Την ανάγκη η Ελλάδα να αντιμετωπίζει με ψυχραιμία και στρατηγική σκέψη τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αποφεύγοντας «φοβικές αντιδράσεις» και δημόσιες κλιμακώσεις, βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης για τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τη θέση της Ελλάδας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, υπουργός Εξωτερικών και Βουλευτής, υποστήριξε ότι «πρέπει να τελειώνουμε στην Ελλάδα με τις φοβικές αντιδράσεις σε οτιδήποτε κάνουν οι Τούρκοι», σημειώνοντας ότι «δεν υπάρχουν μικρές χώρες αλλά μικρές πολιτικές».
Αναφερόμενος στις τελευταίες εξελίξεις και τη σχεδιαζόμενη νομοθέτηση της Γαλάζιας Πατρίδας από την Άγκυρα, σημείωσε ότι «αυτό που σχεδιάζει η Τουρκία πραγματικά δεν είναι ευχάριστο» και ότι η συνεννόηση παραμένει δύσκολη. Ωστόσο τόνισε πως «ό,τι γίνεται στην Τουρκία γίνεται κυρίως για εσωτερικούς λόγους» και ότι «δεν υπάρχει πρόθεση επίθεσης». «Η Ελλάδα δεν απειλείται, η Ελλάδα δεν πρέπει να φοβάται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Επιπλέον ο κ. Αβραμόπουλος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει περισσότερο τις δυνατότητές της στη «μαλακή πολιτική» (soft power), ενώ άσκησε κριτική στη «διπλωματία των μέσων ενημέρωσης» και στη «διπλωματία των δηλώσεων». Τόνισε επίσης, ότι «ο διάλογος είναι ο μόνος δρόμος» και πως συμφωνεί με την προσέγγιση του Γιώργου Γεραπετρίτη, «γιατί αλλιώς θα πάρουν τον λόγο οι στρατοί και κανείς δεν το θέλει αυτό». Όπως ανέφερε, πρέπει να λειτουργούν τόσο τα επίσημα, όσο και τα ανεπίσημα κανάλια επικοινωνίας, καθώς στο παρελθόν πολλές δύσκολες καταστάσεις δεν εξελίχθηκαν σε κρίσεις ακριβώς επειδή υπήρχαν τέτοιοι δίαυλοι.
Ο κ. Αβραμόπουλος εμφανίστηκε παράλληλα προβληματισμένος για τη συνολική πορεία της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια έχει χάσει μέρος της πολιτικής συνοχής και της γεωστρατηγικής της ισχύος. Όπως δήλωσε, η άνοδος του εθνικισμού και του λαϊκισμού σε πολλές χώρες δημιουργεί ανησυχία για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, ενώ προειδοποίησε ότι η Ευρώπη οφείλει να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και συγκρούσεων.
Ο Γιώργος Πρεβελάκης, Ομότιμος Καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne (Paris 1), σημείωσε ότι «το ζήτημα είναι να καταλάβουμε προς τα πού πάει ο κόσμος» και προειδοποίησε ότι πολλές φορές η δημόσια συζήτηση γύρω από τα ελληνοτουρκικά αναπαράγει αδιέξοδα. Αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, σημείωσε ότι «πολλά πρέπει να γίνονται χωρίς να λέγονται» και ότι δεν μπορούν όλα να μεταφέρονται στη δημόσια σφαίρα. «Όταν πηγαίνουμε στη διευρυμένη συζήτηση, οι κρίσεις χειροτερεύουν και αποκλείονται οι δυνατότητες λύσεων. Αυτό δεν φαίνεται ιδιαίτερα δημοκρατικό αλλά έτσι είναι τα πράγματα, ιδιαίτερα στα ελληνοτουρκικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να αναθεωρήσει ορισμένες βασικές παραδοχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε μεταπολεμικά, επισημαίνοντας ότι δόθηκε υπερβολικό βάρος στην οικονομία και όχι στον πολιτισμό και τη γεωπολιτική διάσταση των εξελίξεων. Υποστήριξε επίσης ότι σήμερα απαιτούνται περισσότεροι διπλωμάτες με βαθιά παιδεία και στρατηγική αντίληψη και λιγότερη τεχνοκρατική προσέγγιση.
Η Kristin Fabbe, Chair in Business and Comparative Politics στο Florence School of Transnational Governance του EUI, υποστήριξε από την πλευρά της ότι, απέναντι στην Τουρκία η γραμμή πρέπει να είναι «μην τρώτε το δόλωμα», προειδοποιώντας ότι «το τελευταίο που χρειάζεται είναι μία προσοχή στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ανάλογη με αυτή που υπάρχει για τα Στενά του Ορμούζ».
Η ίδια σημείωσε ότι η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής χαρακτηρίζεται από διαρκείς αναταράξεις και αλληλεξαρτήσεις, με κρίσεις που επηρεάζουν άμεσα και την ευρωπαϊκή περιφέρεια. Τόνισε επίσης την ανάγκη να λειτουργούν αποτελεσματικά τα διπλωματικά κανάλια επικοινωνίας, υπογραμμίζοντας ότι πολλές κρίσεις απαιτούν διαχείριση μακριά από τη δημόσια αντιπαράθεση και τη συνεχή δημοσιότητα.
Αναφερόμενη στο μεταναστευτικό, σημείωσε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να μην έχει βρει ακόμη αποτελεσματικό τρόπο για επιστροφές μεταναστών «σε κλίμακα», παρά το γεγονός ότι υπάρχουν προτάσεις και εργαλεία που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
