σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Ημερησία» απαντώντας στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να εκκενώσει ούτε το λιμάνι του Πειραιά ούτε και την Ειδομένη.
«Κάποιοι, τονίζει ο κ. Βίτσας, δείχνουν να βιάζονται πολύ και με άγχος μετρούν ώρες. Εμείς, όμως, μετράμε αποτελέσματα στη βάση ενός σχεδιασμού που εφαρμόζουμε, ώστε να εξομαλυνθεί η κατάσταση. Από τη στιγμή που η διαχείριση του προσφυγικού – μεταναστευτικού ζητήματος, μπήκε σε ευρωπαϊκά πλαίσια, με τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας, η όλη κατάσταση, παρά τις δυσκολίες και παρά το γεγονός ότι έχει τη δική της δυναμική με βασική συνιστώσα ανθρώπους, τοποθετήθηκε σε νέα βάση. Στη φάση αυτή που διανύουμε, υπάρχουν δύο δεδομένα. Το ένα είναι τα κλειστά χερσαία σύνορα της Ελλάδας προς τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το άλλο είναι η σημαντική έως δραστική μείωση των ροών από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά».
Απαντώντας στο ερώτημα ότι η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού προσφύγων σε συγκεκριμένες περιοχές τις χώρας δοκιμάζει τις αντοχές των τοπικών κοινωνιών, ενώ υπάρχει κίνδυνος ακραίων φωνών και εκδήλωσης ρατσιστικών φαινομένων, σε περίπτωση που η κατάσταση δεν εξομαλυνθεί σύντομα ο κ. Βίτσας σημειώνει ότι δεν πρέπει να βλέπουμε μόνο την αρνητική πλευρά της δύσκολης και πρωτόγνωρης κατάστασης και ότι υπάρχει και η θετική που νομίζει πως είναι η κυρίαρχη.
«Πάνω από τριάντα κέντρα φιλοξενίας έχουν δημιουργηθεί στην ηπειρωτική Ελλάδα, χωρίς κάποιο σοβαρό πρόβλημα αντιδράσεων. Ένα μούδιασμα που αρχικά υπήρχε από ορισμένους παράγοντες της Αυτοδιοίκησης αλλά και κάποιους κατοίκους, περισσότερο λόγω δυσπιστίας, έχει ήδη ξεπεραστεί. Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να αδιαφορούμε για τις ευαισθησίες που υπάρχουν αλλά και τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Γι’ αυτό τον λόγο, παράλληλα με τη διευθέτηση της κατάστασης στον Πειραιά, την Ειδομένη αλλά και το Ελληνικό, έχουμε σαν βασική μας κατεύθυνση το σπάσιμο των μεγάλων κέντρων φιλοξενίας και τη διασπορά τους. Σε κάθε περίπτωση είναι μια προσωρινή κατάσταση που όμως θα έχει μια σχετική διάρκεια και γι’ αυτό προετοιμαζόμαστε. Πραγματικά είναι ετεροβαρές και άδικο το Κιλκίς και ιδιαίτερα ο Δήμος Παιονίας να δέχεται τέτοια πίεση και άλλοι δήμαρχοι κοντά ή πιο μακριά να κρύβονται και να μην έχουν προτείνει ούτε ένα χώρο, αν και τους έχει ζητηθεί. Τα σύνορα, οι έξοδοι από την Ελλάδα δεν πρόκειται να ανοίξουν σύντομα. Το «κλειδί» όμως είναι να σταματήσουν οι ροές. Τα άλλα θα τα βρούμε.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Η κυβέρνηση δέχεται έντονη κριτική για το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να εκκενώσει ούτε το λιμάνι του Πειραιά ούτε και την Ειδομένη. Θεωρείτε επαρκή στρατηγική τις διαρκείς εκκλήσεις στους πρόσφυγες να μετακινηθούν, με δεδομένη και την απροθυμία που έχουν επιδείξει έως τώρα;
Κάποιοι δείχνουν να βιάζονται πολύ και με άγχος μετρούν ώρες. Εμείς, όμως, μετράμε αποτελέσματα στη βάση ενός σχεδιασμού που εφαρμόζουμε, ώστε να εξομαλυνθεί η κατάσταση. Από τη στιγμή που η διαχείριση του προσφυγικού – μεταναστευτικού ζητήματος, μπήκε σε ευρωπαϊκά πλαίσια, με τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας, η όλη κατάσταση, παρά τις δυσκολίες και παρά το γεγονός ότι έχει τη δική της δυναμική με βασική συνιστώσα ανθρώπους, τοποθετήθηκε σε νέα βάση. Στη φάση αυτή που διανύουμε, υπάρχουν δύο δεδομένα. Το ένα είναι τα κλειστά χερσαία σύνορα της Ελλάδας προς τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το άλλο είναι η σημαντική έως δραστική μείωση των ροών από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά. Διανύσαμε τη φάση της ωρίμασης, δηλαδή της συνειδητοποίησης εκ μέρους των προσφύγων της πραγματικότητας ενώπιον της οποίας βρίσκονται. Τα αποτελέσματα άρχισαν να φαίνονται στον Πειραιά, όπου γίνεται μαζική-εθελοντική μετακίνηση των προσφύγων σε κέντρα φιλοξενίας και ακολουθεί η Ειδομένη και το Ελληνικό. Η στρατηγική μας εμπεριέχει την πειθώ αλλά και τον έλεγχο. Είναι αντίστοιχη με τις αξίες του ανθρωπισμού, τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και τους νόμους της χώρας.
