Ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ για το τι συμβαίνει στην ναυτιλία της χώρας μας δημοσιεύει (υπογραφή ρεπόρτερ Π. Κετσ.) ο «Ριζοσπάστης». Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν:
Τον «ούριο άνεμο» που φουσκώνει τα κέρδη των Ελλήνων εφοπλιστών επιβεβαιώνουν μεταξύ άλλων οι εκατοντάδες παραγγελίες για νέα πλοία. Σύμφωνα με έρευνες, ο αριθμός των ελληνικών συμφερόντων νεότευκτων πλοίων ξεπερνά τα 1.000, ενώ οι νέες παραγγελίες του τελευταίου διαστήματος κυμαίνονται στις 40. Παράλληλα οι Ελληνες πλοιοκτήτες έχουν τα ηνία σε παγκόσμιο επίπεδο στις παραγγελίες δεξαμενόπλοιων, ενώ κερδίζουν θέσεις στα φορτηγά πλοία, όπως και στα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Πάνω από 1.000 τα υπό παραγγελία πλοία των Ελλήνων εφοπλιστών
Ειδικότερα, με βάση τη μηνιαία έρευνα Orderbook & Fleet Statistics Report - October 2026 του ναυλομεσιτικού οίκου «Xclusiv Shipbrokers», τα πλοία υπό παραγγελία του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου αγγίζουν τα 1.021. Τα παραπάνω καταλαμβάνουν σημαντικό ποσοστό στο παγκόσμιο βιβλίο παραγγελιών και ανά κατηγορία, ως εξής:
- 458 δεξαμενόπλοια, που αντιστοιχούν στο 27% των παραγγελιών για την ίδια κατηγορία πλοίων παγκοσμίως.
- 248 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, που αφορούν περίπου το 13%.
- 207 φορτηγά πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου (Bulk Carriers), που αντιστοιχούν σε 11% - 12%.
- 54 πλοία μεταφοράς LNG, που αντιπροσωπεύουν το 16%.
- Αλλα 54 πλοία μεταφοράς χύδην φορτίων (LPG Carriers), που αντιπροσωπεύουν το 15% των συνολικών παραγγελιών ανά την υφήλιο.
Η παραπάνω τάση αύξησης των παραγγελιών δεν αφορά μόνο τον ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο, αλλά τον παγκόσμιο στόλο, τροφοδοτούμενη από τα τεράστια κέρδη του κλάδου και τα υψηλά ναύλα σε μια περίοδο όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, επιβεβαιώνοντας αυτό που κυνικά σημείωνε προς διετίας Ελληνας εφοπλιστής ως «το πιο σημαντικό τρίπτυχο για τη ναυτιλία που οδηγεί στα κέρδη: Αναταραχή - αναταραχή - αναταραχή».
Ενδεικτικό είναι ότι στην παγκόσμια ατζέντα παραγγελιών νέων πλοίων στις αρχές Σεπτέμβρη η συνολική χωρητικότητα ήταν στα 203,2 εκατ. CGT (Compensated Gross Tonnage), αυξημένη κατά 13% σε σύγκριση με τα 180 εκατ. CGT την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Αντίστοιχα με τις ελληνικές παραγγελίες τη «μερίδα του λέοντος» έχουν οι παραγγελίες για νέα δεξαμενόπλοια, με τον αριθμό τους να ανέρχεται σε 1.695. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 1/4 του υφιστάμενου στόλου.
Πυκνή ναυπηγική δραστηριότητα, με την Κίνα να εδραιώνει τα πρωτεία της
Η διόγκωση των παραγγελιών έχει φέρει σχετικό μπούκωμα σε βασικά ναυπηγεία χωρών που συγκεντρώνουν μεγάλο κομμάτι της ναυπηγικής δραστηριότητας. Ετσι, ανεβασμένο με τη σειρά του είναι το κόστος ναυπήγησης, που ωστόσο δεν αποθαρρύνει τους πλοιοκτήτες, οι οποίοι αποβλέπουν σε γρήγορη απόσβεση από τα υψηλά ναύλα. Επιπρόσθετα, μια σειρά νέων παραγγελιών κατευθύνεται σε νεοεισερχόμενα ναυπηγεία και εταιρείες που τώρα ξεκινάνε να εμπλέκονται με την κατασκευή δεξαμενόπλοιων. Οπως προκύπτει από στοιχεία της «VesselsValue», τουλάχιστον 51 δεξαμενόπλοια έχουν παραγγελθεί το 2026 σε νέα ναυπηγεία, έναντι 38 το 2025, αύξηση περίπου 34%.
