Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της συγκυρίας;
Η κρίση εκπροσώπησης και η κρίση νομιμοποίησης. Οι πολίτες πιστεύουν και το δηλώνουν σε όλες τις μετρήσεις ότι τα κόμματα όπως λειτουργούν δεν μπορούν να τους εκπροσωπήσουν και εκφράζουν την ισχυρή αντίθεση τους με τις πρακτικές των θεσμών.
Στον πάτο του καταλόγου η Βουλή, τα κόμματα, η Δικαιοσύνη, τα συνδικάτα, τα μέσα ενημέρωσης. Πρόκειται για πρωτοφανές φαινόμενο. Στο παρελθόν είτε είχαμε συγκρουσιακό δικομματισμό είτε συναινετικό δικομματισμό όταν ο ένας πόλος, ο κυβερνητικός, υποχωρούσε, αναπλήρωνε το κενό ο έτερος πόλος και το σύστημα συνέχισε να κρατάει τις σταθερές του, έστω κι αν το κύρος του μειωνόταν σταθερά.
Σήμερα αυτό δεν ισχύει. Η Νέα Δημοκρατία έχει χάσει την προωθητική δύναμική της, τα κόμματα της λεγόμενης δημοκρατικής αντιπολίτευσης κινούνται σε ρηχά νερά και οι σχηματισμοί που είναι δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας κερδίζουν έδαφος.
Υπάρχει λύση;
Μπορούν τα αριστερά και κεντροαριστερά κόμματα να απαντήσουν;
Μια κάποια ώθηση έδωσε το μοντέλο του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία. Πολλοί ήλπισαν ότι μπορεί να γίνει το μεταδοτικό παράδειγμα και για άλλες χώρες. Στην Ελλάδα κατατέθηκαν σχετικές προτάσεις κυρίως από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς. Ωστόσο το εγχείρημα δεν ευδοκίμησε στη Γαλλία και οι οπαδοί του στην Ελλάδα και αλλού αναδιπλώθηκαν. Οπότε το ερώτημα παραμένει.
Πολλοί πολίτες όπως προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις τάσσονται υπέρ της συνεργασίας. Δεν θα είναι μια εύκολη υπόθεση. Υπάρχει ο διαγκωνισμός για το ποιος θα έχει το προβάδισμα. Αν ξεκινήσει τώρα ένας διάλογος, θα είναι χωρίς αποκλεισμούς, μικροηγεμονισμούς, ίντριγκες και συντροφικά μαχαιρώματα; Η ιστορία της Αριστεράς είναι γεμάτη εμφυλίους, μερικοί εκ των οποίων ήταν μοιραίοι. Να θυμηθούμε τη σύγκρουση κομμουνιστών-σοσιαλιστών τη δεκαετία του '30 στη Γερμανία που έφερε στην εξουσία τον Χίτλερ.
Να θυμηθούμε τη σύγκρουση σταλινικών-τροτσκιστών στον ισπανικό εμφύλιο. Να θυμηθούμε την αντιπαράθεση του ΚΚΕ με το ΚΚΕ εσωτερικού τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης.
Θέλουν τα κόμματα της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς να συζητήσουν να ξεκινήσουν έναν προγραμματικό διάλογο; Μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία, ακόμη και στη δημιουργία εκλογικού μετώπου; Υπό μία προϋπόθεση: Αν συμφιλιωθούν με την ιδέα ότι το καθένα μόνο του δεν μπορεί να ανατρέψει τη Δεξιά.
(Ο Τάσος Παππάς είναι δημοσιογράφος, υπεύθυνος φύλλου Σαββατοκύριακου της "Εφημερίδας των Συντακτών")
