεία των σχέσεών του με τον πρώην υπουργό Οικονομικών, ο οποίος από «asset» πολύ σύντομα εξελίχθηκε σε «βαρίδι». Ενδεικτική των επιδεινούμενων σχέσεων των δύο από πολύ νωρίς είναι η περιγραφή του Αλέξη Τσίπρα για την σπουδή του Γιάνη Βαρουφάκη να υπογράψει συμφωνία ήδη από το Φλεβάρη του 2015, είκοσι μέρες μετά την εκλογή της κυβέρνησης, η οποία όμως συμφωνία επί της ουσίας έδινε παράταση στο υπάρχον μνημόνιο χωρίς ρύθμιση χρέους, χωρίς χρήματα και με δέσμευση της Ελλάδας για ολοκλήρωση των προαπαιτούμενων που δεν είχε κλείσει η κυβέρνηση Σαμαρά.
Ο κ. Τσίπρας παραδέχεται στο βιβλίο του «Ιθάκη» πως προόριζε για υπουργό Οικονομικών τον Γιάννη Δραγασάκη, όμως ο μετέπειτα αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του, σημείωσε ότι θα δυσκολεύονταν με τα συνεχή ταξίδια.
Τον Βαρουφάκη, λέει, πως δεν τον γνώριζε για χρόνια, όμως είχαν δειπνήσει ορισμένες φορές στην Αίγινα, στο σπίτι του αείμνηστου Αλέκου Φλαμπουράρη, όπου ο οικονομολόγος τσακώνονταν συχνά με το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς. Ωστόσο, στη συνέχεια, παρότι του είχε πει να αναλάβει κάποιο υπουργείο στη μελλοντική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ο Βαρουφάκης του ζήτησε να είναι υποψήφιος με σταυρό και όχι στο επικρατείας.
Η πρώτη ένταση δεν άργησε. Ήρθε μόλις στις 16 Φεβρουαρίου 2015, στο Eurogroup.
«Γιάνη, τι είναι αυτά που μου λες; Τι “άσ’ το πάνω μου”; Έχουμε εκλεγεί με μια λαϊκή εντολή που λέει ότι βγαίνουμε από τα Μνημόνια κι εσύ μου λες να δεχθώ επειδή “το ’χεις” και “το παίρνεις πάνω σου”, να υπογράψουμε ένα κοινό ανακοινωθέν, που θα μιλάει για παράταση του δεύτερου προγράμματος υπό τον όρο ότι θα ολοκληρώσουμε προαπαιτούμενα του Μνημονίου; Είναι καταστροφή αυτό που μας προτείνουν, θα πέσουμε την επόμενη μέρα. Βλέπεις τον κόσμο στους δρόμους; Είδατε ειδήσεις σήμερα; Έγινε χαμός στο Σύνταγμα. Χιλιάδες διαδηλώνουν υπέρ των θέσεών μας, υπέρ της ελληνικής Κυβέρνησης και εσύ θα πας να υπογράψεις;»
-«Μα δεν θα υπογράψω Μνημόνιο. Θα το δεις ότι θα μας βγει. Πίστεψέ με».
-«Ξέχασέ το. Ούτε πάνω από το πτώμα μου», του ξέκοψα και του ζήτησα να ενημερώσει και τους άλλους.
Κι έτσι τελείωσε χωρίς λευκό καπνό το πρώτο Eurogroup και ανανεώθηκε το ραντεβού των Υπουργών των Οικονομικών της Ευρωζώνης για τις 16 Φεβρουαρίου».
Η lifestyle φωτογράφηση στο Paris Match
Έντονη ήταν η ενόχληση Τσίπρα και για την πολυσυζητημένη φωτογράφιση στο Paris Match.
