Πρόκειται για ένα πολύ τεχνικό νομοσχέδιο, για το οποίο όμως η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δημιουργεί "πολιτική υπεραξία", διότι με τη διαπραγμάτευση και την τελική σύναψη της ανανεωμένης σύμβασης, έκλεισαν όλες οι εκκρεμότητες της παλιάς σύμβασης, κατοχυρώθηκε το δικαίωμα του ελληνικού δημοσίου στο διάστημα και εξασφαλίστηκαν πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με την αρχική σύμβαση. Εάν η ανανέωση της σύμβασης δεν συνέβαινε, το ελληνικό Δημόσιο θα έχανε τα δικαιώματα που απορρέουν από τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών, γιατί, εάν μια χώρα έχει τροχιακή θέση στο διάστημα και δεν τη χρησιμοποιεί για χρονικό διάστημα τριών ετών, χάνονται τα δικαιώματα της χώρας στη συγκεκριμένη τροχιά.
Η αξιοποίηση των διαστημικών και τηλεπικοινωνιακών δυνατοτήτων μπορεί να ωφελήσει πολλαπλώς και σε ευρύ φάσμα την Ελλάδα καθώς σχετίζεται με σημαντικές ερευνητικές και επιστημονικές εφαρμογές, όπως για παράδειγμα, οι εφαρμογές πολιτικής προστασίας, η παρακολούθηση γης, η πρόληψη και αντιμετώπιση πυρκαγιών και φυσικών καταστροφών, η παρακολούθηση αυθαίρετης δόμησης, η φύλαξη και επιτήρηση συνόρων κ.α.
Το νομοσχέδιο που συζητείται και ψηφίζεται σήμερα από την Ολομέλεια, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι «η αρχή για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης διαστημικής πολιτικής». Στη Βουλή έχει ήδη κατατεθεί και θα εισαχθεί την Τετάρτη για επεξεργασία, στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές, ένα ακόμη νομοσχέδιο που προωθεί την ίδρυση του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού, ο οποίος θα έχει ευθύνη τη χάραξη διαστημικής στρατηγικής.
Κατά το στάδιο της επεξεργασίας του νομοσχεδίου στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές υπέρ της ψήφισης τάχθηκαν ΣΥΡΙΖΑ, Δημοκρατική Συμπαράταξη, Ανεξάρτητοι Έλληνες και το Ποτάμι. Το ΚΚΕ δήλωσε ότι το καταψηφίζει, ενώ η ΝΔ, η ΧΑ και η Ένωση Κεντρώων επιφυλάχθηκαν για την τελική τους τοποθέτηση κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια.
Ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς έχει χαρακτηρίσει αυτονόητη την υποχρέωση της πολιτείας να ολοκληρώσει αυτή τη σύμβαση στην ώρα της, ούτως ώστε η χώρα να μη χάσει τα δικαιώματά της στο διάστημα. Παράλληλα, όμως, δεν έχει παραλείψει να επισημάνει ότι τα προηγούμενα χρόνια τα πράγματα είχαν αφεθεί στον "αυτόματο πιλότο", αλλά σήμερα διασφαλίζονται τα δικαιώματα του δημοσίου στο πολλαπλάσιο. Αναφορικά με τα διαβαθμισμένα έγγραφα, που σχετίζονται με τη σύμβαση, ο υπουργός έχει καλέσει τα κόμματα ορίσουν εκπροσώπους για να λάβουν γνώση στο υπουργείο καθώς έχουν τεχνικές λεπτομέρειες για συχνότητες που χρησιμοποιεί ο στρατός.
Η αντιπολίτευση
Η Νέα Δημοκρατία έχει επισημάνει ότι «συζητάμε σήμερα αυτό το νομοσχέδιο επειδή η κυβέρνηση Σαμαρά είχε ετοιμαστεί, είχε προετοιμαστεί, είχε εργαστεί συστηματικά και είχε προετοιμάσει το έδαφος, ώστε η κυβέρνηση να το βρει έτοιμο και σε πολιτικό και σε θεσμικό επίπεδο». Η αξιωματική αντιπολίτευση δεν έχει αρνηθεί την αναγκαιότητα ανανέωσης της σύμβασης και διασφάλισης των δορυφορικών δικαιωμάτων, των τροχιακών θέσεων κλπ, αλλά σημειώνει ότι η σύμβαση ήρθε στη Βουλή χωρίς να έχουν τα κόμματα πρόσβαση στα παραρτήματά της, και ως εκ τούτου αν και είναι θετικά διακείμενη επιφυλάσσεται για την Ολομέλεια.