Τα παραπάνω δεν φαίνεται να αλλάζουν τον συσχετισμό στην παγκόσμια ναυπηγική βιομηχανία, ενώ μάλιστα η Κίνα φαίνεται να καθιερώνει τα πρωτεία της. Τα κινεζικά ναυπηγεία το τελευταίο δωδεκάμηνο συγκέντρωσαν το 64% του παγκόσμιου βιβλίου παραγγελιών, έναντι 19% της Νότιας Κορέας και μόλις 6% της Ιαπωνίας.
Οι παραγγελίες στα κινεζικά ναυπηγεία την 1η Σεπτέμβρη 2026 κατέγραψαν αύξηση 26,3%, φτάνοντας στα 130 εκατ. CGT, έναντι 102,9 εκατ. CGT την 1η Σεπτέμβρη 2025. Αντίστοιχα, τα ναυπηγεία της Νότιας Κορέας κατέγραψαν αύξηση 7,9%, από 35,4 εκατ. σε 38,2 εκατ. CGT, ενώ στην Ιαπωνία σημειώθηκε μείωση 21%, από 14,3 εκατ. σε 11,3 εκατ. CGT. Στο ίδιο μήκος κύματος, από τα 16 νέα ναυπηγεία που πήραν παραγγελίες δεξαμενόπλοιων τα 11 βρίσκονται στην Κίνα.
Ετσι, δεν φαίνεται να υλοποιείται προς το παρόν ο διακηρυγμένος στόχος των ΗΠΑ για αποδυνάμωση της Κίνας και στον ναυπηγικό τομέα, στο πλαίσιο της κούρσας για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Εξάλλου, πρόκειται για τομέα που εκτός από εμπορική σημασία έχει κομβικό ρόλο στις δυνατότητες και την εμβέλεια του Πολεμικού Ναυτικού κάθε κράτους. Υπενθυμίζεται ότι τον φθινόπωρο του 2025 η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε για περίπου έναν μήνα λιμενικά τέλη στα πλοία κινεζικής κατασκευής, ενώ πλέον αυτά έχουν παγώσει - τουλάχιστον μέχρι το 2027 - μετά από διαπραγματεύσεις αλλά και εκατέρωθεν απειλές.
«Πράσινη μετάβαση» και «πρωτοβουλίες για ελευθερία της ναυσιπλοΐας» στο παζλ των ανταγωνισμών
Τη δυναμικότητα και τη χωρητικότητα των ναυπηγείων ενδέχεται να επηρεάσουν περαιτέρω οι μετασκευές (retrofits) των πλοίων στην κατεύθυνση της λεγόμενης «ενεργειακής μετάβασης» και της μείωσης των εκπομπών άνθρακα. Το 2025 η παγκόσμια δυνατότητα retrofit υπολογιζόταν σε περίπου 465 πλοία ετησίως, ενώ στην κορύφωση της ζήτησης ενδέχεται να απαιτούνται πάνω από 1.000 μετασκευές τον χρόνο. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι οι διαπραγματεύσεις για το χρονοδιάγραμμα, όσο και τα μεσοπρόθεσμα μέτρα απανθρακοποίησης της ναυτιλίας, αποτελούν αντικείμενο αντιθέσεων τόσο στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ) όσο και εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Πλευρά αυτών των αντιθέσεων και ενστάσεων αποτυπώνει και η κοινή διακήρυξη για την προστασία της ανταγωνιστικότητας της ναυτιλίας, που υπέγραψαν τον περασμένο Σεπτέμβρη στη Λεμεσό οι υπουργοί Ναυτιλίας Ελλάδας, Κύπρου, Ιταλίας και Μάλτας, που όπως αναφέρεται αντιπροσωπεύουν το 75% της ναυτιλίας της ΕΕ, ζητώντας «ρεαλιστικά, παγκοσμίως εφαρμόσιμα και οικονομικά αποδοτικά μέτρα» για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας και «διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο».
Θυμίζουμε ότι εκφράζοντας ένα άλλο σκέλος των αντιθέσεων, αλλά πάντα με την ίδια σημαία, της διαφύλαξης της κερδοφορίας του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου και των άλλων επιχειρηματικών ομίλων, ο Κυρ. Μητσοτάκης από το βήμα του ΟΗΕ επισήμαινε πως «η Ευρώπη δεν μπορεί να φιλοδοξεί να γίνει παγκόσμια οικονομική δύναμη ενώ παραμένει θεατής όταν διακυβεύεται η ασφάλεια των εμπορικών της οδών». Για να συμπληρώσει ότι «πρέπει ως Ευρωπαίοι να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη γειτονιά μας. Αυτό σημαίνει την ανάπτυξη ισχυρών μέσων, την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων μας και την ετοιμότητα να αναλάβουμε δράση όταν απειλείται η ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δίνοντας «σήμα» ακόμα μεγαλύτερης εμπλοκής.