«Στην Αθήνα, λοιπόν, είχε ξεσπάσει σάλος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα ΜΜΕ, με αφορμή το αφιέρωμα του περιοδικού Paris Match στον Βαρουφάκη. Το δημοσίευμα περιελάμβανε φωτογραφίες του ίδιου και της συζύγου του, Δανάης Στράτου, στο σπίτι τους στην Αθήνα, σε έναν ακριβό χώρο που παρέπεμπε περισσότερο σε lifestyle παρά σε Υπουργό Οικονομικών μιας αριστερής Κυβέρνησης, σε μια χώρα σε περίοδο εθνικής δοκιμασίας.
Η φωτογραφία που προκάλεσε τις πιο έντονες αντιδράσεις ήταν εκείνη στον μπαλκόνι, με τον Γιάνη και τη Δανάη μπροστά σε στρωμένο τραπέζι με δύο ποτήρια κρασί και φόντο την Ακρόπολη (…)
Ενώ δίνουμε λοιπόν έναν υπαρξιακό αγώνα, την ίδια ώρα, ο Υπουργός Οικονομικών έκανε φωτογραφίσεις προώθησης των βιβλίων του στο εξωτερικό και είχε εμπλακεί σε ένα επικοινωνιακό παιχνίδι προσωπικής προβολής, το οποίο φλερτάρει επικίνδυνα με τη ματαιοδοξία.
Ήταν φανερό ότι λειτουργούσε με βάση μια αμιγώς προσωπική ατζέντα. Κι ενώ είχε έρθει στον ΣΥΡΙΖΑ για να συμβάλει με τις γνώσεις του στην υπόθεση της χώρας, η εμμονή του με τη δημοσιότητα, με την δημόσια εικόνα του ως «σταρ» της διαπραγμάτευσης, τον είχε σταδιακά μετατρέψει σε θύμα αυτής της ματαιοδοξίας και τον είχε καταστήσει όχι απλώς αναποτελεσματικό, αλλά και τροχοπέδη των δικών μας προσπαθειών».
Το Game Over
Το ταξίδι του Γιάνη Βαρουφάκη στην Ουάσινγκτον και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισφράγισε το Game Over στις σχέσεις του Αλέξη Τσίπρα με τον υπουργό Οικονομικών του, καθώς προσπαθούσε να πείσει τον Πρωθυπουργό πως είχε πείσει την Κριστίν Λαγκάρντ για την ορθότητα των απόψεων του, χωρίς ωστόσο να διασφαλίσει χρηματοδότηση.
«Η συνάντηση βέβαια με τη Λαγκάρντ δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Όχι μόνο δεν μαλάκωσε, αλλά έγινε πιο άκαμπτη. Παρ’ όλα αυτά, ο Βαρουφάκης, που χαρακτηρίζονται από ένα παράξενο μείγμα ευφορίας και αφελείας, με πήρε τηλέφωνο από την Αμερική γεμάτος ενθουσιασμό, αμέσως μετά τη συζήτηση μαζί της, για να μου πει ότι είχαν τελειώσει τα βάσανά μας:
-«Πρόεδρε, μην ανησυχείς καθόλου, η συνάντηση με την Κριστίν πήγε τέλεια».
-«Τι έγινε;» του λέω.
-«Έχουμε λύση, θα σου πω από κοντά. Παίρνω το πρώτο αεροπλάνο και θα έρθω απευθείας στο Μαξίμου».
Μια-δυο μέρες αργότερα, μπήκα στο Μαξίμου και τον αντίκρισα σε ένα καναπέ να κάθεται χαλαρός, ακουμπώντας στο τραπέζι της αίθουσας των συσκέψεων.
-«Λύσαμε τα θέματα μας. Νιώθω απόλυτος αισιόδοξος. Συνάντησα την Κριστίν, η οποία συμφωνεί σε όλα μαζί μου».
-«Σε τι είναι σύμφωνη; Τι είπατε;» Είχα θετική διάθεση να μάθω αυτά που του είπε.
