Ο «μήνας του μέλιτος» για το ΠΑΣΟΚ φαίνεται πως τελείωσε γρήγορα. Έξι περίπου μήνες μετά την ανανέωση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων του κόμματος στον Ν. Ανδρουλάκη και τη θεσμική αναβάθμιση του κόμματος στον ρόλο της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν την οπισθοχώρηση της απήχησής του στα ποσοστά της περιόδου 2023-2024 και στη γνώριμη για το ΠΑΣΟΚ τρίτη θέση.
Η απώλεια της δεύτερης θέσης στις δημοσκοπικές καταγραφές στερεί από το ΠΑΣΟΚ το βασικό -και θεμιτό σε ένα δικομματικού τύπου σύστημα- επιχείρημα της «φυσικής εναλλακτικής» για όσους επιθυμούν να καταδικάσουν μια οποιαδήποτε κυβέρνηση. Με τρεις στους πέντε Έλληνες να δηλώνουν σήμερα ότι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε καθοδική τροχιά και μόλις έναν στους είκοσι να δηλώνουν ότι βρίσκεται σε ανοδική τροχιά, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο. Ποιο είναι το βάρος της ευθύνης του σημερινού αρχηγού του για αυτήν τη θέση του κόμματος;
Η ερευνητική πλατφόρμα ‘People of Greece’ της qed social and market research επιχείρησε να διερευνήσει τις αντιδράσεις των Ελλήνων σε μια σειρά υποθετικών σεναρίων αλλαγής της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ πριν από τις επόμενες εκλογές και συνέκρινε τις αντιδράσεις αυτές με την πρόθεση ψήφου για το ΠΑΣΟΚ υπό τις σημερινές πραγματικές συνθήκες, δηλαδή υπό την ηγεσία του Ν. Ανδρουλάκη. Τα ευρήματα δείχνουν ανατρεπτικά. Το ενδεχόμενο ανάληψης της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ από τον Π. Γερουλάνο, τον Χ. Δούκα και την Α. Διαμαντοπούλου αυξάνει την πιθανότητα βέβαιης ή αρκετά πιθανής ψήφου για το ΠΑΣΟΚ κατά 44%, 31% και 6% αντιστοίχως, σε σύγκριση με την αντίστοιχη πιθανότητα ψήφου για το ΠΑΣΟΚ υπό τη σημερινή του ηγεσία. Η πιθανότητα ψήφου για το ΠΑΣΟΚ αυξάνεται εντυπωσιακά ιδιαιτέρως μεταξύ των ψηφοφόρων της ΝΔ, αν στην ηγεσία βρεθούν ο Π. Γερουλάνος ή η Α. Διαμαντοπούλου, και μεταξύ των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, αν στην ηγεσία βρεθούν ο Χ. Δούκας ή ο Π. Γερουλάνος. Ο «παρά τρίχα» φιναλίστ των τελευταίων εσωκομματικών εκλογών του ΠΑΣΟΚ δείχνει να κερδίζει αμφίπλευρα ψηφοφόρους, πιθανότατα λόγω του συνδυασμού της εικόνας του ως καλλιεργημένου αστού με ήπιο λόγο και της ανοιχτότητάς του έναντι σε σενάρια συγκρότησης αντί-δεξιού μετώπου.
Υπάρχει ωστόσο ένα κρυφό σημείο στην ανάγνωση των παραπάνω ευρημάτων. Η πιθανότητα ψήφου για το ΠΑΣΟΚ σε περίπτωση ανάληψης της ηγεσίας από τον Π. Γερουλάνο, τον Χ. Δούκα ή την Α. Διαμαντοπούλου μειώνεται για τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και στις τρεις υποθετικές περιπτώσεις, αναδεικνύοντας την παρούσα ηγεσία ως την καλύτερη γι' αυτούς επιλογή. Και το εύρημα αυτό δείχνει να συμπυκνώνει το αδιέξοδο του ΠΑΣΟΚ. Ο Ν. Ανδρουλάκης διαθέτει ευρεία στήριξη στον πυρήνα του κόμματός του, αλλά αδυνατεί να κερδίσει στήριξη πέρα από τα όρια του κόμματός του. Η κομματική ισχύς του Ν. Ανδρουλάκη τελικά λειτουργεί ως εμπόδιο για την ισχυροποίηση του κόμματος.
(Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης είναι αν. καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
