Ο κ. Φίλης στην επιστολή του χαρακτηρίζει τον εθνικό και κοινωνικό διάλογο για την παιδεία, περισσότερο αναγκαίος από ποτέ, όχι μόνο γιατί η ουσιαστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση προϋποθέτει τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση της κοινωνίας, αλλά επειδή και με τον διάλογο μπορεί η πολιτεία να αφουγκραστεί τις ανάγκες της κοινωνίας και της εκπαιδευτικής κοινότητας, έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί στη δοκιμασία της κρίσης.
Κοινή συνείδηση σύμφωνα με τον κ. Φίλη αποτελεί πως η ελληνική κοινωνία αξίζει μια ποιοτικά καλύτερη παιδεία από αυτή που της παρέχεται. Αξίζει μια παιδεία αντίστοιχη με τα προτάγματα των καιρών αλλά και με τις αξιώσεις μιας δημοκρατικής, δίκαιης κοινωνίας που προσφέρει ευκαιρίες και σέβεται τα μέλη της. Τέτοια παιδεία διεκδικούμε και τη διεκδικούμε με αυτοπεποίθηση και τόλμη, ως προϊόν ενός συλλογικού οράματος. Τη συλλογικότητα είναι ακριβώς που εξασφαλίζει ο διάλογος και μπορεί να οδηγήσει σε ένα σχέδιο πραγματοποιήσιμο, ανοιχτό στον πειραματισμό, ένα σχέδιο που να δημιουργεί εμπιστοσύνη και δημιουργική δυναμική, ένα σχέδιο που απαντά στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας.
Εξίσου σημαντική με το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης χαρακτηρίζει ο κ. Φίλης είναι η διαδικασία και η μέθοδος επίτευξής της. Το μεταρρυθμιστικό έργο δεν μπορεί να φέρει καρπούς μόνο με την εφαρμογή κανόνων. Η επιτυχία του θα κριθεί από την κινητοποίηση των εκπαιδευτικών, των μαθητών και των γονέων και από τη δημιουργική συμμετοχή τους. Τα προβλήματα είναι τόσο μεγάλα και σύνθετα, ώστε δεν αντιμετωπίζονται με έτοιμες λύσεις. Ο εθνικός και κοινωνικός διάλογος για την παιδεία πρέπει να διερευνήσει και να καταγράψει τα προβλήματα, να συνδέσει την άμεση εμπειρία της εκπαιδευτικής πράξης με την επιστημονική παιδαγωγική γνώση και να οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές.
Στόχος του διαλόγου που έχει ήδη ξεκινήσει είναι να υποβληθεί μια έκθεση πορισμάτων στην πολιτική ηγεσία τον προσεχή Απρίλιο. Η διαδικασία έχει τρεις πυλώνες: την Εθνική Επιτροπή Διαλόγου, την Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, και το ΕΣΥΠ. Στη διαβούλευση συμμετέχει επίσης το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό το Υπουργείο Παιδείας καλεί όλους τους εκπαιδευτικούς και τους συλλόγους διδασκόντων:
Να καταθέσουν τις προτάσεις τους (ατομικές ή συλλογικές), οι οποίες μπορούν να αφορούν ή την εκπαιδευτική διαδικασία στο σύνολό της, ή πλευρές και επί μέρους ζητήματα στη σχετική ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας για τον διάλογο
Να οργανώσουν το επόμενο διάστημα συζητήσεις στο πλαίσιο των παιδαγωγικών συνεδριάσεων των Συλλόγων Διδασκόντων αλλά και συζητήσεις σε επίπεδο σχολείου με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών, των γονέων και στην περίπτωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης των μαθητών, προκειμένου να καταγραφούν τα προβλήματα της εκπαίδευσης σε επίπεδο σχολείου και να κατατεθούν σχετικές προτάσεις.
Να συνδιοργανώσουν μαζί με τους άλλους φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας, τους τοπικούς φορείς και την Τοπική Αυτοδιοίκηση εκδηλώσεις – συζητήσεις για την παιδεία.
Ενδεικτικά θέματα για συζήτηση αποτελούν η υλοποίηση της 14χρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης, το ολοήμερο σχολείο, η Ειδική Αγωγή, η Ενισχυτική Διδασκαλία ή η Πρόσθετη Διδακτική Στήριξη, τα ωρολόγια και αναλυτικά προγράμματα, ο όγκος και η ποιότητα της ύλης των μαθημάτων, η αξιολόγηση μαθητών και μαθητριών, οι επιπτώσεις του εξεταστικού συστήματος στην εκπαιδευτική διαδικασία, η μαθητική διαρροή και η σχολική αποτυχία, η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, η επιμόρφωση και η παιδαγωγική στήριξη των εκπαιδευτικών, τα προβλήματα υλικοτεχνικής υποδομής και στελέχωσης των σχολείων, η σύνδεση των παραπάνω με συνολικές νομοθετικές ρυθμίσεις ή με επιμέρους μέτρα ― αλλά και όποιο άλλο θέμα επιλέγεται ως σημαντικό.
Είναι σκόπιμο οι συζητήσεις στα πλαίσια των παιδαγωγικών συνεδριάσεων του Συλλόγου Διδασκόντων αλλά και οι συζητήσεις με τη συμμετοχή όλων των μελών της Εκπαιδευτικής Κοινότητας (εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές) να οδηγήσουν στην καταγραφή όλων των απόψεων.
Τα κείμενα των συλλόγων διδασκόντων, των συλλόγων γονέων και των μαθητικών κοινοτήτων με καταγραφή των διαφορετικών απόψεων θα προωθούνται με την παρακάτω διαδικασία: από κάθε σύλλογο ένας ή μία εκπαιδευτικός αναλαμβάνει εθελοντικά να αναρτά στην ιστοσελίδα του Διαλόγου (http://dialogos.minedu.gov.gr/) τις προτάσεις του συλλόγου εκπαιδευτικών, των γονιών και των 15μελών των μαθητών και μαθητριών.
«Η παιδεία είναι υπόθεση όλων μας.» αναφέρει ο κ. Φίλης και συμπληρώνει «Ας τη βάλουμε ψηλά όλοι μαζί στις προτεραιότητες της ζωής μας.»
