Η απόφαση ενός εφετείου στην Νορβηγία να απορρίψει την έκδοση ακτιβιστή που κατηγορείται για διευκόλυνση της παράνομης εισόδου μεταναστών στην Ελλάδα χαιρετίστηκε ως μια σπάνια νίκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Σε μια απόφαση που χαρακτηρίστηκε ως άνευ προηγουμένου από τους δικηγόρους που εκπροσωπούν τον Tommy Olsen, τον Νορβηγό ιδρυτή της ΜΚΟ Aegean Boat Report, το δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το αίτημα έκδοσής του, λέγοντας ότι οι ενέργειές του δεν ήταν μόνο νόμιμες, αλλά προστατεύονταν και από διεθνείς συνθήκες στις οποίες τηρούν και οι δύο χώρες.
Ο Ζαχαρίας Κεσές, επικεφαλής της νομικής ομάδας του Olsen στην Αθήνα, έκανε λόγο για μία μοναδική απόφαση. «Η παρεμπόδιση ενός αιτήματος έκδοσης στην ευρωπαϊκή ήπειρο είναι ανήκουστη, γι' αυτό και αυτή είναι μια τέτοια νίκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Tommy κατηγορήθηκε για την παρακολούθηση και την αναφορά ανθρώπων που βρίσκονται σε κίνδυνο στη θάλασσα - έναν παραλογισμό, που αναγνώρισε το νορβηγικό δικαστήριο».
Ο Olsen συνελήφθη στο σπίτι του στην πρωτεύουσα της Αρκτικής, το Tromsø, στις 16 Μαρτίου μετά από ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε από την Ελλάδα. Περιφερειακό δικαστήριο αρχικά επικύρωσε το αίτημα. Ο ακτιβιστής προσέφυγε κατά της απόφασης ενώπιον του εφετείου Hålogaland στο Tromsø.
Εξηγώντας την απόφασή του, το εφετείο επικαλέστηκε τον κίνδυνο που τίθεται για την ελευθερία έκφρασης του Όλσεν, ένα θεμελιώδες άρθρο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, σε περίπτωση έκδοσής του. Δήλωσε επίσης ότι, σύμφωνα με τη νορβηγική νομοθεσία, οι ενέργειές του, οι οποίες περιελάμβαναν την καταγραφή παραβιάσεων, την επικοινωνία με πρόσφυγες και την παροχή βοήθειας σε διαδικασίες ασύλου, δεν θεωρούνταν ποινικά αδικήματα. Οι εισαγγελικές αρχές στη Νορβηγία ξεκαθάρισαν την Τρίτη ότι δεν θα ασκήσουν έφεση κατά της απόφασης.
Η Aegean Boat Report, που ιδρύθηκε από τον Όλσεν το 2017, είχε εκφράσει επανειλημμένα την ανησυχία της για την φερόμενη πρακτική των «pushbacks» στο Αιγαίο. Οι ελληνικές αρχές αρνούνταν πάντα τις αναγκαστικές απελάσεις παρά τα στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως αδιάσειστα από τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σχολιάζει ο Guardian.
Κόλαφος κατά της Ελλάδας
Οι ελληνικές αρχές, οι οποίες δεν έχουν ακόμη απαντήσει στην απόφαση, υπέβαλαν το αίτημα έκδοσης για τον Όλσεν, υπό τον ισχυρισμό ότι ο Νορβηγός ακτιβιστής διηύθυνε μια εγκληματική οργάνωση για την παράνομη εισαγωγή ανθρώπων στη χώρα. Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας, είχαν καλέσει τη Νορβηγία να μην εκδώσει τον Όλσεν, υποστηρίζοντας ότι η σύλληψή του προήλθε από κατάχρηση της νομοθεσίας κατά του λαθρεμπορίου και είχε ως τελικό στόχο να προκαλέσει αναστάτωση στο κίνημα αλληλεγγύης μεταναστών.
Στο πλαίσιο του ρόλου της ως χώρα που βρίσκεται στα σύνορα της ΕΕ, η Ελλάδα έχει επιδιώξει να καταστείλει τις ΜΚΟ που βοηθούν τους μετανάστες, σχολιάζει ο Guardian. Σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο, ο υπουργός Μετανάστευσης έχει την υπερισχύουσα εξουσία να διαγράφει τις ΜΚΟ από ένα επίσημο μητρώο με ή χωρίς δικαστική απόφαση. Ο νόμος προβλέπει ποινές φυλάκισης τουλάχιστον 10 ετών και πρόστιμο τουλάχιστον 50.000 ευρώ για μέλη ΜΚΟ που κρίνονται ένοχοι για διευκόλυνση της εισόδου ή εξόδου «υπηκόων τρίτων χωρών» από και προς την Ελλάδα.
Ο Νορβηγός ακτιβιστής είχε κερδίσει ευρεία διεθνή υποστήριξη. Αντιδρώντας στη σύλληψή του, η Mary Lawlor, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την κατάσταση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ζήτησε την απόρριψη της υπόθεσης. «Η δίωξή του φαίνεται να αποτελεί μέρος της μακροχρόνιας και καλά τεκμηριωμένης καταστολής των ανθρώπων που κάνουν τέτοια εργασία στην Ελλάδα και στα σύνορα της ΕΕ», ανέφερε.
Μετά την απόφαση του δικαστηρίου, το Human Rights Watch κάλεσε την Αθήνα να ανακαλέσει το ένταλμα σύλληψης και να αποσύρει όλες τις κατηγορίες εναντίον του Νορβηγού.
Η Eva Cossé, επικεφαλής ερευνήτρια Ευρώπης του οργανισμού με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε πως «η απόφαση του δικαστηρίου να μην εκδώσει τον Tommy Olsen αποτελεί νίκη για το έργο των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άμεση απόκρουση της προσπάθειας της Ελλάδας να εξαγάγει την καταστολή της διαφωνίας. Ο Olsen εξακολουθεί να κινδυνεύει με πολιτικά κίνητρα δίωξης και έκδοσης, εφόσον το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης της Ελλάδας παραμένει σε ισχύ».
Ο Ζαχαρίας Κεσές δήλωσε στον Guardian ότι ήταν επιτακτική ανάγκη να δοθεί στον Olsen η ημέρα που θα δικαστεί στην Ελλάδα, ώστε «να μπορέσει να αποδείξει την αθωότητά του». Πρόσθεσε πως «θα πιέσουμε τώρα για να διεξαχθεί δίκη το συντομότερο δυνατό. Το κατηγορητήριο εναντίον του αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης τάσης, κατά την οποία η ελληνική αστυνομία παρενοχλεί δικαστικά τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για να τους κρίνουν τελικά αθώους τα δικαστήρια».
Με πληροφορίες του Guardian
