Οι Γιουγκοσλάβοι έλεγαν ότι μόνο για το μέλλον μπορεί να είναι κανείς σίγουρος γιατί το παρελθόν αλλάζει συνέχεια. Η συνεχής αλλαγή του παρελθόντος δεν αποτελεί ρητορική υπερβολή για να γίνει εντυπωσιακό το γιουγκοσλάβικο απόφθεγμα. Πρόκειται για πραγματικότητα αφού οι αντιλήψεις και οι σκοπιμότητες του σήμερα επηρεάζουν τη «μνήμη» μας για το χτες. Το σήμερα επηρεάζει το χτες το οποίο με τη σειρά του μπορεί να επηρεάσει το αύριο, αφού η «μνήμη» συνιστά στοιχείο των ιδεολογικών τοποθετήσεων και των πολιτικών επιλογών. Μια πολιτική διαμάχη για το τι συνέβη στο παρελθόν έχει πάντοτε στόχο το τι θα συμβεί στο μέλλον.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με τη δημοσιοποίηση των πρακτικών του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών τον Ιούλιο του 2015 από το in.gr.
Τι καινούργιο μάθαμε;
Από θέση αρχής, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι τα πρακτικά έπρεπε να είχαν δοθεί στη δημοσιότητα εδώ και καιρό από την ίδια την Προεδρία της Δημοκρατίας. Δεν περιέχουν κάποια κρατική εμπιστευτική πληροφορίας και μπορούν να συμβάλουν στο να φωτιστούν καλύτερα τα συνταρακτικά γεγονότα της προηγούμενης δεκαετίας. Είναι παντελώς ακατανόητο γιατί κρατήθηκαν κρυφά αυτά τα ντοκουμέντα για τόσο μεγάλο διάστημα.
Επί της ουσίας, από το ρεπορτάζ του Λευτέρη Χαραλαμπόπουλου δεν μάθαμε κάτι συγκλονιστικό που δεν ξέραμε. Υπάρχει όμως σοβαρή πιθανότητα η δημοσίευση αυτών των ιστορικών τεκμηρίων να δώσει την αφορμή για επανεξέταση των γεγονότων, μέσα από το πρίσμα του παρόντος. Κάτι ανάλογο συμβαίνει άλλωστε με την αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ η οποία μπορεί κάλλιστα να αλλάξει τον τρόπο που ερμηνεύει κανείς σήμερα τη στάση των δυνάμεων του «Μένουμε Ευρώπη».
Ο Αλέξης Τσίπρας
Ασφαλώς κεντρικό πρόσωπο τόσο των πρακτικών όσο και της συζήτησης που αυτά προκάλεσαν, είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Μάλιστα, δεν νομίζω ότι υπάρχει πολίτης αυτής της χώρας που να μη συνδέει το δημόσιο διάλογο για τα πρακτικά με τα σενάρια επανόδου του Τσίπρα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής μέσω της δημιουργίας νέου κόμματος.
Η εικόνα που προκύπτει από τα πρακτικά για τον Τσίπρα έχει τρεις πτυχές:
1. Στο Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών στις 6 Ιουλίου του 2015 ο Τσίπρας λέει μέσες άκρες αυτά που έλεγε και δημόσια, δηλαδή ότι ήθελε συμφωνία με τους δανειστές με παραμονή της χώρας στο ευρώ.
2. Από τα λεγόμενα του Τσίπρα προκύπτει σαφώς ότι η παραμονή στο ευρώ είναι η προτεραιότητά του. Από πουθενά δεν προκύπτει η ρήξη ούτε ως υπόνοια.
3. Η γραμμή Τσίπρα που καταγράφεται στο Συμβούλιο και την οποία υιοθετούν και οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί πλην Κουτσούμπα, είναι η ουσιαστική αποδοχή του Μνημονίου, με παραμονή της χώρας στο ευρώ και ρύθμιση του χρέους ώστε να μην ξαναμπούμε σε πρόγραμμα λιτότητας. Δηλαδή όσα ελέχθησαν στο Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών ήταν περίπου όσα συνέβησαν στη συνέχεια.
Η Κεντροαριστερά και οι θυμωμένοι
Τα πρακτικά του Συμβουλίου διαψεύδουν τις κατηγορίες της ΝΔ κι εν μέρει του ΠΑΣΟΚ ότι ο Τσίπρας φλέρταρε με τη δραχμή και τη ρήξη με την ΕΕ. Ο Τσίπρας των πρακτικών είναι ένας κεντροαριστερός ευρωπαϊστής πρωθυπουργός, στους αντίποδες του στερεότυπου του «μαδουρέου».
Αυτό ενδεχομένως θα του δώσει πόντους στο χώρο της Κεντροαριστεράς και σίγουρα θα του ανοίξει διαύλους με πολίτες που στην προηγούμενη περίοδο ήταν πολύ επιφυλακτικοί απέναντί του.
Από την άλλη, είναι μεγάλο ερώτημα πώς με αυτό το κεντροαριστερό προφίλ μπορεί ο Τσίπρας μπορεί να επικοινωνήσει με το θυμωμένο τμήμα της κοινωνίας το οποίο υπήρξε το κατεξοχήν κοινό του τα προηγούμενα χρόνια. Μπορεί η αποφυγή της ρήξης να είναι για κάποιους ένδειξη σωφροσύνης, αλλά για κάποιους άλλους συνιστά τεκμήριο συμβιβασμού με το σύστημα.
Σε ό,τι αφορά τώρα τη νεολαία, η όλη συζήτηση για το 2015 είναι παντελώς αδιάφορη.
Η αντίδραση της κυβέρνησης
Έχει πάντως ενδιαφέρον το πώς αντέδρασε η κυβέρνηση στη δημοσιοποίηση των πρακτικών. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είπε στο μπρίφινγκ: «Είναι φιλότιμη προσπάθεια κάποιων, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων μέσων ενημέρωσης, να “ξεπλύνουν” τον κ. Τσίπρα, πολιτικά. Πραγματικά είναι εντυπωσιακή, αλλά νομίζω ότι, όπως έχω πει και άλλες φορές, η ιστορία δεν ξαναγράφεται. Και το πιο φοβερό σε αυτή την περίπτωση είναι και το τέχνασμα που χρησιμοποιούν και ο κ. Τσίπρας και οι “συνεργοί” του στο “ξέπλυμα” το πολιτικό, η “μετακίνηση των γκολπόστ”. Τι κάνουν; Μιλάνε για το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών. Εγώ θα επιμείνω. Το δράμα του 2015, στο οποίο πρωταγωνιστής ήταν ο κ. Τσίπρας και η παρέα του, ξεκίνησε πριν τις εκλογές του 2015». Η κυβέρνηση εκτιμά λοιπόν ότι η δημοσιοποίηση των πρακτικών ευνοεί τον Αλέξη Τσίπρα.
Η μάχη για το παρελθόν θα συνεχιστεί, με στόχο πάντα το μέλλον.
