Για τις εξελίξεις στην Τουρκία, τις ήπιες αντιδράσεις από Ε.Ε. και ΗΠΑ και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις, για την προοπτική της Ευρωπαϊκής Άμυνας και για τα νομικά ζητήματα του νόμου περί ευθύνης υπουργών σε ό,τι αφορά την τραγωδία των Τεμπών μίλησε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, κ. Προκόπης Παυλόπουλος στους κ.κ. Νίκο Χατζηνικολάου, Κάτια Μακρή και Αντώνη Δελλατόλα από την συχνότητα του Realfm 97,8.
Ι. Προκαταρκτικώς, ο κ. Παυλόπουλος αναφέρθηκε στις πρόσφατες επιτυχίες της Εθνικής Ελλάδας, του Εμμανουήλ Καραλή και στην συγκλονιστική προσπάθεια του Μίλτου Τεντόγλου, τονίζοντας ότι «διδάσκουν την νέα γενιά με το παράδειγμά τους». Και πρέπει να συνεχίσουν έτσι χωρίς να τους βαρύνουν οι δικές μας «αμαρτίες», αφού «οι παλιότεροι δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να υποθηκεύουμε με τα λάθη μας το μέλλον της νέας γενιάς. Επιπλέον, διδάσκουν τι θα πει αριστεία στην πράξη ενώ πολλοί σήμερα την φαλκιδεύουν, βαφτίζοντας ως αρίστους τους μέτριους ιδίως μέσα από κομματικούς “σωλήνες”. Έτσι όμως δεν επικρατούν οι άριστοι αλλά εντείνεται η επικυριαρχία των μετρίων».
ΙΙ. Για τις εξελίξεις στην Τουρκία
Για τις εξελίξεις στην Τουρκία ο κ. Παυλόπουλος τόνισε: «Πρέπει να μας προβληματίσει πολύ αυτό που συμβαίνει στην Τουρκία. Και είναι η πολλοστή φορά που συμβαίνει. Αν παρατηρήσουμε την Τουρκία από το 1923, όταν δημιουργήθηκε από τον Κεμάλ ως ανεξάρτητο κράτος, θα διαπιστώσουμε ότι σε αυτόν τον αιώνα- πέρασε ένας αιώνας και κάτι παραπάνω- είναι ένα κράτος που ουδέποτε κυβερνήθηκε υπό πραγματικά δημοκρατικό καθεστώς. Με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο είχε συγκεκαλυμμένες δικτατορίες ή και απροκάλυπτες δικτατορίες. Ιδίως μετά το 2017, όταν πλέον αναθεώρησε δημοψηφισματικώς το Σύνταγμα ο Ερντογάν και επέβαλε το προεδρικό σύστημα, έως σήμερα στην ουσία εκεί ισχύει μία συγκεκαλυμμένη και τώρα πια απροκάλυπτη δικτατορία. Το βλέπουμε αυτό και σήμερα με τον Εκρέμ Ιμάμογλου». Και πρόσθεσε: «Αλλά το μεγάλο ζήτημα συνίσταται στο εξής: Είναι δυνατόν η Δύση, η Ε.Ε., εμείς οι Έλληνες ως Δύση και ως Ε.Ε., να υποχωρούμε μπροστά σε τέτοια φαινόμενα, δήθεν στο όνομα των καλών σχέσεων, και να δεχόμαστε ότι θα πραγματοποιήσει ο Έλληνας Πρωθυπουργός επίσκεψη εκεί χωρίς να επισημάνει τα υφιστάμενα μείζονα θέματα δημοκρατίας; Πρέπει λοιπόν ως Έλληνες που έχουμε τόσο δοκιμαστεί από την έλλειψη δημοκρατίας στο παρελθόν, να την υπερασπιστούμε, πρέπει δε να το κάνει και η Ε.Ε. Και πρέπει να το κάνουμε εμείς γιατί αν περιμένουμε από τις ΗΠΑ, με το δόγμα Τραμπ America First (σ.σ. πρώτα η Αμερική) και αυτόν τον οικονομισμό που δεν έχει όρια, τότε δεν πρόκειται να φτάσουμε πουθενά. Είναι αποστολή κατ’ εξοχήν της Ε.Ε. να υπερασπισθεί την δημοκρατία και να βάλει την Τουρκία στην θέση της». Και ο κ. Παυλόπουλος συνέχισε: «Η Τουρκία στην εποχή του Ερντογάν είναι μία θρασύδειλη χώρα. Κάνει τέτοιου είδους κινήσεις “εκεί που την παίρνει” για να το πω έτσι, εκεί που η ίδια θεωρεί ότι είναι δυνατόν να το πράξει γιατί δεν θα έχει αντιδράσεις».
