Εκτενές ρεπορτάζ του BBC αναφέρεται σήμερα στο σκάνδαλο των υποκλοπών στην Ελλάδα, με αφορμή την έναρξη της δίκης των τεσσάρων ιδιωτών που φέρονται να εμπλέκονται στην υπόθεση του λογισμικού παρακολούθησης Predator.
Στο εδώλιο κάθονται δύο Έλληνες και δύο Ισραηλινοί, αντιμετωπίζοντας πλημμεληματικές κατηγορίες που σχετίζονται με την εμπορία του λογισμικού. Ωστόσο, κανένας κυβερνητικός αξιωματούχος δεν έχει παραπεμφθεί, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις και κατηγορίες για συγκάλυψη.
Το σκάνδαλο ξέσπασε το καλοκαίρι του 2022, όταν ο τότε ευρωβουλευτής και νυν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, ενημερώθηκε από τις υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι το τηλέφωνό του είχε στοχοποιηθεί με κακόβουλο μήνυμα που περιείχε το Predator. Η υπόθεση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν αποκαλύφθηκε ότι ο ίδιος είχε παρακολουθηθεί και από την ΕΥΠ «για λόγους εθνικής ασφάλειας». Η διπλή αυτή αποκάλυψη οδήγησε σε πολιτική κρίση και σε παραιτήσεις του τότε διοικητή της ΕΥΠ, Παναγιώτη Κοντολέοντος, και του ανιψιού και στενού συνεργάτη του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων κατέγραψε τουλάχιστον 87 στόχους του Predator, εκ των οποίων οι 27 παρακολουθούνταν ταυτόχρονα και από την ΕΥΠ. Ανάμεσά τους βρίσκονταν υπουργοί και ανώτατοι αξιωματικοί. Παρά ταύτα, η κυβέρνηση επέμεινε πως δεν είχε καμία σχέση με το λογισμικό και απέδωσε την ταύτιση στόχων σε «σύμπτωση».
Στις δηλώσεις του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την υπόθεση «σκάνδαλο», ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επικαλέστηκε την έκθεση του Αρείου Πάγου τον Ιούλιο του 2024, που κατέληξε ότι «δεν υπάρχει σαφής σύνδεση» ανάμεσα στο Predator και κυβερνητικούς αξιωματούχους. «Υπάρχει εισαγγελική έκθεση και οι απαντήσεις είναι σαφείς. Η Δικαιοσύνη μίλησε. Δεν υπάρχει αμφιβολία σε όσα είπε», τόνισε ο κ. Μαρινάκης.
Δημοσιογράφοι και θύματα της υπόθεσης εκφράζουν διαφορετική εικόνα. Ο οικονομικός ρεπόρτερ Θανάσης Κουκάκης, που παρακολουθήθηκε τόσο από το Predator όσο και από την ΕΥΠ, σχολίασε στο BBC ότι «αυτό που ξεκίνησε ως πολιτικό σκάνδαλο έχει πλέον εξελιχθεί σε θεσμικό, που στιγμάτισε τη δικαιοσύνη και τις ανεξάρτητες αρχές».
Η δημοσιογράφος του Inside Story, Ελίζα Τρινταφυλλού, σημείωσε πως «αν κάποιος δεν είχε παρακολουθήσει την υπόθεση, θα νόμιζε ότι τέσσερα άτομα αποφάσισαν μόνα τους να παρακολουθήσουν 87 ανθρώπους με ένα λογισμικό που προορίζεται αποκλειστικά για κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών».
Το ρεπορτάζ φιλοξενεί και δηλώσεις του Χρήστου Ράμμου, του πρώην προέδρου της ΑΔΑΕ, ο οποίος δήλωσε στο BBC: «Στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να ανεχθεί τις ανεξάρτητες αρχές, τις λεγόμενες δικλίδες και ισορροπίες στην εξουσία. Το θέμα των υποκλοπών ήταν μια τραυματική εμπειρία για τη δημοκρατία μας. Δέχθηκα προσωπικές επιθέσεις. Ήταν ένας ανοιχτός πόλεμος».
Το ρεπορτάζ αναφέρει πως η υπόθεση έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συγκροτεί ειδική επιτροπή για τη χρήση spyware όπως το Pegasus και το Predator. Η εισηγήτρια της επιτροπής, πρώην ευρωβουλευτής Σοφί ιντ Βελντ, μιλώντας στο BBC, κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση ότι «έκανε κάθε δυνατή προσπάθεια να αποκρύψει την αλήθεια, αρνούμενη να συνεργαστεί σε κάθε στάδιο». Όπως υπογράμμισε, «το spyware δεν χρησιμοποιείται σε κενό. Είναι εργαλείο για να φιμώνονται οι επικριτικές φωνές και να περιορίζεται ο έλεγχος στην εξουσία».
