Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν από τον «Ριζοσπάστη» ένα ενδιαφέρον ρεπορτάζ για το δάνειο της ΕΕ στην Ουκρανία, αλλά και το τι προβλέπει το νομοθετικό πακέτο της Κοιμισιόν για το Κίεβο:
Την ανάγκη η Ουκρανία να βρίσκεται «σε θέση ισχύος» υπογράμμισε χθες η πρόεδρος της Κομισιόν, Ουρσ. Φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας την πρόταση της Επιτροπής για το δάνειο στήριξης του Κιέβου, ύψους 90 δισ. ευρώ, για τα έτη 2026 και 2027, που εγκρίθηκε τον περασμένο Δεκέμβρη από τους 27 ηγέτες, αλλά εξαιρέθηκαν οι Ουγγαρία, Σλοβακία, Τσεχία.
Μετά από πολύμηνη αντιπαράθεση μέσα στην ΕΕ για ένα δάνειο προς το Κίεβο με εγγύηση τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη, η Σύνοδος Κορυφής κατέληξε στον κοινό δανεισμό, με φόντο την παύση της αμερικανικής οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας, αλλά και συμβόλαια για την αγορά εξοπλισμών από ευρωπαϊκές πολεμικές βιομηχανίες που βρίσκονται σε εκκρεμότητα.
Με το δάνειο η ΕΕ διασφαλίζει ότι η Ουκρανία «μπορεί αφενός να ενισχύσει την άμυνά της στο πεδίο της μάχης και να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες –δηλαδή, τις στρατιωτικές της ανάγκες– και αφετέρου να διατηρήσει σε λειτουργία το κράτος και βασικές υπηρεσίες», επισήμανε η φον ντερ Λάιεν με αφορμή και την επικείμενη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φλεβάρη του 2022, η ΕΕ και τα κράτη - μέλη της έχουν παράσχει 193,3 δισ. ευρώ σε συνολική υποστήριξη στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων 3,7 δισ. ευρώ από τα έσοδα (τόκοι, κέρδη κ.λπ.) των «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, έχοντας ξεπεράσει τη «βοήθεια» των ΗΠΑ.
Τι προβλέπει το νομοθετικό πακέτο της Κομισιόν
Συγκεκριμένα, το νομοθετικό πακέτο που παρουσίασε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιλαμβάνει: Μια νέα πρόταση για τη θέσπιση δανείου στήριξης για την Ουκρανία, ύψους 90 δισ. ευρώ. Μια πρόταση για την τροποποίηση του «Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία» – το πακέτο μακροοικονομικής βοήθειας της ΕΕ, αξίας 50 δισ. ευρώ για την περίοδο 2024-2027. Μια πρόταση για την τροποποίηση του κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), ώστε να καταστεί δυνατή η κάλυψη του δανείου προς την Ουκρανία από το «περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ, ο οποίος θα λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών.
Παράλληλα, όπως αποφασίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκέμβρη, η ΕΕ διατηρεί το «δικαίωμά της» να χρησιμοποιήσει τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του δανείου, καθώς η Ουκρανία αναμένεται να αποπληρώσει το δάνειο μόνο αφού η Ρωσία καταβάλει τις πολεμικές αποζημιώσεις.
«Η πρότασή μας για ένα Δάνειο Αποζημιώσεων παραμένει στο τραπέζι», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν. «Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία παγώθηκαν οριστικά και μπορούν να αποδεσμευτούν μόνο εάν η ειδική πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ (55% των κρατών - μελών της ΕΕ ή 16 από τις 27 χώρες όπου κατοικεί το 65% του πληθυσμού της ΕΕ) ψηφίσει υπέρ», διευκρίνισε.
Τα 2/3 του δανείου σε στρατιωτική βοήθεια
Περίπου τα 2/3 του «Δανείου Στήριξης» των 90 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτική βοήθεια, και τα υπόλοιπα 30 δισ. ευρώ ως γενική δημοσιονομική στήριξη.
Από αυτά τα 60 δισ. ευρώ, η «μερίδα του λέοντος» θα πάει στην ευρωπαϊκή πολεμική βιομηχανία και, όπως διευκρίνισε η πρόεδρος της Κομισιόν, «ο μηχανισμός θα λειτουργήσει λίγο - πολύ όπως με το "SAFE"».
«Τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για την αγορά εξοπλισμού κυρίως από την Ουκρανία, από την ΕΕ και από τους εταίρους μας στον ΕΟΧ/ΕΖΕΣ» (Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία), ανέφερε, σημειώνοντας ωστόσο ότι, εάν ο απαραίτητος εξοπλισμός δεν είναι εγκαίρως διαθέσιμος σε αυτήν την περιοχή, θα είναι δυνατή η προμήθειά του και από χώρες εκτός ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ.
Η δημοσιονομική στήριξη «θα βοηθήσει την Ουκρανία να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις της, να εκσυγχρονίσει τη χώρα και να την φέρει πιο κοντά στην ένταξή της στην ΕΕ».
Στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ώστε οι πρώτες πληρωμές προς το Κίεβο να μπορούν να γίνουν στις αρχές της άνοιξης. Η Ουκρανία αναμένεται να ξεμείνει από χρήματα τους πρώτους μήνες του 2026.
Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ καλύπτει τα δύο τρίτα των συνολικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ.
Συνεπώς, θα χρειαστεί επιπλέον στήριξη, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης υλοποίησης των δεσμεύσεων του G7 για το 2026 και μετά, ιδίως στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας δανείων ERA υπό την ηγεσία του G7.
Νέες τεχνολογίες και νέα δομή στον ουκρανικό στρατό
Σε καινοτομίες και μεταρρυθμίσεις για να ενισχύσει τις ένοπλες δυνάμεις σε μια κρίσιμη φάση του πολέμου σκοπεύει να προχωρήσει ο νέος υπουργός Αμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, ο οποίος διορίστηκε χθες εν μέσω εκτεταμένων αλλαγών στην κυβέρνηση και τον στρατό, μετά και από ένα σκάνδαλο στον ενεργειακό τομέα.
Ο Φεντόροφ είχε προηγουμένως διατελέσει πρώτος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Ψηφιακής Μετάβασης και έχει παίξει ρόλο στη χρήση τεχνολογιών αιχμής στον πόλεμο με τη Ρωσία. Ιδιαίτερα, συνέβαλε στο να βελτιωθεί η συνδεσιμότητα στις δυνάμεις της Ουκρανίας στην πρώτη γραμμή, αναπτύσσοντας τερματικά Starlink, και στη δημιουργία μιας «γραμμής drone» – μιας αμυντικής γραμμής για την πρόκληση των μέγιστων δυνατών απωλειών στα ρωσικά στρατεύματα.
«Σήμερα είναι αδύνατο να πολεμήσεις με νέες τεχνολογίες χρησιμοποιώντας μια παλιά οργανωτική δομή. Χρειαζόμαστε συνολικές αλλαγές», δήλωσε ο Φεντόροφ, παρουσιάζοντας στους βουλευτές ένα σχέδιο δράσης.
Ο Φεντόροφ δήλωσε ότι οι μεταρρυθμίσεις του θα επικεντρωθούν στην ψηφιοποίηση του στρατού, την αύξηση της χρήσης drones και τεχνητής νοημοσύνης και στην ευρύτερη χρήση της τεχνολογίας.
«Περισσότερα ρομπότ – λιγότερες απώλειες. Περισσότερη τεχνολογία – λιγότερα θύματα», ισχυρίστηκε.
