Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης με αφορμή τις βαθμολογίες των υποψηφίων στις Πανελλήνιες και την προετοιμασία για το Μηχανογραφικό με τελικό στόχο την επιτυχία στις Βάσεις 2026, καθώς εκτιμάται ότι περίπου 10.000 θέσεις στα δημόσια ΑΕΙ θα παραμείνουν κενές, αφήνοντας εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χιλιάδες υποψηφίους που, υπό διαφορετικό σύστημα, θα μπορούσαν να εισαχθούν.
Όπως εξηγεί ο Φυσικός και Εκπαιδευτικός Αναλυτής Γιώργος Χατζητέγας «Οι Πανελλήνιες δεν είναι πια το Ιερό Δισκοπότηρο της παιδείας μας. Ένας θεσμός ο οποίος δικαίως αποθεώθηκε ως ο μοναδικός αδιάβλητος από την Κοινωνία και υπηρέτησε την ανοδική κινητικότητα των φτωχότερων στρωμάτων για πολλές δεκαετίες. Σήμερα παρά την διαχρονική αποδοχή τους οι εξωσχολικές εξεταστικές δοκιμασίες αποδυνάμωσαν το ίδιο το Λύκειο, γιγάντωσαν τις οικογενειακές δαπάνες στην κατεύθυνση μιας ιδιότυπης μαύρης εκπαιδευτικής παραοικονομίας – μικρό μόνο μέρος των οποίων αφορούν τα νόμιμα και Λαϊκά Φροντιστήρια - και επέβαλε ένα δυσβάστακτο ψυχολογικό άλγος σε μαθητές και γονείς . Κοντολογίς οι Πανελλήνιες για τα δημόσια, και η ελεύθερη πρόσβαση σε κολλέγια και ιδιωτικά πανεπιστήμια, στην πράξη αναπαράγουν πλέον τεράστιες ανισότητες.»
Σύμφωνα με τον κ.Χατζητέγα το μέτρο της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής αναδεικνύει τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Είναι ένας πρόσθετος οριζόντιος «κόφτης», ο οποίος εφαρμόστηκε για να αντιμετωπίσει στρεβλώσεις του εξεταστικού συστήματος, χωρίς όμως να επιτυγχάνει τον στόχο του καθώς οδηγεί κάθε χρόνο σε χιλιάδες κενές θέσεις, κυρίως σε περιφερειακά πανεπιστημιακά τμήματα, ενώ παράλληλα αποκλείει υποψηφίους που θα μπορούσαν να φοιτήσουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρει ότι «η ίδια η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής της τελευταίας εξαετίας αποτελεί μια ομολογία αποτυχίας του συστήματος: ένας πρόσθετος οριζόντιος κόφτης για να διορθώσει τις στρεβλώσεις ενός μοντέλου που έχει εξαντλήσει τα όριά του. Με αποκορύφωμα της τις 10.000 κενές θέσεις κάθε χρόνο. Είναι μάλιστα άξιο παρατήρησης ότι κανένας δεν ενδιαφέρεται πλέον ούτε για την προς διόρθωση αξιολόγηση της Ελάχιστης Βάσης - ενός επιεικώς ηλίθιου μέτρου - ούτε βέβαια για την άμεση κατάργησή της. Το πιο ενδιαφέρον των τελευταίων μηνών είναι ότι, πίσω από τις δημόσιες επιφυλάξεις και τις περίτεχνες διατυπώσεις αρχίζει να διαμορφώνεται μια ευρύτερη πολιτική συμφωνία . Από την κυβέρνηση έως μεγάλα τμήματα της αντιπολίτευσης, όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται ότι ο ιστορικός κύκλος των Πανελληνίων κλείνει».
Μέσα σε αυτό το κλίμα πληθαίνουν οι προτάσεις για μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος εισαγωγής, με βασικό άξονα την καθιέρωση ενός Ακαδημαϊκού Απολυτηρίου. Η πρόταση προβλέπει την ενίσχυση του Λυκείου και τη σύνδεση της πρόσβασης στα ΑΕΙ με την επίδοση των μαθητών μέσα από αντικειμενικές, αξιόπιστες και αδιάβλητες διαδικασίες αξιολόγησης, αντί της αποκλειστικής εξάρτησης από τις Πανελλήνιες.
