Όσοι - ες είχαν υποτιμήσει την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ πρέπει να αναθεωρήσουν την άποψή τους. Στα πρώτα εικοσιτετράωρα της παρουσίας της στην Ελλάδα, η νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ έχει επιδείξει εργώδη δραστηριότητα. Η Γκίλφοϊλ βρίσκεται παντού αυτές τις μέρες, από το ματς του Ολυμπιακού ως τον αρχιεπίσκοπο, συνδυάζοντας το lifestyle με την ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής Τραμπ. Από τη μέχρι παρουσία της έχει γίνει φανερή τόσο η μεγάλη άνεσή της με τα ΜΜΕ όσο και η αποφασιστικότητά της στην επιβολή της πολιτικής Τραμπ.
Η συνέντευξη
Στη συνέντευξή της στον ANT1 η Γκίλφοϊλ έδειξε τόσο τις στοχεύσεις της όσο και τον τρόπο με τον οποίο θα επιχειρήσει να τις υλοποιήσει. Η πρέσβειρα των ΗΠΑ δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες διατυπώσεις, αλλά ευθύς εξαρχής εξέφρασε με σαφήνεια την ουσία της πολιτικής Τραμπ, δηλώνοντας την αντίθεση με την παρουσία της κινέζικης COSCO στο λιμάνι του Πειραιά. Συγκεκριμένα, σημείωσε ότι «είναι πολύ σημαντικό ότι τόσοι πολλοί ενδιαφέρονται, σε ό,τι αφορά στις υποδομές, να έχουμε αμερικανικές υποδομές εδώ, προκειμένου να βοηθήσουν στη στήριξη της περιοχής, να βελτιώσουν, ίσως, την απόδοση από άλλα λιμάνια και περιοχές, για να αντισταθμίσουν την κινέζικη επιρροή στο λιμάνι του Πειραιά».
Προσέθεσε ότι είναι ατυχής η ιδιοκτησία του λιμανιού από την COSCO, «αλλά νομίζω πως υπάρχουν τρόποι να το χειριστούμε, να βρεθεί λύση. Επιδιώκοντας την αύξηση των δυνατοτήτων σε άλλες περιοχές, και ίσως κάποια μέρα ο Πειραιάς βγει προς πώληση».
Το λιμάνι
Η αγορά του λιμανιού του Πειραιά από την κινεζική κρατική εταιρία COSCO υπήρξε εμβληματική όχι μόνο για το ελληνικό πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων όσο και για τη διείσδυση της Κίνας στην ευρωπαϊκή αγορά. Με την COSCO o Πειραιάς έγινε η πύλη για την είσοδο των κινεζικών προϊόντων στην Ευρώπη. Η αύξηση της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων σχεδόν τετραπλασιάστηκε και αυτή τη στιγμή το λιμάνι του Πειραιά είναι στην 4η θέση στην Ευρώπη και στην 1η στη Μεσόγειο ως προς τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων. Mαζί με τη χαλυβουργία της HBIS στο Σμεντέροβο της Σερβίας, ο Πειραιάς θεωρείται μια από τις πιο σημαντικές άμεσες ξένες επενδύσεις της Κίνας όχι μόνο στα Βαλκάνια, αλλά συνολικά στην Ευρώπη.
Ο καθηγητής Πολεοδομίας στο ΕΜΠ και πρώην δημοτικός σύμβουλος Πειραιά Νίκος Μπελαβίλας επισημαίνει ότι τα άμεσα οφέλη για την πόλη του Πειραιά από την παρουσία της COSCO δεν είναι πολύ μεγάλα, αφού πρόκειται για μια «κλειστή επένδυση». Ωστόσο, οι έμμεσες επιπτώσεις είναι σημαντικές αφού έχει ενισχυθεί κατά πολύ η παραλιμάνια οικονομική δραστηριότητα, τονώνοντας την οικονομία της πόλης. Η αύξηση της δραστηριότητας στο λιμάνι, προσθέτει ο Μπελαβίλας, σε συνδυασμό με την ανυπαρξία συγκοινωνιακού σχεδιασμού έχει εντείνει το κυκλοφοριακό πρόβλημα του Πειραιά.
