Αρχικά, η κυβέρνηση της χώρας μας «διεθνοποιεί» τη νέα πρόκληση από την πλευρά της Τουρκίας, μετά την υπογραφή του νέου - παράνομου - μνημονίου με τη Λιβύη, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ενημερώνει σχετικά αντιπροσωπεία της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Παράλληλα, την ερχόμενη Πέμπτη και την Παρασκευή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη (άτυπη) Σύνοδο Κορυφής στην Πράγα θα αναδείξει (και αυτό) το θέμα σχετικά με τις προκλήσεις της Τουρκίας, εκτός των άλλων αξιώσεων της γείτονος (πχ αποστρατιωτικοποίηση νησιών και αμφισβήτηση κυριαρχίας κλπ).
Πάντως, πριν οι Ευρωπαίοι εταίροι υποδεχτούν τον Ερντογάν στην Πράγα, ξεκαθάρισαν ότι το μνημόνιο αυτό είναι παράνομο και δεν αναγνωρίζεται.
«Παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη» δήλωσε ο Εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα Εξωτερικών Υποθέσεων, Πίτερ Στάνο.
Πάντως, και ο Νίκος Δένδιας, ο Έλληνας ΥΠΕΞ μεταβαίνει την Κυριακή στο Κάιρο για διαβούλευση με τον ομόλογο του Σούκρι, με τον οποίο είχαν τηλεφωνική επικοινωνία. Όπως ανέφεραν, Ελλάδα και Αίγυπτος αμφισβητούν την νομιμότητας της λιβυκής κυβέρνησης εθνικής ενότητας να υπογράψει το «μνημόνιο κατανόησης», το οποίο στρέφεται εναντίον τους. Κι αυτό γιατί οι δύο χώρες από το 2020 έχουν προχωρήσει σε συμφωνία για οριοθέτηση ΑΟΖ, την οποία παραγνωρίζει η Άγκυρα.
«Ο σεβασμός της συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου για την οριοθέτηση της ΑΟΖ του 2020 είναι απολύτως ζωτικής σημασίας. Δεν θα επιτραπεί η παραβίαση της και η πυροδότηση ακόμη μίας εστίας έντασης στην Μεσόγειο. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα θα υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της» ήταν η έντονη απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών.
Τη Δευτέρα, ο Νίκος Δένδιας κάλεσε στο υπουργείο Εξωτερικών για ενημέρωση και συντονισμό τον Γάλλο Πρέσβη στην Αθήνα, ενώ ενημέρωσε και τον Αμερικανό Πρέσβη Τζορτζ Τσούνη, όπως και το Συμβούλιο Σύνδεσης Ε.Ε. – Ισραήλ, στο οποίο μετείχε.
«Χαστούκι» από την Κομισιόν για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα
Σε δηλώσεις για το «μνημόνιο συνεργασίας» Τουρκίας-Λιβύης προχώρησε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα εξωτερικών υποθέσεων Πίτερ Στάνο, και δήλωσε πώς πρέπει να αποφεύγονται ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την περιφερειακή σταθερότητα.
«Το Μνημόνιο Συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης του 2019 παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα (legal consequences) για τρίτα κράτη» τονίζει σε γραπτή ανακοίνωσή του, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα εξωτερικών υποθέσεων Πίτερ Στάνο σε συνέχεια των σημερινών ανακοινώσεων για υπογραφή «μνημονίου συνεργασίας» των δύο χωρών και υπογραμμίζει ότι πρέπει να «αποφεύγονται ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την περιφερειακή σταθερότητα».
Ειδικότερα, ο κ. Στάνο σημειώνει ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει τις αναφορές που επισημαίνουν ότι η Τουρκία και η λιβυκή Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας υπέγραψαν συμφωνία για τους υδρογονάνθρακες με βάση το Μνημόνιο Συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης του 2019 για την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο».
