Παρά το γεγονός ότι το σκάνδαλο οδήγησε αρχικά σε παραιτήσεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων, όπως του αρχηγού των μυστικών υπηρεσιών της χώρας, η εισαγγελική έρευνα απαλλάσσει την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) από οποιαδήποτε ευθύνη. Αυτό έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από όσους στοχοποιήθηκαν από το λογισμικό κατασκοπείας.
Η Ελίζα Τριανταφύλλου, δημοσιογράφος της Inside Story, η οποία είχε βοηθήσει στην αποκάλυψη του σκανδάλου, εξέφρασε την απογοήτευσή της στο Balkan Insight, λέγοντας: «Ελπίζαμε ότι η ελληνική δικαιοσύνη θα έκανε τη δουλειά της». Η ίδια υπογράμμισε ότι σημαντικά δημοσιογραφικά ευρήματα αγνοήθηκαν από τον αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση την πληρότητα της έρευνας.
Ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές, που εκπροσωπεί αρκετά θύματα του λογισμικού Predator, συμπεριλαμβανομένου του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, ανέφερε στο ρεπορτάζ του Balkan Insight ότι η εισαγγελική έρευνα παρουσιάζει κενά. Ο Κεσσές διερωτήθηκε κατά πόσο η έρευνα πληρούσε τα πρότυπα που απαιτούνται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σημειώνοντας ότι κανένα από τα θύματα δεν κλήθηκε να καταθέσει, ούτε εξετάστηκαν οι συσκευές τους για μολύνσεις. Όπως τόνισε, χωρίς πλήρη διερεύνηση, δεν μπορεί να υπάρξει δίκαιη δίκη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Το ρεπορτάζ του Balkan Insight αναφέρεται στη χρονική αφετηρία του σκανδάλου, το 2022, όταν ο Θανάσης Κουκάκης ανακάλυψε ότι το τηλέφωνό του είχε μολυνθεί με το λογισμικό Predator, που αναπτύχθηκε από την εταιρεία Cytrox, μέλος της κοινοπραξίας Intellexa. Το σκάνδαλο απέκτησε μεγαλύτερη διάσταση όταν αποκαλύφθηκε ότι ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Νίκος Ανδρουλάκης, είχε επίσης στοχοποιηθεί. Αυτό οδήγησε σε πολιτική κρίση και τις παραιτήσεις του γενικού γραμματέα και ανιψιού του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη, καθώς και του διευθυντή της ΕΥΠ, Παναγιώτη Κοντολέοντα. Παρά αυτές τις παραιτήσεις, η εισαγγελική έρευνα που ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2024 απαλλάσσει την ΕΥΠ, ενώ επικεντρώνεται στη δίωξη τεσσάρων ατόμων που συνδέονται με ιδιωτικές εταιρείες, τις Intellexa και Krikel, που εμπλέκονται στο λογισμικό κατασκοπείας.
Σύμφωνα με το Balkan Insight, ο Κουκάκης εντοπίζει σοβαρές αδυναμίες στο πόρισμα του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αχιλλέα Ζήση, ιδίως ως προς το συμπέρασμα ότι η ταυτόχρονη στοχοποίηση ατόμων από την ΕΥΠ και το Predator ήταν απλή σύμπτωση. Ο Κουκάκης χαρακτήρισε αυτό το συμπέρασμα αμφίβολο, δεδομένου του γεγονότος ότι 27 άτομα που παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ ταυτόχρονα μολύνθηκαν και από το Predator. Συνολικά, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων της Ελλάδος εντόπισε περιπτώσεις απόπειρας εγκατάστασης του λογισμικού Predator σε τηλέφωνα 87 ατόμων.
Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα, που αναδεικνύει το Balkan Insight, είναι η αποτυχία της έρευνας να εξετάσει σε βάθος την εταιρεία Intellexa, που έφερε το Predator στην Ελλάδα, και τις πιθανές σχέσεις της με την ΕΥΠ. Σύμφωνα με την Inside Story, η Intellexa είχε εμπλακεί στη σύνταξη μιας διακυβερνητικής συμφωνίας για την κυβερνοασφάλεια μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, ωστόσο η εισαγγελική έρευνα περιόρισε αυτή την εμπλοκή στις ενέργειες ενός μόνο Ισραηλινού στελέχους της Intellexa, περιπλέκοντας περαιτέρω την υπόθεση.
Ο Εισαγγελέας υποστήριξε πως ο Ισραηλινός ενδέχεται να μην λειτούργησε ως εργαζόμενος της Intellexa, αλλά ως ιδιώτης.
Καθώς η αντιπολίτευση καταδικάζει τα ευρήματα του εισαγγελικού πρίσματος ως «φάρσα», το ενδεχόμενο προσφυγής στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνεται όλο και πιο πιθανό. Ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές δήλωσε στο Balkan Insight ότι η ανεπαρκής έρευνα αφήνει ανοιχτή την πόρτα για προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο θα μπορούσε να απαιτήσει μια πιο αυστηρή διερεύνηση των καταγγελιών.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Balkan Insight, ούτε οι εργαζόμενοι της ΕΥΠ ήταν ασφαλείς από το Predator. Ένα στέλεχος της υπηρεσίας , που υπηρετούσε για 17 χρονιά σε αυτή, μίλησε στο πρακτορείο υπό τον όρο της ανωνυμίας και αποκάλυψε ότι «περίεργα πράγματα» άρχισαν να συμβαίνουν μετά την άνοδο του συντηρητικού κόμματος της Νέας Δημοκρατίας στην εξουσία το 2019.
«Μας ζητήθηκε να κάνουμε πράγματα που ήταν εντελώς έξω από το πεδίο των καθηκόντων μας», δήλωσε η εν λόγω όπως αποκάλυψε, άρχισε να κάνει καταγγελίες στην υπηρεσία για τα ζητήματα αυτά και, τελικά, μαζί με άλλους υπαλλήλους, κατέθεσαν μήνυση.
Όπως αποκαλύπτει το Balkan Insight, τρεις ημέρες μετά την κατάθεσή της στον εισαγγελέα, η γυναίκα έλαβε ένα SMS στο κινητό της που έγραφε: «Κοριτσάκι μου, θυμάσαι;» και έναν σύνδεσμο επιμολυσμένο με Predator που φαινόταν να παραπέμπει στο YouTube. «Λόγω της εκπαίδευσής μου δεν θα έκανα ποτέ κλικ σε αυτόν τον σύνδεσμο», είπε η το στέλεχος της ΕΥΠ.
Ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές, σχολιάζοντας το περιστατικό, δήλωσε ότι είναι φανερό πως ορισμένα από τα άτομα που αποτέλεσαν στόχους παρακολούθησης, και μάλιστα κυβερνητικά στελέχη, αναβαθμίσθηκαν εντος της κυβέρνησης. «Αν κοιτάξετε τη λίστα των ανθρώπων που ήταν υπό παρακολούθηση», είπε ο Κεσσές, «όλοι αναβαθμίστηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στον τελευταίο ανασχηματισμό του υπουργικού συμβουλίου».
Παρά τα εμπόδια οι δημοσιογράφοι, όπως η Ελίζα Τριανταφύλλου, δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις έρευνές τους. «Το έργο μας δεν η απόδοση δικαιοσύνης, αλλά η δημοσιογραφία», είπε η Τριανταφύλλου. «Συνεχίζουμε να ερευνούμε και θα συνεχίσουμε να αποκαλύπτουμε πράγματα και να γράφουμε για αυτά», ανέφερε.