Να σημειώσουμε επίσης ότι οι εργαζόμενοι στο λιμάνι διαμαρτύρονται για τις συνθήκες εργασίας, προχωρώντας μάλιστα σε απεργιακές κινητοποιήσεις τον περασμένο Μάιο.
Η αμερικάνικη στόχευση
Οι ΗΠΑ δεν ενδιαφέρονται βέβαια ούτε για τα δικαιώματα των εργαζομένων ούτε για το… κυκλοφοριακό στον Πειραιά. Ο στόχος τους είναι να απομακρύνουν επιχειρήσεις κινεζικών συμφερόντων από υποδομές που θεωρούν κρίσιμες για την οικονομία και την ασφάλειά τους. Εννοείται ότι το τι είναι «κρίσιμη υποδομή» χωράει πολλές (πολιτικές) ερμηνείες. Το σίγουρο είναι ότι πλέον βρισκόμαστε μακριά από την περίοδο της «καθαρής» νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίηση όπου οι άμεσες ξένες επενδύσεις οποιοδήποτε οπουδήποτε ήταν όχι απλώς επιτρεπτές, αλλά ευκταίες. Πλέον έχουμε μπει στη φάση των δασμών και των φραγμών στη διεθνοποίηση της οικονομίας.
Προτεραιότητα της αμερικανικής πολιτικής είναι να αποτρέψει την εξαγορά υποδομών στις ΗΠΑ και να εκδιώξει τις κινεζικές επιχειρήσεις που ελέγχουν λιμάνια στη διώρυγα του Παναμά. Είναι ενδεικτική η δήλωση του Αμερικανού υπουργού Άμυνα Πιτ Χέγκσεθ: «Σήμερα η διώρυγα του Παναμά είναι αντιμέτωπη με νέες απειλές. Οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στην κομμουνιστική Κίνα ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα να θέσει σε κίνδυνο τη λειτουργία ή την ακεραιότητα της διώρυγας».
Πέρα από το δυτικό ημισφαίριο
Ωστόσο, το αμερικανικό «ενδιαφέρον» για τις κινεζικές επενδύσεις στις υποδομές δεν περιορίζεται στο δυτικό ημισφαίριο. Η αμερικανική διπλωματία κινητοποιείται για να αποτρέψει τις άμεσες ξένες επενδύσεις τις Κίνας σε χώρες αμερικανικής επιρροής και να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο στο οποίο οι εμπορικές σχέσεις με την Κίνα δεν θα θεωρούνται θεμιτές.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η Ουάσιγκτον εδώ και καιρό έχει εκφράσει τη δυσφορία για την παρουσία της COSCO στον Πειραιά -έχουν υπάρξει άλλωστε και σχετικά δημοσιεύματα. Τώρα για πρώτη φορά η Κίμπερλι Γκίφλοϊλ διατυπώνει το ζήτημα δημοσίως, κλιμακώνοντας την αμερικανική πίεση. Η καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Μαριλένα Κοππά επισημαίνει ότι «η COSCO αυτή τη στιγμή αποτελεί ενοχλητικό παράγοντα για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Αυτός τον ενοχλητικό παράγοντα θέλουν να τον εξαλείψουν».
Είναι χαρακτηριστικό του νέου γεωπολιτικού παιγνίου το ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν κάποιον ιδιαίτερο οικονομικό σχεδιασμό για το λιμάνι του Πειραιά. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να παρεμποδίσουν το εμπόριο των Κινέζων και να στείλουν διεθνώς το μήνυμα ότι οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει.
Το να διώξεις την COSCO από τον Πειραιά δεν είναι απλό πράγμα σε νομικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο. Αλλά δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι ο στόχος των Αμερικανών είναι αυτός. Και θα πιέσουν με κάθε τρόπο την κυβέρνηση για να τον πετύχουν.