«Η ΕΕ υπενθυμίζει ότι η θέση της σχετικά με αυτό το Μνημόνιο έχει δηλωθεί με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2019 και παραμένει αμετάβλητη: Το Μνημόνιο Συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης του 2019 παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη» προσθέτει.
Τέλος, αναφέρει ότι «η νέα συμφωνία δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη. Απαιτούνται περαιτέρω διευκρινίσεις για το περιεχόμενό της. Πρέπει να αποφεύγονται ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την περιφερειακή σταθερότητα».
Το παρασκήνιο της «παράνομης» συμφωνίας για τους υδρογονάνθρακες: Το σχέδιο Ερντογάν για τη Μεσόγειο
Ο Τούρκος πρόεδρος είχε προαναγγείλει το προηγούμενο διάστημα την συμφωνία που υπέγραψε με την κυβέρνηση του Ντμπεϊμπά, αποκαλύπτοντας τα σχέδια του να διεξάγει έρευνες στην ΑΟΖ της Λιβύης.
Λιβύη και Τουρκία υπέγραψαν σήμερα μνημόνια κατανόησης για την εξερεύνηση υδρογονανθράκων στα λιβυκά ύδατα - μια συμφωνία που άμεσα χαρακτηρίστηκε «παράνομη» από το λιβυκό κοινοβούλιο, καθώς η κυβέρνηση του Ντμπεϊμπά έχει χάσει πλέον την εξουσιοδότηση του σώματος.
Υπογράψαμε ένα μνημόνιο κατανόησης για την αναζήτηση υδρογονανθράκων στα χωρικά ύδατα της Λιβύης καθώς και στο λιβυκό έδαφος, από μικτές τουρκολιβυκές εταιρείες, δήλωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τη Λίβυα ομόλογό του Νάιλα Αλ Μανγκούς.
Λίγες ώρες πριν στείλει ο Ερντογάν το μισό του υπουργικό συμβούλιο στη Λιβύη, είχε προηγηθεί η συνάντηση του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν, και του επικεφαλής συμβούλου της τουρκικής προεδρίας, Ιμπραχίμ Καλίν.
Για την ώρα, δεν έχει αποσαφηνιστεί αν η έκβαση της συνάντησης ήταν δυσμενής για την Άγκυρα και επομένως επιτάχυνε τις εξελίξεις ή αν η συμφωνία ήταν έτσι κι αλλιώς «στο πρόγραμμα».
Οι δύο σύμβουλοι είχαν συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη και στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκαν οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ, οι τομείς συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία και οι διαδικασίες ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.
Αξίζει να σημειωθεί πως από το καλοκαίρι ένα από τα πιθανά σενάρια για τις κινήσεις της Άγκυρας ήθελαν τη δημιούργια μιας νέας εστίας έντασης - με την αποστολή ένος πλοίου για έρευνες στη ΑΟΖ που ορίζει το αμφιλεγόμενο τουρκολιβυκό σύμφωνο.
Πιο συγκεκριμένα, δηλαδή, να σταλεί ένα ερευνητικό ή ένα γεωτρύπανο στην περιοχή, που στα βόρεια σημεία της - νότια της Κρήτης - ανήκει στην ελληνική δικαιοδοσία.
Σημειώνεται πως η Αθήνα βρίσκεται επί ποδός για το ενδεχόμενο η συμφωνία αυτή για τους υδρογονάνθρακες να προβλέψει την εκμίσθωσης της λιβυκής ΑΟΖ από την πλευρά της Άγκυρας για έρευνες.
«Εμφύλιος» στη Λιβύη για την «ύποπτη» συμφωνία
Εν πολλοίς η νέα αυτή συμφωνία θα μπορούσε να μην υλοποιηθεί ποτέ - λόγω της έντονης πολιτικής κρίσης που βιώνει η Λιβύη.
