Οι τεράστιες λαϊκές κινητοποιήσεις για τα Τέμπη δρομολογούν μείζονες πολιτικές εξελίξεις. Σήμερα ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστος Τριαντόπουλος, ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί από τη θέση του σε περίπτωση που συσταθεί Προανακριτική Επιτροπή για το μπάζωμα του τόπου του εγκλήματος στα Τέμπη.
Δεν υπάρχει άλλη περίπτωση στα μεταπολιτευτικά χρονικά που ένας υπουργός προαναγγέλλει την (υπό προϋποθέσεις) παραίτησή του και δεν την υποβάλλει κατευθείαν. Αυτή η πρωτοφανής (μη) έκφρασης ευθιξίας εντάσσεται στην κυβερνητική επιχείρηση κατευνασμού της κοινωνικής οργής για το έγκλημα και τη συγκάλυψη στα Τέμπη.
Η συνέντευξη
Τις κυβερνητικές κινήσεις είχε προαναγγήλει ο πρωθυπουργός στη συνέντευξή του στον Alpha. Απαντώντας στις ερωτήσεις του Αντώνη Σρόιτερ για το μπάζωμα του τόπου του εγκλήματος, ο Μητσοτάκης εγκατέλειψε την παλιότερη θέση του ότι το μπάζωμα δεν ήταν παρά μια θεωρία συνωμοσίας. Για πρώτη φορά άφησε ανοιχτό το να ήταν λάθος το μπάζωμα, προσθέτοντας όμως ότι ήταν καλές οι προθέσεις όσων το αποφάσισαν. «Έγιναν κάποιες πράξεις στο πεδίο, έγιναν με σκοπούς καλούς, να μπορέσουμε εκείνη την στιγμή να εντοπίσουμε τις σορούς. Αν έγινε κάτι λάθος, επιχειρησιακά λάθος, αυτό πάλι θα το κρίνουν οι αρμόδιοι. Και αν ο εισαγγελέας ο οποίος έχει ήδη, ο ανακριτής έχει ήδη ασχοληθεί με το ζήτημα αυτό, κρίνει ότι πρέπει να απαγγείλει κατηγορίες, θα τις απαγγείλει», είχε πει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός. Σε ό,τι αφορά τη σύσταση Προανακριτικής, είχε επισημάνει ότι η κυβερνητική πλειοψηφία δεν θα στεκόταν εμπόδιο.
Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το σχέδιο πορίσματος του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), οι μπουλντόζες και τα φορτηγά με τα χαλίκια βρίσκονταν στα Τέμπη λίγες ώρες μετά την τραγωδία, πριν καν ξημερώσει.
Η Προανακριτική
Με τη συνέντευξη του πρωθυπουργού κατέστη σαφές ότι η κυβέρνηση αλλάζει γραμμή για τα Τέμπη και περνάει από τη φάση της πλήρους άρνησης των αιτιάσεων σε αυτήν των ελεγχόμενων παραδοχών και των συναινετικών πολιτικών «ανθρωποθυσιών». Ο χρόνος για τον Χρήστο Τριαντόπουλο, πολιτικό υπεύθυνο του μπαζώματος, είχε αρχίσει να κυλάει αντίστροφα.
Η αντίστροφη μέτρηση για τον υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας επιταχύνθηκε με την κατάθεση της πρότασης του ΠΑΣΟΚ για τη σύσταση Προανακριτής.
Στην πρόταση αναφέρεται ότι «προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις, άξιες προκαταρκτικής διερεύνησης, ότι ο καθ' ου η παρούσα πρόταση κ. Χρήστος Τριαντόπουλος τέλεσε το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 3.3.2023 και 6.3.2023 με την ιδιότητα του μέλους της κυβέρνησης και ειδικότερα του υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ». Η κατηγορία εστιάζεται στην «άτυπη σύσκεψη» ή «συνάντηση» της 3.3.2023, «όπου φέρεται ότι αποφασίστηκε η αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος, χωρίς την απαιτούμενη κατά νόμο ενημέρωση και την άδεια της αρμόδιας δικαστικής Αρχής και παρά τις ρητά εκπεφρασμένες αντιρρήσεις του διοικητή Τροχαίας».
Απαντώντας στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ, κοινοβουλευτικές πηγές της ΝΔ τόνισαν ότι «προσηλωμένοι στην αποκάλυψη της αλήθειας και επειδή δεν έχουμε να φοβηθούμε ή να αποκρύψουμε το παραμικρό, υπερψηφίζουμε την πρόταση για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι δεν πρόκειται να ανεχθούμε τις συκοφαντίες του ΠΑΣΟΚ περί δήθεν "συγκάλυψης"». Οι ίδιες πηγές προσέθεταν με νόημα ότι «σε καμία περίπτωση αυτό δεν σημαίνει ότι συντασσόμαστε με το περιεχόμενο της πρότασης».