Ερωτηθείς για το εάν θα πρέπει να αναβληθεί η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη τον Απρίλιο στην Άγκυρα ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας σχολίασε πως «θεωρώ ότι αν πραγματοποιηθεί- γιατί αυτό είναι κάτι που θα το αποφασίσει ο Πρωθυπουργός- η επίσκεψη είναι αδύνατον ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος να μείνει σιωπηλός απέναντι στον Ερντογάν μπροστά σε αυτά που συμβαίνουν εκεί. Θεωρώ επίσης ότι δια της διπλωματικής οδού θα πρέπει να λεχθεί –το τονίζω, δεν υποκαθιστώ τον κ. Μητσοτάκη ούτε φιλοδοξώ να κάνω κάτι τέτοιο, αλλά λέω ποια θα ήταν κατά την γνώμη μου η σωστή πορεία- στον Ερντογάν: «Να έρθω; Βεβαίως να έρθω αλλά δεν μπορώ να μην τα θέσω αυτά τα θέματα». Και να κάνει έτσι την Τουρκία να είναι εκείνη που θα το ακυρώσει. Διότι είναι αδύνατον ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Χώρας μέλους της Ε.Ε., με αυτού του είδους την κατάσταση προσβολής βασικών θεσμών και αρχών της δημοκρατίας, να πάει εκεί και να πει “δεν συμβαίνει τίποτα”», σημείωσε ο κ. Παυλόπουλος.
III. Δεν θα υπάρξουν αλλαγές στις στρατηγικές μας σχέσεις με ΗΠΑ.
Αναφορικά με το εάν θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στις Eλληνοαμερικανικές σχέσεις υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε ότι «είναι πολύτιμος σύμμαχος η Ελλάδα, και ο Τραμπ γνωρίζει -και το γνωρίζει καλά- ότι η Ελλάδα, ιδίως στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, είναι η μόνη δημοκρατική και ισχυρή σταθερά. Αλλά πρέπει και εμείς να υπερασπισθούμε τον ρόλο μας, να δείξουμε ότι δεν υποχωρούμε σε καμία περίπτωση». Και πρόσθεσε: «Ας κάνει ό,τι θέλει (σ.σ. ο Τραμπ) με τα οικονομικά συμφέροντα που έχει στην Τουρκία. Ας συμπεριφέρεται όπως θέλει, αλλά σε ό,τι αφορά την στρατηγική σχέση και με την Ελλάδα και με την Κύπρο, το τονίζω, δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι σημαντικά. Γι’ αυτό δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση, να υποχωρούμε θεωρώντας ότι οι δήθεν προνομιακές σχέσεις του Τραμπ με τον Ερντογάν, ΗΠΑ και Τουρκίας, αυτή την στιγμή, τάχα θα έχουν αρνητική επίπτωση πάνω στην Ελλάδα. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα».
IV. Για το ενδεχόμενο συμμετοχής της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Άμυνα
Για το ενδεχόμενο συμμετοχής της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Άμυνα ο κ. Παυλόπουλος απάντησε:
«Είναι αδιανόητο και μόνο να σκεφτόμαστε ότι η Ε.Ε. δημιουργεί τώρα πια την Ευρωπαϊκή Άμυνα και σε αυτό καλεί την Τουρκία να μετάσχει. Είναι κατάπτωση της Ευρώπης αν συμβεί κάτι τέτοιο. Για να μας δώσει τι η Τουρκία; Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος. Αυτά τα οποία διαθέτει η Τουρκία ως οπλικά συστήματα, όποια παράγει, να ξέρετε ότι μπροστά σε αυτά που μπορεί να παράξει η Ε.Ε. είναι αστεία. Είναι προσβολή για την Ε.Ε. να μιλάμε περί συμμετοχής της Τουρκίας σε τέτοιου είδους σχεδιασμούς ως προς το μέλλον της και να σκεφτόμαστε επίσης ότι είναι δυνατόν η Τουρκία – αυτή η αντιδημοκρατική Τουρκία αυτή η διεθνώς αναξιόπιστη Τουρκία – να έχει λόγο για την Ευρωπαϊκή Άμυνα», υπογράμμισε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
V. Μπορούμε να επικαλεσθούμε την συνδρομή της Ε.Γ. για τα Εθνικά μας θέματα
«Αν μπορούμε να επικαλεσθούμε – βγάζω έξω τις ΗΠΑ, βγάζω έξω το ΝΑΤΟ- την Ε.Ε. επ’ αυτού απαντώ ναι, μπορούμε να την επικαλεσθούμε. Και είναι υποχρεωμένη να συνδράμει την Ελλάδα. Γιατί εδώ μιλάμε για έδαφος, θάλασσα, αέρα που είναι και έδαφος, θάλασσα και αέρας και της Ε.Ε. Όταν μιλάμε παραδείγματος χάριν για Υφαλοκρηπίδα, όταν μιλάμε για Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη με βάση το Ευρωπαϊκό Δίκαιο ας μην ξεχνάμε ότι αυτά είναι και Υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και της Ε.Ε. Ας το καταλάβουν και οι εταίροι μας ότι αν η Ελλάδα αποφασίσει σε αυτό το σημείο να μην υποχωρήσει, υποχρεούται η Ε.Ε. να βοηθήσει. Επιπροσθέτως θα το πω ευθέως: Δεν μπορεί να έχει ο κόσμος φόβο για μια Τουρκία, η οποία σε ό,τι αφορά τα θέματα αυτά δεν θα τολμήσει να έχει τέτοια αντίδραση απέναντι στην Ελλάδα. Το τονίζω, δεν θα τολμήσει η Τουρκία να κάνει θερμό επεισόδιο. Η υπεροχή μας, ιδίως στη θάλασσα και στον αέρα, είναι τέτοια σήμερα -και θα είναι ακόμη μεγαλύτερη στο μέλλον- ώστε δεν τολμάει η Τουρκία» είπε ο κ. Παυλόπουλος.
