Η ανακοίνωση των Βάσεων 2025 ανέτρεψε προβλέψεις, αποδόμησε «σταθερές αξίες» και ανέδειξε νέους πρωταγωνιστές στο πανεπιστημιακό σκηνικό. Τμήματα που άλλοτε αποτελούσαν το απόλυτο όνειρο των υποψηφίων γνώρισαν εντυπωσιακή πτώση, ενώ σχολές «δεύτερης ταχύτητας» κέρδισαν ξαφνικά έδαφος. Η Φιλολογία συνεχίζει την ελεύθερη πτώση, τα τμήματα των Μαθηματικών και της Φυσικής έχουν πολλές κενές θέσεις, οι Στρατιωτικές Σχολές χάνουν το κύρος τους και, την ίδια ώρα, νέα Πολυτεχνεία όπως το ΠΑΔΑ ανεβαίνουν εντυπωσιακά, αποδεικνύοντας πως η επαγγελματική προοπτική οδηγεί πλέον τις επιλογές. Σε ένα εκπαιδευτικό τοπίο που αλλάζει ραγδαία, ποιοι βγήκαν μπροστά και ποιοι έμειναν πίσω;
Mιλώντας στο Dnews η Ρόη Σομπόνη, Χημικός, με μεταπτυχιακό στον Επαγγελματικό Προσανατολισμό και τη Συμβουλευτική που συνεργάζεται με την Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Κυκλάδων εξηγεί όλα τα κρίσιμα σημεία των φετινών αποτελεσμάτων εισαγωγής στα ΑΕΙ που θα αποτελέσουν ορόσημο για την επόμενη χρονιά και θα φανούν ιδιαιτέρως χρήσιμα στους τελειόφοιτους της νέας σχολικής χρονιάς.
Οι φετινές βάσεις εισαγωγής αποκάλυψαν μια εντυπωσιακή ανακατανομή στις προτιμήσεις των υποψηφίων. Σαρωτική άνοδος σημειώθηκε σε τμήματα Αρχιτεκτονικής, Ναυτιλιακών και Διεθνών Σπουδών, που φαίνεται να κερδίζουν την εμπιστοσύνη της νέας γενιάς λόγω των σαφών επαγγελματικών διεξόδων. Αντίθετα, οι Στρατιωτικές Σχολές – κάποτε σίγουρη επιλογή για επαγγελματική ασφάλεια – φαίνεται να περνούν κρίση, με σημαντική πτώση στις βάσεις και μειωμένη ζήτηση. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και οι Σχολές Ψυχολογίας και Φιλολογίας, που δείχνουν να φθείρονται από τις νέες κοινωνικές και επαγγελματικές δυναμικές. Όπως όλα δείχνουν το εκπαιδευτικό τοπίο αλλάζει πρόσωπο με πυξίδα την επαγγελματική προοπτική και τη κινητικότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Βάσεις 2025: 10.636 κενές θέσεις - Ανώτατη Εκπαίδευση με… άδεια αμφιθέατρα
Βέβαια δεν πρέπει να παραβλέπουμε και τη σκληρή πραγματικότητα της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής με 10.636 κενές θέσεις στα Πανεπιστήμια για τους υποψηφίους των ΓΕΛ. Μια εκπαιδευτική «μαύρη τρύπα» που προκαλεί ανησυχία, παρά τις γενικά σταθερές τάσεις σε πολλά επιστημονικά πεδία. Ο βασικός ένοχος; Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), που λειτούργησε ως κόφτης, αφήνοντας χιλιάδες υποψηφίους εκτός – και δεκάδες τμήματα ουσιαστικά χωρίς φοιτητές.
Τμήματα-φαντάσματα: Μονοψήφιοι εισακτέοι
Σε κάποια τμήματα, η εικόνα αγγίζει τα όρια του παραλόγου. Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Μαθηματικό Σάμου (Παν. Αιγαίου): 5 εισακτέοι
Αειφορική Γεωργία (Παν. Πατρών): 1 (!) εισακτέος
Δασολογία ΓΠΑ (Καπρενήσι): 4 εισακτέοι
Φυσικό Περιβάλλον και Κλιματική Ανθεκτικότητα (ΔΠΘ): 4 εισακτέοι
Η λίστα με τα τμήματα που έμειναν με 100+ κενές θέσεις είναι εκτενής και αφορά σχολές από όλο το φάσμα:
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο – Φυτική Παραγωγή (Αθήνα): 172 θέσεις, 12 επιτυχόντες
ΠΑΔΑ – Τουρισμός (Αιγάλεω): 282 θέσεις, 25 επιτυχόντες
Παν. Δυτικής Μακεδονίας – Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων (Γρεβενά): 236 θέσεις, 46 επιτυχόντες
ΑΕΝ Μηχανικών: 361 θέσεις, 183 επιτυχόντες
Φιλοσοφία Κρήτης (Ρέθυμνο): 108 θέσεις, 21 επιτυχόντες
Νοσηλευτική ΠΑΔΑ: 111 θέσεις, 80 επιτυχόντες
Ακόμη και σε περιζήτητες ειδικότητες, όπως η Νοσηλευτική, το φαινόμενο της απορρύθμισης είναι εμφανές.
