Το ότι η εξαγγελία του Κυριάκου Μητσοτάκη για την καθιέρωση, μέσω της προσεχούς συνταγματικής αναθεώρησης, «ασυμβίβαστου» μεταξύ υπουργού και βουλευτή είναι ένας ακόμη –από τους συνήθεις για τον πρωθυπουργό– αντιπερισπασμός ενόψει της δεινής θέσης στην οποία έχει περιέλθει είναι «ηλίου φαεινότερο». Αυτό προκύπτει σαφέστατα από το ότι κάθε φορά που φθάνει σε κάποιο αδιέξοδο κάνει και μια πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος. Με άλλες λέξεις, και το Σύνταγμα, κατά τη νοοτροπία του Μαξίμου, είναι ένα επικοινωνιακό βέλος στη φαρέτρα της πολιτικής του άμυνας όταν δυσκολεύουν τα πράγματα.
Μιας όμως και έκανε τη σχετική εξαγγελία, ας προσπαθήσουμε να δούμε τι σημαίνει νομικά και πολιτικά. Άλλωστε, με τον τρόπο αυτό γίνεται περισσότερο ευδιάκριτο αυτό που ήδη είπαμε. Ότι δηλαδή η σχετική εξαγγελία παραπέμπει στο «στρίβειν διά του αρραβώνος». Πώς να εξηγηθεί διαφορετικά το ότι ο πρωθυπουργός όλα αυτά που τώρα προτείνει τα είχε «ξεχάσει» κατά την αναθεώρηση του Συντάγματος του κάθε άλλο παρά μακρινού 2019; Πολλώ μάλλον όταν του ήταν γνωστά και από την πρόταση αναθεώρησης της ΝΔ το 2014, επί Σαμαρά, όταν και τότε είχε γίνει λόγος για το «ασυμβίβαστο» και την πρόταση την είχε συνυπογράψει και ο ίδιος;
Επισημαίνουμε λοιπόν:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
1. Παρατήρηση πρώτη: Το «ασυμβίβαστο» μεταξύ υπουργού και βουλευτή μπορεί να καθιερωθεί νομικώς μόνο με αναθεώρηση του Συντάγματος. Δηλαδή μόνον όταν μετά τις προσεχείς εκλογές ψηφισθεί, κατά το άρθρο 110 του Συντάγματος, το αναθεωρημένο κείμενο του άρθρου 57 του Συντάγματος, που ρυθμίζει το «ασυμβίβαστο». Επιπλέον, το «ασυμβίβαστο» αυτό μπορεί να ισχύει μόνο μετά την έναρξη ισχύος των αναθεωρημένων πλέον περί αυτού διατάξεων.
2. Παρατήρηση δεύτερη: Κατά συνέπεια, το «ασυμβίβαστο» μεταξύ υπουργού και βουλευτή δεν μπορεί να εφαρμοσθεί ως συνταγματικός κανόνας για την όποια κυβέρνηση προκύψει μετά τις προσεχείς εκλογές, αφού εν πάση περιπτώσει δεν θα έχει αρχίσει να ισχύει η αναθεωρημένη διάταξη του άρθρου 57 του Συντάγματος.
3. Παρατήρηση τρίτη: Τι μπορεί όμως να σκαρφιστεί ο «πολυμήχανος» πρωθυπουργός πριν ή μετά τις εκλογές, αν βεβαίως –πράγμα από δύσκολο έως απίθανο με τα σημερινά δεδομένα– επανεκλεγεί για τρίτη θητεία; Να πει ότι ναι, δεν υπάρχει δέσμευση από το Σύνταγμα περί «ασυμβίβαστου». Αλλά εγώ δεσμεύομαι πολιτικώς ότι στη μελλοντική αυτή κυβέρνησή μου οι υπουργοί δεν θα είναι και βουλευτές. Και αν έχουν εκλεγεί βουλευτές, θα πρέπει να παραιτηθούν και την έδρα την καταλαμβάνει ο πρώτος επιλαχών. «Συνελόντι ειπείν», θα πρόκειται για πολιτική, απλώς, δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
4. Παρατήρηση τέταρτη: Επίσης την εποχή εκείνη, και αφού δεν θα έχει ολοκληρωθεί η αναθεώρηση του Συντάγματος, δεν θα ισχύει ακόμη και η δυνατότητα επανάκτησης της έδρας από τον υπουργό, εφόσον αυτός παραιτηθεί ή παυθεί στη συνέχεια. Όμως το «κακό» είναι μικρό. Γιατί κάτι τέτοιο θα είναι εφικτό όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, ήτοι και κατά τη συνήθη πρακτική λίγους μήνες μετά τις εκλογές. Αρκεί να μπει μια διευκρινιστική ρύθμιση στην αναθεωρημένη πλέον διάταξη του άρθρου 57 του Συντάγματος, που θα ορίζει ότι αυτή έχει αναδρομική ισχύ, άρα καταλαμβάνει και τους βουλευτές οι οποίοι έχουν ήδη υπουργοποιηθεί αν στη συνέχεια παραιτηθούν ή παυθούν ή και αν ακόμη έχουν παραιτηθεί ή παυθεί. Και κάπως έτσι, ό,τι και να γίνει, οι υπουργοποιηθέντες βουλευτές γυρίζουν πίσω στα βουλευτικά έδρανα. «Ούτε γάτα ούτε ζημιά».
Εκείνοι που θα ψηφίσουν, ενδεχομένως, την πρόταση Μητσοτάκη περί «ασυμβίβαστου» υπουργού και βουλευτή κατά την προσεχή αναθεώρηση ας γνωρίζουν καλά αυτά που επισημαίνουμε. Και ας πράξουν κατά συνείδηση. Εμείς απλώς «αποκρυπτογραφούμε» σήμερα τους πολιτικούς και συνταγματικούς «χρησμούς» του Πρωθυπουργού μας.