Λίγο μετά την υπογραφή των μνημονίων την Δευτέρα, ο πρόεδρος του λιβυκού κοινοβουλίου, Ακίλα Σάλεχ, τα κατήγγειλε ως «παράνομα» - σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση του Ντμπεϊμπά, της οποίας η θητεία είχε λήξει, δεν είναι εξουσιοδοτημένη για να υπογράφει διεθνείς συμφωνίες.
Σύμφωνα με τον λιβυκό ειδησεογραφικό ιστότοπο libyaupdate.com, παράλληλα, ο υπουργός Πετρελαίου της Λιβύης, Μοχάμεντ Αούν, αποκάλυψε ότι οι αρμοδιότητές του μεταβιβάστηκαν στον υπουργό Οικονομίας Μουχάμαντ Αλ Χουουάιτζ.
Ο Αούν υποστήριξε ότι ο Ντμπεϊμπά προχώρησε σε αυτήν την κίνηση «ώστε να περάσει μια ύποπτη πετρελαϊκή συμφωνία με την Τουρκία για την εκμετάλλευση (κοιτασμάτων) πετρελαίου και φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή του Τομπρούκ, στην ανατολική Λιβύη», ανέφερε η πηγή αυτή.
Οι φωτογραφίες της τελετής, που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τον ίδιο τον Τσαβούσοβλου, δείχνουν τον Αλ Χουουάιτζ να υπογράφει τη συμφωνία εκ μέρους της λιβυκής κυβέρνησης, αντί για τον Αούν.
Αξίζει να σημειωθεί πως η κυβέρνηση του Φάτι Μπασάγα - η οποία εδρεύει στην ανατολική Λιβύη και στηρίζεται από το Κοινοβούλιο - ανέφερε σήμερα ότι επιφυλάσσεται «του δικαιώματός της να προσφύγει στη δικαιοσύνη» για να ακυρώσει τις συμφωνίες με την Τουρκία.
Το κοινοβούλιο έχει αποσύρει από τον Μάρτιο την εμπιστοσύνη του στην κυβέρνηση του Ντμπεϊμπά, θεωρώντας ότι η θητεία της έχει λήξει. Η κυβέρνηση του Μπασάγα, του πρώην υπουργού Εσωτερικών, έχει επιχειρήσει, χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής, να εγκατασταθεί στην Τρίπολη και να αναλάβει τα καθήκοντά της.
Κοινό «μέτωπο» με Αίγυπτο κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου - Στο Κάιρο ο Δένδιας, σε ΝΑΤΟ-ΕΕ καταγγέλλει την Άγκυρα η Ελλάδα
Με αστραπιαίες κινήσεις, η Αθήνα επιχειρεί διά της διπλωματικής οδού να «ακυρώσει» τα όποια σχέδια της Άγκυρας να επεκταθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της νέας συμφωνίας της με την Λιβύη.
Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο υπουργό Εξωτερικών Σάμεχ Σούκρι είχε ο Νίκος Δένδιας, στον απόηχο των τελευταίων εξελίξεων στη Λιβύη.
Οι δύο επικεφαλής της Ελληνικής και της Αιγυπτιακής διπλωματίας αμφισβήτησαν αμφότεροι τη νομιμότητα της λιβυκής κυβέρνησης εθνικής ενότητας να υπογράψει το εν λόγω μνημόνιο κατανόησης με την Τουρκία.
Μάλιστα, συμφώνησαν να μεταβεί ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών στο Κάιρο την Κυριακή (9/10) για να συντονίσουν τις ενέργειές τους.
Ο κ. Δένδιας ενημέρωσε τον Τζωρτζ Τσούνη, σε συνάντηση που είχε με τον Αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα.
ΥΠΕΞ: Θα αντιδράσουμε σε διμερές επίπεδο, στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ
Με επίσημη ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει:
Η Ελλάδα παρακολουθεί ιδιαίτερα στενά τις εξελίξεις στη Λιβύη και ιδιαίτερα τη σημερινή υπογραφή "μνημονίου συνεργασίας" μεταξύ της κυβέρνησης εθνικής ενότητας (GNU) της Λιβύης και της Τουρκίας στον τομέα των υδρογονανθράκων.
