Μια ενδιαφέρουσα εκπαιδευτική δράση θα λάβει χώρα στα σχολεία την προσεχή Παρασκευή 20 Μαρτίου, παραμονές της Εαρινής Ισημερίας. Ο λόγος για το ιστορικό πείραμα του Ερατοσθένη, μια μοναδική εκπαιδευτική δραστηριότητα που οργανώνεται από την Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝΕΚΦΕ) με τη συνεργασία του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης και του ESERO.
Τα σχολικά μαθήματα θα αντικατασταθούν για ένα διάστημα σχεδόν δύο ωρών από το πείραμα μέσω του οποίου οι μαθητές καλούνται να συμμετάσχουν στον πρακτικό υπολογισμό της ακτίνας της Γης, όπως το έκανε ο Ερατοσθένης πριν χιλιάδες χρόνια. Στόχος είναι να γίνει η επιστήμη ζωντανή και κατανοητή, προωθώντας την παρατήρηση, τη μέτρηση και την ομαδική συνεργασία. Οι εκπαιδευτικοί που θέλουν να οργανώσουν το πείραμα στις τάξεις τους μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή εδώ
Η δράση αυτή αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για τους μαθητές να ανακαλύψουν την επιστήμη μέσα από την πράξη, θα κατανοήσουν πώς η επιστήμη συνδυάζει παρατήρηση, μέτρηση και Μαθηματικά και θα φέρουν την επιστήμη ζωντανά μέσα στην τάξη, εφαρμόζοντας μια αρχαία μέθοδο με σύγχρονα μέσα. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση για τη δράση οι συμμετοχές για την υλοποίηση του ιστορικού πειράματος του Ερατοσθένη, από σχολεία όλης της Ελλάδας, έχουν ξεπεράσει ήδη τις 530!
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Πείραμα του Ερατοσθένη – Υπολογισμός της Ακτίνας της Γης
Το Πείραμα του Ερατοσθένη είναι μια ιστορική επιστημονική δραστηριότητα που δίνει στους μαθητές την ευκαιρία να μετρήσουν την ακτίνα της Γης όπως την υπολόγισε ο Ερατοσθένης πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια. Οι μαθητές μετρούν το μήκος της σκιάς ενός κατακόρυφου αντικειμένου σε συγκεκριμένες ώρες. Συγκρίνουν τις μετρήσεις από διαφορετικές τοποθεσίες στην Ελλάδα. Υπολογίζουν τη γωνία της ακτίνας της Γης και κατ’ επέκταση την περίμετρο και την ακτίνα της.
Ο Ερατοσθένης (3ος π.Χ. αιώνας) ήταν Διευθυντής της μεγάλης Βιβλιοθήκης του Μουσείου της Αλεξάνδρειας, όπου σε ένα πάπυρο διαβάζει ότι στις 21 Ιουνίου (νοτιοανατολικά της ηλίου) στα νότια σύνορα της πόλης Συήνης (Ασσουάν), οι στύλοι δεν ρίχνουν καθόλου σκιά και ο Ήλιος ανακλάται ακριβώς στο βάθος ενός πηγαδιού (δηλαδή βρίσκεται στο Ζενίθ του τόπου). Ως επιστήμονας, λοιπόν, ο Ερατοσθένης διερωτήθηκε, εάν συμβαίνει το ίδιο ταυτόχρονα και σε άλλο άλλο πχ. στην Αλεξάνδρεια. Όμως, στην Αλεξάνδρεια, κατά την ίδια μέρα και ώρα, οι κατακόρυφοι στύλοι έριχναν σκιά.
Αν η Γη ήταν επίπεδη, οι κατακόρυφοι στύλοι στις δύο πόλεις θα ήταν παράλληλοι και θα έπρεπε και οι δύο να ρίχνουν σκιά. Αφού, λοιπόν, αυτό δεν είναι αλήθεια, τι μπορεί να συμβεί; Η απάντηση δόθηκε από τον Ερατοσθένη υποστηρίζοντας ότι η επιφάνεια της Γης δεν είναι επίπεδη αλλά σφαιρική. Αυτό το συμπέρασμα είναι, προφανώς, θεμελιώδους σημασίας και επιπλέον επέτρεψε στην Ερατοσθένη να προσδιορίσει την ακτίνα και τη μήκος της περιφέρειας της Γης. Πραγματικά, από το μήκος της σκιάς υπολογίζεται αμέσως η διαφορά των γεωγραφικών διαστάσεων των δύο πόλεων, ίση με περίπου 7 μοίρες. Επειδή η απόσταση των δύο πόλεων ήταν γνωστή από ιστορίες βηματιστών και ήταν ίση με περίπου 800 χιλιόμετρα (εικάζεται ότι ο Ερατοσθένης ενοικίασε βηματομετρητές για τη μέτρησή της), η περιφέρεια της Γης υπολογίστηκε με 40000 χιλιόμετρα.