Αρχικά το κλείσιμο των συνόρων, εν συνεχεία η χρήση βίας κατά των μεταναστών και τώρα η κριτική προς τη χώρα μας για απουσία των αστυνομικών δυνάμεων στα σύνορα. Ποια πρέπει να είναι η απάντηση της Ελλάδας στην ΠΓΔΜ;
Πρόκειται για ένα θέμα ειδικού χειρισμού που έχει δύο όψεις. Η μία είναι η στάση των αρχών της ΠΓΔΜ προς τους πρόσφυγες και η άλλη η στάση τους και η κριτική τους προς τη χώρα μας. Ως προς το πρώτο είναι ένα θέμα που αφορά τους ίδιους και τη διεθνή κοινότητα αλλά και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Όμως, ως προς τα όσα αναφέρουν οι αρχές των Σκοπίων για τη χώρα μας, εμείς θέλουμε να τους πούμε ότι η βαρβαρότητα απέναντι σε απελπισμένους ανθρώπους δεν αποτελεί για μας επιλέξιμη τακτική. Δεν καταλάβαμε γιατί μας κατηγορούν. Μήπως γιατί δεν ρίξαμε δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες σε άμαχο πληθυσμό; Εμείς κλείσαμε μονομερώς τα σύνορα εγκλωβίζοντας δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες; Η Ελλάδα είναι μια χώρα με συνέχεια Δικαίου και με διαχρονική συνέπεια στην εφαρμογή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Συμβάσεων. Αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε και προφανώς χωρίς τη σύμφωνη γνώμη κρατών που συμπεριφέρονται σαν νεοφώτιστοι χωροφύλακες.
Αποτελεί κοινό μυστικό ότι μερίδα «αλληλέγγυων», αλλά και κάποιες ΜΚΟ διαδραματίζουν ύποπτο ρόλο, υποδαυλίζοντας και παρακινώντας τους πρόσφυγες να περάσουν τα σύνορα. Ποιες ενέργειες έχουν γίνει από ελληνικής πλευράς για την αντιμετώπιση του προβλήματος;
Είναι ακριβώς αυτό που λέτε «μερίδα “αλληλέγγυων” και κάποιες ΜΚΟ». Δεν τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι. Βρισκόμαστε σε μια διαδικασία, που είναι σε εξέλιξη και η όποια αρνητική συμπεριφορά κάποιων αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση. Δεν πρέπει να χάνουμε το κύριο, που είναι η διαχείριση, χωρίς άσκοπες εντάσεις, του προσφυγικού – μεταναστευτικού και ταυτόχρονα η αξιοποίηση όλων όσοι προσφέρονται να βοηθήσουν. Οι ελληνικές αρχές δεν έχουν κλειστά τα μάτια τους. Εντοπίζουμε και απομονώνουμε αυτούς που δημιουργούν προβλήματα υποδαυλίζοντας και παρακινώντας τους πρόσφυγες. Μη ξεχνάμε ότι δεν υπάρχει στην Ελλάδα αλλά ούτε και στην Ευρώπη πλαίσιο λειτουργίας, σε τέτοιες συνθήκες, όλων αυτών των οργανώσεων και των εθελοντών. Η εμπειρία που αντλούμε θα αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε να δημιουργηθούν και τα κατάλληλα νομικά εργαλεία.
Είστε ικανοποιημένος από τον ρυθμό επανεισδοχής μεταναστών στην Τουρκία; Πιστεύετε ότι η Άγκυρα εφαρμόζει τα όσα συμφωνήθηκαν και είναι συνεπής με τις υποχρεώσεις που ανέλαβε;
Η εφαρμογή της συμφωνίας είναι σε πρώιμη φάση. Τόσο η επανεισδοχή στην Τουρκία, όσο και οι ροές από την Τουρκία προς την Ελλάδα αποτελούν ένα ενιαίο σύστημα. Στην παρούσα φάση το γεγονός ότι οι ροές προς της ελληνικά νησιά έχουν δραματικά μειωθεί εξισορροπεί τις όποιες αδυναμίες και δυσλειτουργίες υπάρχουν στις επιστροφές προς την Τουρκία. Το κύριο είναι οι ροές προς τα εμάς. Εδώ πρέπει να πούμε ότι δεν είναι ελληνοτουρκικό θέμα, είναι ευρωπαϊκό και υπό την έννοια αυτή μας προβληματίζουν περισσότερο οι καθυστερήσεις των Ευρωπαίων εταίρων μας στο να στείλουν προσωπικό και μέσα για την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας.
Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού προσφύγων σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, δοκιμάζει τις αντοχές των τοπικών κοινωνιών, ενώ δεν λείπουν και οι εντάσεις. Υπάρχει κίνδυνος ακραίων φωνών και εκδήλωσης ρατσιστικών φαινομένων, σε περίπτωση που η κατάσταση δεν εξομαλυνθεί σύντομα;
Δεν πρέπει να βλέπουμε μόνο την αρνητική πλευρά, ως προς τις κοινωνικές αντιδράσεις, μιας πραγματικά δύσκολης και πρωτόγνωρης κατάστασης. Υπάρχει και η θετική πλευρά, που νομίζω πως είναι η κυρίαρχη. Πάνω από τριάντα κέντρα φιλοξενίας έχουν δημιουργηθεί στην ηπειρωτική Ελλάδα, χωρίς κάποιο σοβαρό πρόβλημα αντιδράσεων. Ένα μούδιασμα που αρχικά υπήρχε από ορισμένους παράγοντες της Αυτοδιοίκησης αλλά και κάποιους κατοίκους, περισσότερο λόγω δυσπιστίας, έχει ήδη ξεπεραστεί. Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να αδιαφορούμε για τις ευαισθησίες που υπάρχουν αλλά και τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Γι’ αυτό τον λόγο, παράλληλα με τη διευθέτηση της κατάστασης στον Πειραιά, την Ειδομένη αλλά και το Ελληνικό, έχουμε σαν βασική μας κατεύθυνση το σπάσιμο των μεγάλων κέντρων φιλοξενίας και τη διασπορά τους. Σε κάθε περίπτωση είναι μια προσωρινή κατάσταση που όμως θα έχει μια σχετική διάρκεια και γι’ αυτό προετοιμαζόμαστε. Πραγματικά είναι ετεροβαρές και άδικο το Κιλκίς και ιδιαίτερα ο Δήμος Παιονίας να δέχεται τέτοια πίεση και άλλοι δήμαρχοι κοντά ή πιο μακριά να κρύβονται και να μην έχουν προτείνει ούτε ένα χώρο, αν και τους έχει ζητηθεί. Τα σύνορα, οι έξοδοι από την Ελλάδα δεν πρόκειται να ανοίξουν σύντομα. Το «κλειδί» όμως είναι να σταματήσουν οι ροές. Τα άλλα θα τα βρούμε.
Τα δύσκολα μέτρα της επικείμενης συμφωνίας είναι φυσικό να προκαλούν προβληματισμό σε πολλούς βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Ανησυχείτε για τις «αντοχές» της κυβερνητικής πλειοψηφίας, στις κρίσιμες ψηφοφορίες στη Βουλή;
Οι όροι «δύσκολα μέτρα», «σκληρά μέτρα», «αναγκαία μέτρα» έχουν παραφορεθεί. Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα να μιλάμε, για αποτελεσματικά μέτρα στην κατεύθυνση που προαναφέραμε, της ανάκαμψης και της ανάπτυξης. Η συζήτηση-διαπραγμάτευση που γίνεται τώρα με τους δανειστές είναι για την παραμετροποίηση, την εξειδίκευση και την αριθμητική αποτύπωση της περσινής συμφωνίας, δεν είναι νέα συμφωνία και κατά συνέπεια δεν συζητάμε για νέα μέτρα. Πολύ περισσότερο που το 2015, παρά το ασφυκτικό περιβάλλον που μας επιβλήθηκε, το περάσαμε φέρνοντας θετικά αποτελέσματα, αφήνοντας πίσω τις αρνητικές προβλέψεις που υπήρχαν. Σύσσωμη η κοινοβουλευτική πλειοψηφία τα έχει κατανοήσει αυτά και βάζει πλάτη για να σηκώσουμε τη χώρα και την κοινωνία. Παρά τις δυσκολίες μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι.
Η διαπραγμάτευση με τους δανειστές βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή της. Κατά τη γνώμη σας η επίτευξη οριστικής συμφωνίας πριν το Πάσχα είναι εφικτή; Πρέπει να οδηγηθούμε σε αυτή, ανεξαρτήτως των υποχωρήσεων που θα γίνουν;
Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι η κυβέρνηση όχι μόνο θέλει αλλά και καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να κλείσει η συμφωνία το γρηγορότερο δυνατόν. Κινούμαστε στην κατεύθυνση των εφαρμογής των όσων συμφωνήθηκαν τον Ιούλιο του 2015. Ούτε περισσότερα ούτε λιγότερα. Και ας το πούμε καθαρά, μονομερώς κινείται όποιος εγείρει απαιτήσεις που υπερβαίνουν τη συμφωνία. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει, ότι αυτό που θα κρίνει τα πράγματα, είναι η απεμπλοκή από τον φαύλο κύκλο της ύφεσης που έριξαν τη χώρα οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν από το 2010 και μετά στο όνομα της διαχείρισης της κρίσης και όχι κάποιοι αριθμοί παραπάνω ή παρακάτω. Οι αριθμοί διορθώνονται, αν διαμορφωθεί το κατάλληλο περιβάλλον. Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη. Αυτή είναι η έγνοιά μας. Αυτό θα μας βγάλει από τα μνημόνια και θα άρει τους περιορισμούς που υπάρχουν, εκ μέρους των δανειστών, στην άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής.