Η επιστολή της (μη)παραίτησης
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η επιστολή της (μη) παραίτησης Τριαντόπουλου. Η δήλωσή του έχει 4 βασικά στοιχεία:
1. Δεν υπάρχει κάτι ηθικά μεμπτό στην εμπλοκή του στα Τέμπη: «Ξεκαθαρίζω πως όλα όσα αναφέρονται, ως προς εμένα, είναι εκτός πάσης πραγματικότητας και λογικής».
2. Αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να έγιναν κάποια μη ηθελημένα σφάλματα λόγω της πίεσης της στιγμής: «Τότε, εκείνες τις κρίσιμες στιγμές, που όλοι είμασταν συγκλονισμένοι, καθένας προσπαθούσε από το ρόλο του να βοηθήσει. Σήμερα, εκ των υστέρων και με την ασφάλεια της αντιπολίτευσης, παρουσιάζεται ως βεβαιότητα ότι η Κυβέρνηση και τα στελέχη της δρούσαν ως κοινοί σκευωροί, και με σκοπό «συγκάλυψης»».
3. Υποστηρίζει εμμέσως ότι ενδεχόμενα λάθη οφείλονται στους υπηρεσιακούς παράγοντας και όχι στον ίδιο: «Είναι γνωστό, επίσης, πως η επίσκεψη του κυβερνητικού κλιμακίου στον τόπο έγινε μετά τις πρώτες ημέρες του συμβάντος, κατ’ επέκταση χωρίς να έχει συμμετοχή σε συντονισμένες επιχειρησιακές αποφάσεις στο πεδίο του δυστυχήματος, οι οποίες ήταν έργο των επιχειρησιακών και υπηρεσιακών παραγόντων από την πρώτη στιγμή, ήτοι σε χρόνο που το κλιμάκιο δεν είχε καν μεταβεί εκεί».
4. Η δήλωση κλείνει με την προαναγγελία της παραίτησής του: «με την απόφαση για σύσταση της Επιτροπής θα παραιτηθώ από τη θέση του Υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας προς διευκόλυνση της διαδικασίας και του έργου της Κυβέρνησης».
Επειδή ακριβώς δεν θεωρεί ότι φέρει κάποια ευθύνη για την καταστροφή κρίσιμων στοιχείων του εγκλήματος, ο Τριαντόπουλος δεν παραιτείται τώρα, αλλά όταν συσταθεί η Προανακριτική. Και αυτό όχι για λόγους ευθιξίας, αλλά για να διευκολύνει πολιτικά τον πρωθυπουργό.
Κυβερνητικός ελιγμός
Παρατηρούμε την «κόκκινη γραμμή» που διατρέχει τη συνέντευξη Μητσοτάκη, την τοποθέτηση των κοινοβουλευτικών πηγών της ΝΔ και τη δήλωση Τριαντόπουλου:
1. Μπορεί να έγιναν επιχειρησιακά λάθη στα Τέμπη.
2. Τα λάθη αυτά όμως δεν έγιναν με κακή πρόθεση και σε καμιά περίπτωση δεν συνιστούν οργανωμένη επιχείρηση συγκάλυψης.
3. Υπεύθυνοι για τα λάθη είναι οι υπηρεσιακοί παράγοντες.
4. Το κυβερνητικό στρατόπεδο δεν εμποδίζει τη διερεύνηση τυχόν ευθυνών του Τριαντόπουλου, αν και κρίνει ότι αυτές δεν υφίστανται.
Δημιουργούνται δηλαδή δύο «κυματοθραύστες» για να μη φτάσει η ευθύνη στον πρωθυπουργό. Ο πρώτος είναι οι υπηρεσιακοί παράγοντες και ο δεύτερος είναι ο Τριαντόπουλος. Στο πλαίσιο της αμοιβαιότητας, η κυβέρνηση διακηρύσσει την αθωότητα του Τριαντόπουλου (επομένως δεν τον αφήνει τελείως ακάλυπτο) και ο ίδιος ο Τριαντόπουλος διευκολύνει τον Μητσοτάκη - χωρίς να παίρνει όμως προσωπικά κάποια ευθύνη.
Το ερώτημα είναι, βέβαια, αν ένας κυβερνητικός ελιγμός που έρχεται με δύο χρόνια καθυστέρηση και υπό την ασφυκτική πίεση των κινητοποιήσεων, μπορεί να πείσει μια κοινωνία πολύ οργισμένη και ακόμα περισσότερο δύσπιστη. Αυτή τη στιγμή μοιάζει εξαιρετικά αμφίβολο.