«Η τελευταία μεγάλη εκκρεμότητα της Μεταπολίτευσης είναι το Ακαδημαϊκό Απολυτήριο. Από την εποχή του Παπανούτσου μέχρι σήμερα, πολλοί επιχείρησαν με διαφορετικούς τρόπους , να ενισχύσουν τον ρόλο του Λυκείου και να αποκαταστήσουν την αξία του με έναν αψευδή απολυτήριο τίτλο. Ωστόσο, οι επιμέρους πολιτικές αντιπαραθέσεις, οι κοινωνικές επιφυλάξεις και η έλλειψη διακομματικής συνέχειας άφησαν αυτή τη μεγάλη μεταρρυθμιστική προσπάθεια ανολοκλήρωτη. Το ερώτημα δεν είναι αν θα ανοίξει μια συζήτηση που διεξάγεται μισό αιώνα τώρα. Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει επιτέλους η πολιτική τόλμη της συναίνεσης για ένα ισχυρό Λύκειο και ένα αξιόπιστο Ακαδημαϊκό Απολυτήριο με πραγματικό κύρος. Η πρόταση για ένα Ακαδημαϊκό Απολυτήριο δεν μπορεί να στοχεύει στην κατάργηση της αξιολόγησης ούτε στην υποβάθμιση των ακαδημαϊκών απαιτήσεων. Αντίθετα, οφείλει να συνδέσει την αξιολόγηση με το ίδιο το Λύκειο, μέσα από απολύτως αντικειμενικές, αξιόπιστες κοινά αποδεκτές, σύγχρονες και αδιάβλητες διαδικασίες» καταλήγει ο κ. Χατζητέγας.
Οι εκτιμήσεις Χατζητέγα για την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής 2026
Παράλληλα ο κ. Χατζητέγας δεν παρέλειψε να δώσει στη δημοσιότητα τις εκτιμήσεις του για το πώς θα διαμορφωθούν οι φετινές Ελάχιστες Βάσεις Εισαγωγής ανά Επιστημονικό Πεδίο:
1ο Επιστημονικό Πεδίο (Ανθρωπιστικών Σπουδών): 8,91 (ελαφρά μειωμένο σε σχέση με πέρυσι: 9,04)
2ο Επιστημονικό Πεδίο (Θετικών Σπουδών): 10,48 (υψηλότερο σε σχέση με πέρυσι: 9,82)
3ο Επιστημονικό Πεδίο (Σπουδών Υγείας): 9,84 (ελαφρά αυξημένο σε σχέση με πέρυσι 9,60)
4ο Επιστημονικό Πεδίο (Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής): 8,25 (πέρυσι 8,40)
Το ασανσέρ των Βάσεων 2026: Πού θα δούμε «εκτόξευση» των μορίων και πού θα δούμε «ελεύθερη πτώση»
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ.Χατζητέγας, το 2ο Επιστημονικό Πεδίο και το 3ο Επιστημονικό Πεδίο θα κινηθούν ανοδικά. Η βασική αιτία είναι η θεαματική αύξηση των αριστούχων, καθώς οι υποψήφιοι που συγκέντρωσαν βαθμολογίες από 18 έως 20 σχεδόν τριπλασιάστηκαν σε σχέση με πέρυσι, από περίπου 10% στο 30%. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι καλύτερες επιδόσεις στη Φυσική, οι οποίες αναμένεται να ανεβάσουν τον πήχη τόσο στις Πολυτεχνικές όσο και στις Ιατρικές σχολές.
Ειδικά στις Ιατρικές Σχολές, οι βάσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 200 έως 250 μόρια, ενώ ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις αναμένονται σε δημοφιλή τμήματα Πολυτεχνείων και Θετικών Επιστημών, όπου ο ανταγωνισμός θα είναι ιδιαίτερα έντονος. Στον αντίποδα, το 1ο Επιστημονικό Πεδίο και το 4ο Επιστημονικό Πεδίο αναμένεται να παρουσιάσουν πτωτική πορεία, καθώς οι επιδόσεις των υποψηφίων ήταν συνολικά χαμηλότερες σε σχέση με το 2025. Αυτό εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μείωση των βάσεων σε αρκετά τμήματα των δύο πεδίων.
Μιλώντας στο Dnews o κ. Χατζητέγας ανέφερε ότι «Στο 2ο Πεδίο θα υπάρχει σαφέστατη άνοδος λόγω όμως του συστήματος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) θα δούμε για ακόμη μια χρονιά πράγματα και θάματα με κενές θέσεις ακόμα και σε κεντρικά πανεπιστήμια και οι περισσότερες κενές θέσεις θα είναι στις σχολές του 2ου Πεδίου. Στο 3ο θα έχουμε άνοδο των Ιατρικών Σχολών ως αποτέλεσμα του τριπλασιασμού των αριστούχων στη βαθμολογική ζώνη 18-20 στη Φυσική. Μια μετριοπαθής εκτίμηση είναι ότι θα έχουμε άνοδο κατά 250 μόρια. Σε ο,τι αφορά το 4ο Πεδίο θα υπάρξουν μικτά πρόσημα αλλά σίγουρα και εκεί μάλλον πτωτικές τάσεις θα υπάρξουν στις Σχολές.»