VI. Οι οικονομικές επιπτώσεις της Ευρωπαϊκής Άμυνας
Ως προς το θέμα των οικονομικών επιπτώσεων για τα Κράτη-Μέλη της ΕΕ ενόψει της Ευρωπαϊκής Άμυνας ο κ. Παυλόπουλος προτείνει τα εξής: «Το οικονομικό βάρος θα είναι σημαντικό, αλλά πρέπει να το αναλάβουμε, και δη συλλογικώς, λόγω της τεράστιας σημασίας της Ευρωπαϊκής Άμυνας για το μέλλον της Ε.Ε. Όμως τούτο πρέπει να γίνει χωρίς να υπάρχει διακινδύνευση ως προς την οικονομική υπόσταση και την κοινωνική συνοχή των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. Αυτό σημαίνει ότι η λεγόμενη “ρήτρα διαφυγής”, ήτοι ο μη υπολογισμός του αντίστοιχου δανεισμού των Κρατών-Μελών της Ε.Ε. μόνο στο έλλειμμά τους δεν αρκεί. Και τούτο διότι η νομοτελειακή αύξηση του χρέους είναι εκείνη η οποία επιφέρει την υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνσή του (π.χ. τοκοχρεωλύσια κ.ά.). Επομένως πρέπει, κατά το πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης, να θεσμοθετηθεί ειδικό ευρωομόλογο για την Ευρωπαϊκή Άμυνα. Με άλλες λέξεις πρέπει η Ε.Ε. να διασφαλίσει, με δική της εγγύηση, τον όλο δανεισμό για την ολοκληρωμένη οργάνωση και την διασφάλιση της μελλοντικής ισχύος της Ευρωπαϊκής Άμυνας».
VII. Η ορθή εφαρμογή του νόμου περί ευθύνης υπουργών
Τέλος, ο κ. Παυλόπουλος απάντησε στο ερώτημα ως προς την εφαρμογή του Συντάγματος και του νόμου περί ευθύνης των υπουργών για την τραγωδία των Τεμπών. Και αφού υπενθύμισε ότι έχει ήδη λάβει δημοσίως θέση επ’ αυτού κατέληξε: «Υπάρχουν δύο μείζονα ζητήματα επ’ αυτού, το ζήτημα της παραγραφής και το ζήτημα των εργασιών της λεγόμενης “προανακριτικής”. Ως προς το πρώτο, μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος του 2019 -δηλαδή για όσα αδικήματα τυχόν τελέσθηκαν μετά το 2019- και με δεδομένο ότι καταργήθηκε εφεξής η αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 86, ισχύει η κοινή παραγραφή, δίχως να έχει σημασία η έως σήμερα μη τροποποίηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών εν προκειμένω, αφού εν πάση περιπτώσει το Σύνταγμα υπερισχύει του κοινού νόμου. Ως προς το δεύτερο, η παρ. 3 του άρθρου 86 του Συντάγματος κάνει λόγο όχι για “προανακριτική” -κακώς λέγεται από πολλούς- αλλά για ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή προκαταρκτικής εξέτασης της Βουλής. Άρα η Επιτροπή που συγκροτήθηκε πρέπει, κατά το Σύνταγμα και την εκτελεστική του νομοθεσία, να κάνει προκαταρκτική εξέταση. Αυτή δε πρέπει να είναι κατά το δυνατόν ολοκληρωμένη και πλήρης, και όχι ατελής και προσχηματική. Διότι αν συμβεί το τελευταίο, τότε υπάρχει ο κίνδυνος το Δικαστικό Συμβούλιο που θα κληρωθεί στην συνέχεια να κρίνει ότι δεν τηρήθηκε προηγουμένως από την Βουλή νομίμως και επαρκώς η διαδικασία της προκαταρκτικής εξέτασης, με όλες τις εντεύθεν έννομες συνέπειες.»
Ακούστε ΕΔΩ το ηχητικό