Η Ελλάδα έχει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή, τα οποία προτίθεται να υπερασπιστεί με όλα τα νόμιμα μέσα, με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα έχει προβεί σε οριοθέτηση της ΑΟΖ της με την Αίγυπτο, συμφωνία, η οποία έχει συναφθεί με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα, η Ελλάδα διατηρεί, όπως ορίζει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, δικαίωμα ipso facto et ad initio σε υφαλοκρηπίδα, η οποία, ελλείψει διμερούς συμφωνίας ορίζεται με τη μέση γραμμή.
Τέλος, επισημαίνεται ότι το τουρκο-λιβυκό "μνημόνιο" του 2019 είναι παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο. Ως εκ τούτου, ουδείς έχει κανένα δικαίωμα να το επικαλείται.
Οποιαδήποτε αναφορά ή ενέργεια σε εφαρμογή του εν λόγω "μνημονίου" θα είναι εκ των πραγμάτων παράνομη και αναλόγως της βαρύτητας της, θα υπάρξει αντίδραση τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενημερώνει τους εταίρους και συμμάχους της για τον αποσταθεροποιητικό ρόλο της Τουρκίας.
Εκφράζεται η ικανοποίηση για τις δηλώσεις του Προέδρου, καθώς και της Επιτροπής Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, αναφορικά με την ακυρότητα και έλλειψη νομιμότητας του μνημονίου που υπεγράφη σήμερα στην Τρίπολη.
{https://twitter.com/NikosDendias/status/1576972176519045125?s=20&t=DXSBbBtReY-msMAcgfqaNg}
ΣΥΡΙΖΑ: Επικίνδυνη εξέλιξη η υπογραφή μνημονίων Τουρκίας - Λιβύης
«Η υπογραφή νέων μνημονίων συνεργασίας Τουρκίας - Λιβύης στον ενεργειακό τομέα στη βάση του παράνομου μνημονίου του Νοεμβρίου 2019 αποτελεί μία ακόμη εξαιρετικά δυσμενή και επικίνδυνη εξέλιξη για τα συμφέροντα της Ελλάδας», υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ.
Όπως αναφέρει, «η ανακοίνωση αυτή έρχεται λίγες μόλις μέρες αφού ο κ. Μητσοτάκης συνάντησε στον ΟΗΕ τον επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, Μοχάμεντ αλ Μένφι, χωρίς να θέσει καν θέμα παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου και μετά από δύο χρόνια συστηματικού αποκλεισμού της Ελλάδας από ευρωπαϊκές συνόδους για τη Λιβύη, στις οποίες συμμετείχε ενεργά η Τουρκία».
«Έρχεται λίγες μέρες αφότου ο κ Μητσοτάκης επιβεβαίωσε δημόσια ότι κόκκινη γραμμή της Ελλάδας είναι η προάσπιση της κυριαρχίας της στα 6 ν.μ. και όχι η προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της», σημειώνει η αξιωματική αντιπολίτευση, τονίζοντας πως «σε αυτό το πλαίσιο η Τουρκία ανακοινώνει για πρώτη φορά έρευνες δυτικά του 28ου μεσημβρινού στην Ανατολική Μεσόγειο στη βάση ενός παράνομου μνημονίου».
«Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί μια, ακόμη, σημαντική εθνική υποχώρηση που επιβεβαιώνει την απόλυτη αποτυχία του δόγματος του "πιστού και προβλέψιμου συμμάχου" που προβαίνει σε πρωτοφανείς παραχωρήσεις στους εταίρους του χωρίς τις παραμικρές εγγυήσεις για τα εθνικά συμφέροντα και για πιέσεις στην Τουρκία προκειμένου να επανέλθει στον διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου», καταλήγει η εν λόγω ανακοίνωση της Κουμουνδούρου.