Η ΕΒΕ επιβεβαίωσε για ακόμη μια χρονιά επάξια τον χαρακτήρα της ως «δίκοπο μαχαίρι». Αρχικά σχεδιάστηκε ως φίλτρο για την αναβάθμιση των σπουδών. Πρακτικά όμως λειτούργησε ως εργαλείο αποψίλωσης: Τμήματα με χαμηλή ζήτηση, σε απομακρυσμένες περιοχές ή με χαμηλό βαθμό επαγγελματικής απορρόφησης, «χτυπήθηκαν» ανελέητα. Σε πολλές περιπτώσεις, ούτε το 30% των διαθέσιμων θέσεων δεν καλύφθηκε.
Οι υποψήφιοι αποφεύγουν σχολές με θολή επαγγελματική προοπτική. Οι γονείς δεν στέλνουν παιδιά σε απομακρυσμένες πόλεις, ειδικά με υψηλό κόστος ζωής. Η σύνδεση με την αγορά εργασίας – και όχι η παράδοση – καθορίζει τις επιλογές. Και όπως τονίζουν όλοι οι εκπαιδευτικοί αναλυτές η ΕΒΕ, με την τρέχουσα μορφή της, χρειάζεται επανεξέταση.
Βέβαια να σημειωθεί ότι πέραν της ΕΒΕ οι κενές θέσεις δικαιολογούνται και από μια σειρά άλλων παραγόντων. Οικονομικοί και γεωγραφικοί λόγοι και αλλαγές στις προτιμήσεις διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο.
Νέοι πρωταγωνιστές στις Βάσεις 2025: Το άλμα των νέων Πολυτεχνείων
Τα Τμήματα Μηχανικών των νέων Πολυτεχνείων (ΠΑΔΑ, ΔΙΠΑΕ, ΕΛΜΕΠΑ, Παν. Πελοποννήσου) είδαν θεαματική άνοδο. Η σύνδεση με την αγορά εργασίας και η απόκτηση επαγγελματικών δικαιωμάτων εκτόξευσαν τη ζήτηση, εκτοπίζοντας τα ιστορικά ιδρύματα από τις πρώτες προτιμήσεις.
Σταθερές αξίες με ερωτηματικά
Ιατρική, Νομική, Ψυχολογία και Οικονομικές σχολές κρατούν τις θέσεις τους, με μικρές μόνο απώλειες. Ωστόσο, η σταθερότητα αυτή μοιάζει εύθραυστη, καθώς η γενικευμένη επαγγελματική ανασφάλεια ρίχνει σκιά ακόμη και σε παραδοσιακά «σίγουρες» επιλογές.
Στρατιωτικές Σχολές: Από το κύρος… στην κατάρρευση
Η εικόνα των Στρατιωτικών Σχολών προκαλεί ανησυχία. Με πτώσεις άνω των 1.000 μορίων σε πολλά τμήματα ο άλλοτε «σίγουρος δρόμος» της επαγγελματικής ασφάλειας χάνει τη λάμψη του. Οι κενές θέσεις και η αποστροφή των υποψηφίων δείχνουν μια βαθύτερη κρίση. Παρότι οι σχολές αυτές προσφέρουν άμεση επαγγελματική αποκατάσταση, φαίνεται πως η στασιμότητα στην επαγγελματική ανέλιξη και η γενικότερη εικόνα των Ενόπλων Δυνάμεων αποτρέπουν πλέον πολλούς υποψηφίους.
Η στροφή σε Τμήματα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, η ενίσχυση της ζήτησης σε σχολές με ξεκάθαρη σύνδεση με την τεχνολογία ή το εξωτερικό, και η αποφυγή των θεωρητικών – χωρίς απτή επαγγελματική προοπτική – επιβεβαιώνουν πως οι υποψήφιοι κινούνται πλέον με όρους ρεαλισμού και όχι «παράδοσης».