«Το 1994, είχαμε τη διασφάλιση, από τη χώρα μας, αυτού του περιουσιακού στοιχείου. Όλα λοιπόν όσα συζητούμε, έχουν μια προϊστορία, που ξεκινάει εδώ και πάνω από είκοσι τόσα χρόνια» δηλώνει η Δημοκρατική Συμπαράταξη και, επικαλούμενη τις ενέργειες που έγιναν όλα τα προηγούμενα χρόνια, καλεί την κυβέρνηση να εγκαταλείψει τους διθυραμβικούς τόνους για την ανανέωση της σύμβασης, στην οποία δηλώνει κατ΄ αρχήν θετική.
«Πρόκειται ουσιαστικά για ιδιωτικοποίηση ενός κυριαρχικού δικαιώματος της χώρας. Ιδιωτικοποίηση για την οποία μάλιστα, το Ελληνικό κράτος δεν θα λάβει κάποιο ουσιαστικό οικονομικό αντάλλαγμα» δηλώνει το ΚΚΕ που καταψηφίζει το νομοσχέδιο.
Απολύτως τεκμηριωμένη χαρακτήρισε τη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης η Ένωση Κεντρώων. Ωστόσο, δήλωσε ότι επιφυλάσσεται για την Ολομέλεια διότι έχει καθοριστική σημασία και θα επηρεάσει και την τελική της στάση, η εξέταση των όρων υπό τους οποίους δίνεται η δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης των αναμεταδοτών από το ελληνικό δημόσιο.
Θετική στην ανάπτυξη δορυφορικών τεχνολογιών και την ανάπτυξη της διαστημικής τεχνολογίας, δηλώνει η ΧΑ αλλά επιφυλάσσεται για την Ολομέλεια διότι διατηρεί σοβαρές αμφιβολίες ότι ουσιωδώς διασφαλίζεται το εθνικό συμφέρον.
Θετική ψήφο έδωσε στην επιτροπή το Ποτάμι και υπογράμμισε τη μεγάλη σημασία που έχουν τα διαστημικά προγράμματα και επισήμανε ότι η χρήση δορυφορικών μέσων αποτελεί πλέον ένα αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας.
Τροπολογία
Σήμερα, μαζί με την ανανέωση και τροποποίηση της σύμβασης για χρήση του συστήματος δορυφόρων, υπό την επωνυμία «HELLAS SAT», εισάγεται για συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια και τροπολογία που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή, με την οποία, μεταξύ άλλων, παρέχεται εφεξής η δυνατότητα ιδιοκτησίας από φυσικό ή νομικό πρόσωπο δύο ημερήσιων πολιτικών εφημερίδων που εκδίδονται στην Αθήνα, τον Πειραιά ή τη Θεσσαλονίκη, ανεξάρτητα από τον χρόνο κυκλοφορίας των εντύπων μέσων. Με τις προωθούμενες διατάξεις επανακαθορίζεται η εφαρμογή των περιορισμών, σχετικά με το καθεστώς ιδιοκτησίας εντύπων μέσων για τους συζύγους και συγγενείς των ιδιοκτητών και προβλέπεται ρητά η δυνατότητα κατοχής ενός μόνο ραδιοφωνικού και ενός μόνο τηλεοπτικού σταθμού ελεύθερης λήψης και για τους κατόχους άδειας συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών, υπό τις οριζόμενες προϋποθέσεις.
Επίσης, καταργούνται υφιστάμενοι περιορισμοί της κείμενης νομοθεσίας σχετικά με τη λειτουργία ραδιοφωνικών σταθμών ελεύθερης λήψης (υποχρέωση κάλυψης του νομού για τον οποίο έχουν λάβει άδεια λειτουργίας), την αδειοδότηση για την παροχή συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών (απαγόρευση στον κάτοχο αδείας, να συμμετέχει σε περισσότερες από δύο κατηγορίες μέσων μαζικής ενημέρωσης).
Με την τροπολογία καθορίζεται εφεξής, με κοινή υπουργική απόφαση, ο τρόπος υπολογισμού και καταλογισμού και το ύψος του οικονομικού ανταλλάγματος, που οφείλει να καταβάλλει τόσο εφάπαξ κατά την απόκτηση της αδείας ή τη χορήγηση έγκρισης περιεχομένου από το ΕΣΡ, όσο και ετησίως ο κάτοχος αδείας παροχής συνδρομητικών υπηρεσιών, μέσω δορυφόρου ή καλωδιακών δικτύων, ή ο πάροχος τηλεοπτικών υπηρεσιών, μέσω ευρυζωνικών δικτύων.