Αυτή είναι η σωστή απάντηση και ο Ερατοσθένης έδωσε με τη χρήση ως μοναδικά εργαλεία ράβδους, μάτια, πόδια, μυαλό με απλότητα σκέψης και εκτελέσεως. Το λάθος στον υπολογισμό ήταν μόνο 2%, ένα πραγματικά αξιοσημείωτο επίτευγμα για περίπου 2,5 χιλιάδες χρόνια πριν. Έτσι, ο Ερατοσθένης ήταν ο πρώτος άνθρωπος που μετρά τις διαστάσεις του πλανήτη Γη, γι ‘αυτό και θεωρείται δημιουργός της μαθηματικής γεωγραφίας.
{https://www.youtube.com/watch?v=SNizy69Q5SU}
Τι ισχύει για την συμμετοχή των σχολείων στο Πείραμα του Ερατοσθένη
- Η διαδικασία των παρατηρήσεων, των μετρήσεων και των υπολογισμών καλύπτει τη γνωστική περιοχή αρκετών σχολικών μαθημάτων της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας
Εκπαίδευσης (Φυσικά/Φυσική,Γεωγραφία, Μαθηματικά, Πληροφορική κ.ά.) οπότε μπορούν να συμμετέχουν ομάδες μαθητών/μαθητριών όλων των τάξεων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με τις οδηγίες των εκπαιδευτικών τους. - Η μέτρηση πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας απλά εργαλεία και διατάξεις (μοιρογνωμόνια, νήμα της στάθμης, ορθοστάτες μέτρο κ.α) χωρίς να απαιτείται
προμήθεια πρόσθετου εξοπλισμού. - Οι παρατηρήσεις και οι μετρήσεις της κάθε ομάδας μπορούν να πραγματοποιηθούν στην αυλή του σχολείου και δεν απαιτείται μετακίνηση των μαθητών.
- Αν, λόγω συνθηκών, η μέτρηση δεν μπορεί να επιτευχθεί την ημέρα της Εαρινής Ισημερίας, μπορεί το πείραμα να γίνει μια από τις προηγούμενες ή επόμενες μέρες
διορθώνοντας κατάλληλα τα αποτελέσματα της μέτρησης. Έχει δημιουργηθεί εκπαιδευτικό υλικό και αναλυτικές οδηγίες για τη εκτέλεση της μέτρησης (φύλλα εργασίας, παρουσιάσεις βίντεο κ.λ.π) που βρίσκεται οργανωμένο σε πλατφόρμα Μoodle στο σχολικό δίκτυο. - Οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί μέσα από την πλατφόρμα μπορούν να επικοινωνούν με τους συντονιστές της δράσης και να υποβάλλουν τα αποτελέσματα της μέτρησης, ώστε να υπολογιστεί συλλογικά η ακτίνα της Γης από το σύνολο όλων των μετρήσεων. Σημειώνεται ότι οι εκπαιδευτικοί που είχαν προχωρήσει σε εγγραφή πέρυσι δεν θα χρειαστεί να κάνουν νέα εγγραφή στην
πλατφόρμα Μοοdle αλλά να χρησιμοποιήσουν τους κωδικούς που διαθέτουν. - Το εκπαιδευτικό υλικό που είτε έχει ήδη δημιουργηθεί είτε θα δημιουργηθεί φέτος διατίθεται δωρεάν και είναι ελεύθερο προς χρήση και επεξεργασία από
όλους τους εκπαιδευτικούς, ακόμα και αν δεν συμμετέχουν στη δράση, με μοναδική υποχρέωση την αναφορά προέλευσης . - Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής στους εκπαιδευτικούς που θα ολοκληρώσουν την δράση (έχοντας υποβάλλει τον υπολογισμό της ακτίνας της Γης στην πλατφόρμα moodle) και θα απονεμηθούν έπαινοι στα σχολεία τους.
- Για τη συμμετοχή των μαθητών απαιτείται έγκριση από τους γονείς τους.
{https://www.facebook.com/visitorcenters/posts/pfbid0rYyVTPr6RTfL6XRcFfzqZMiRGLNEfMdqAss2LwNx8CyP8omJgfWRPVadtGU42W1l}