-«Συμφωνεί σε όλα μαζί μου. Δεν θα κάνουμε πρόγραμμα με την Τρόικα, θα καταθέσει η ελληνική Κυβέρνηση τις δικές της προτάσεις. Θα συμφωνήσει με το ΔΝΤ και αυτές τις προτάσεις θα υλοποιήσουμε. Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα».
-«Και τα λεφτά ποιος θα μας τα δώσει, αφού δεν θα έχουμε πρόγραμμα;» Δεν μου απάντησε.
-«Τα λεφτά, Γιάνη, για τις υποχρεώσεις της χώρας», του επαναλαμβάνω, «ποιος θα μας τα δώσει; Η Κριστίν ή οι Ευρωπαίοι;».
-«Οι Ευρωπαίοι».
-«Α, ωραία, έτσι συμφωνώ κι εγώ. Άμα είναι να τα δώσει άλλος τα λεφτά, συμφωνώ κι εγώ μαζί σου, τζάμπα είναι».
Εκεί κατάλαβα ότι η κατάσταση ήταν Game Over. Ο Βαρουφάκης πανηγύριζε γιατί συμφώνησε με το ΔΝΤ πως θα βρούμε έναν τρόπο να κάνουμε αναπτυξιακά μέτρα και όχι λιτότητα, αλλά ξέχασε να ξεκαθαρίσει το πιο σημαντικό: Ποιος θα έβαζε τα λεφτά.
Του είπα, λοιπόν: «Δεν θέλω να σε απογοητεύσω, αλλά τα λεφτά τα βάζει ο Σόιμπλε. Και όποιος βάζει τα λεφτά θέτει και τους όρους του».
«Γιάννη, ο ρόλος σου τελείωσε»
Το τέλος στη σχέση των δύο ανδρών, ήρθε τη νύχτα του δημοψηφίσματος.
«Εξαίρεση στο κλίμα της χαράς ήταν εκείνο το βράδυ ο Βαρουφάκης. Κυριολεκτικά δεν μιλιόνταν, προφανώς επειδή διαισθάνοταν αυτό που ερχόταν. Είχε φτάσει με τη σύζυγο του Δανάη στο Μαξίμου, αφού εντωμεταξύ είχε προλάβει να διαπράξει το τελευταίο του ατόπημα. Είχε σπεύσει να κάνει δηλώσεις από το Υπουργείο του πριν από το δικό μου διάγγελμα (…)
Όταν ήρθε λοιπόν στο Μαξίμου, του είπα «Γιάνη, έκλεισε ένας κύκλος, πετύχαμε μια πολύ σημαντική νίκη και τώρα πρέπει να πάμε να πετύχουμε και μια συμφωνία η οποία θα είναι βιώσιμη. Έπαιξες έναν καθοριστικό ρόλο, αλλά ο ρόλος αυτός έχει τελειώσει. Δεν είσαι το πρόσωπο πάνω στο οποίο μπορεί να στηθεί μία στρατηγική συμφωνίας και πρέπει να κάνω ανασχηματισμό. Και σου προτείνω να πάρεις άλλο Υπουργείο».
Αυτός έδειξε πολύ χολωμένος. Μου είπε ότι κατά την άποψή του δεν θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία. Από την αρχή, είπε, είχε αυτήν την εκτίμηση και επίσης δεν ήθελε να πάρει άλλο Υπουργείο.
Ο Φιντέλ Κάστρο διαφωνούσε με... Γιάνη
Μπορεί ο Γιάνης Βαρουφάκης να θεωρούσε την επερχόμενη συμφωνία ως «προδοσία», όμως ο μεγαλύτερος σοσιαλιστής επαναστάτης του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα, ο Φιντέλ Κάστρο, είχε άλλη άποψη. Το βράδυ του δημοψηφίσματος, τηλεφώνησε στον Αλέξη Τσίπρα, λέγοντας του ότι είχε πράξει το καλύτερο δυνατό για τον λαό του.
